Loreva

Pieśń VIII

Kiedy sie rane zapalają zorza, 
A dzień z wielkiego występuje morza, 
Przyszedłem na brzeg, kędy Wisła bieży, 
A tam siedziała na wysokiej wieży, 
Podjąwszy3 rękę, smutna białagłowa 
I pocznie z płaczem narzekać w te słowa: 
«Takżem ja barzo niefortunna była? 
Takżem ja wiele szczęściu przewiniła? 
Że temu k woli4 być nieboga muszę, 
Który jako grzech mierzi moją duszę. 
A ten5 gdzieś siedząc, narzeka z daleka, 
Przed którym nie mam milszego człowieka. 
Ślub mi przywodzą6, poniewolne słowa7, 
Na które nigdy nie zwalała8 głowa; 
A ono było lepiej serca pytać, 
Które gdy nie chce, słów sie prózno chwytać. 
Niech sie tym cieszy, że mię ma w niewoli, 
Ręce mógł zwięzać, myśli nie zniewoli. 
Bogu tajemne nie są ludzkie sprawy, 
Ten z nieba widzi, kto krzyw, a kto prawy. 
Ja nie mam komu krzywdy swej powiedzieć, 
Jeślibych miała, i to trudno wiedzieć9. 
Jednęż mam wolność w swej ciężkiej niewoli, 
Że sie wżdy mogę napłakać do woli. 
Więc mię to zewsząd szczęście10 pokarało, 
Wszystko mi zaraz, com miała, pobrało. 
Ojczyzny nie mam, matkim ostradała, 
Samam sie w ręce okrutne dostała. 
Cóż mię gorszego mogło potkać w boju 
Nad to, co cierpię, nieboga, w pokoju? 
Czasem bych rada żałość swą pokryła11 
A na lepszą sie postawę zdobyła; 
Ale smutnemu trudno śmiech przychodzi, 
Trzeźwi12 w pijanych sprawy nie ugodzi. 
I mnie nieszczęsną łzy moje wydają, 
Które mi z oczu płynąć nie przestają. 
Tegom też pewna, że mię nie miłuje; 
Nie mam mu ze złe, mnie w tym naszladuje. 
On wie, co myśli, świadom, o co stoi; 
Ja go nie sądzę, ani mi przystoi13, 
Wszakoż sie k temu zawsze będę znała14: 
Mił mi nie będzie, bych15 dziś umrzeć miała. 
A ty, mój bracie, wzorem stryja twego16, 
Pomści mej krzywdy i zelżenia swego. 
Uczyń, co twej krwi szlachetnej przystoi, 
Miłość przy tobie nieomylna stoi. 
Jać albo zdrowia w tym frasunku zbędę, 
Albo na koniec twoją żoną będę. 
  1. Pieśń VIII dodana — opowiedziana tu historia oparta jest na Heroidach Owidiusza: Hermiona (córka Menelausa i Heleny) była zaręczona — bez wiedzy ojca — z Orestesem, bratem stryjecznym, do którego kieruje tutaj swoje żale. Porwał ją i poślubił Pyrrus (syn Achillesa), któremu przyrzekł ją ojciec. [przypis redakcyjny] ↩
  2. W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w utworze jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski] ↩
  3. podjąwszy — podniósłszy. [przypis redakcyjny] ↩
  4. temu k woli być (starop.) — Pyrrusowi posłuszna być. [przypis redakcyjny] ↩
  5. a ten — chodzi o Orestesa. [przypis redakcyjny] ↩
  6. przywodzić — przypominać (por. wyrażenie: przywodzić na myśl). [przypis redakcyjny] ↩
  7. poniewolne słowa (starop.) — wypowiedziane pod przymusem. [przypis redakcyjny] ↩
  8. nie zwalała (starop.) — nie zgadzała się (nie pozwalała). [przypis redakcyjny] ↩
  9. trudno wiedzieć — w domyśle dalszy ciąg: czy bym powiedziała. [przypis redakcyjny] ↩
  10. szczęście — w znaczeniu: fortuna, los. [przypis redakcyjny] ↩
  11. pokryć — tu: ukryć. [przypis redakcyjny] ↩
  12. trzeźwi — trzeźwy. [przypis redakcyjny] ↩
  13. Tegom też pewna, że mię nie miłuje... itd. (w. 37–42) — mowa o Pyrrusie. [przypis redakcyjny] ↩
  14. k temu zawsze będę znała — zawsze to będę wyznawała. [przypis redakcyjny] ↩
  15. bych (starop.) — choćbym. [przypis redakcyjny] ↩
  16. stryja twego — chodzi o Menelausa, który pomścił porwanie Heleny przez Parysa. [przypis redakcyjny] ↩
Źródło i licencja

Domena publiczna · Jan Kochanowski

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Pieśń VIII (Kiedy sie rane zapalają zorza...) · Okładka na podstawie: VinothChandar@Flickr, CC BY 2.0

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: CC-BY-2.0

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: cover

Pieśń VIII (Kiedy sie rane zapalają zorza...) · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/fragmenta-piesn-viii-kiedy-sie-rane-zapalaja-zorza/

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.

Zgłoś błąd tłumaczenia

Przypis