XXVI.Przeprawa przez Atlantyk

W dziewięć godzin po opuszczeniu siedziby gościnnego księcia „Kondor”, robiąc po czterysta kilometrów na godzinę, znajdował się na wybrzeżach Oceanu Indyjskiego, na wysokości portu Karaczi, dokąd, jak się spodziewano, powinna była dotrzeć wyprawa angielska.

Należało tutaj odnowić zapas benzyny i dlatego lądowanie było konieczne.

— Co prawda niezupełnie bezpieczna to sprawa zetknięcie się z naszymi rywalami — mówił Jerzy, wypatrując białego koła otaczającego stację benzynową — ale cóż robić, zbiorniki puste! Trzeba strawy dla motoru!

Okazało się, że stacja była doskonale umieszczona, o parę kilometrów od miasta, w pewnej plantacji, której właściciel przyjął podróżników z otwartymi rękami. Od niego dowiedział się Edwin, że angielscy lotnicy jeszcze nie przylecieli z Teheranu1 do Karaczi.

Jerzy był zadowolony z takiego obrotu sprawy. Pozostawiono zatem „Kondora” na plantacji i udano się do miasta, żeby udokumentować tam zjawienie się samolotu.

Duma narodowa kazała Airmanowi złożyć w redakcji najbardziej poczytnego dziennika w tym mieście następujący list:

Do kierownika angielskiej wyprawy samolotami dookoła świata.

Dowódca „Kondora” wita kolegów lotników, którzy przedsięwzięli trudne zadanie okrążenia globu ziemskiego skrzydłach, życząc im powodzenia. Droga przebyta dotąd przez nas jest następująca: Chicago, Alaska, Cieśnina Beringa, biegun północny, Kamczatka, Port Artur, Szanghaj, Tybet, Lhasa, Mount Everest (osiągnięcie samego szczytu), Kalkuta, Karaczi. Dalsza droga prowadzi na Teheran, Konstantynopol, Paryż, do Nowego Jorku.

Podpisano: Airman, kierownik wyprawy. Burnett, główny inżynier. Nills, mechanik. Edwin Hinton. Edyta Airman.

— Krótko, węzłowato, a wymownie! — zawołał Edwin, przeczytawszy list. — Niech się wściekają ze złości! Nie mogą nam teraz nic zrobić! Niech żyją Stany!

W wybuchu patriotycznych uczuć Edwin podrzucił czapkę w górę z głośnym „hura!”

Airman prosił redaktora, ażeby ten zamieścił powyższy list otwarty w swoim dzienniku, skoro tylko zjawi się w Karaczi wyprawa angielska, i powrócił z Edwinem na stację, gdzie „Kondor” znajdował się już zupełnie gotowy do dalszej podróży.

— Trzeba zapędzić naszych rywali w kozi rożek! — wołał Edwin. — Jeszcze nie dotrą do Kantonu, kiedy my znajdziemy się w Nowym Jorku! A to zrobimy im kawał! Za późno się nieboraki spostrzegli!

— Dążymy odtąd z całą możliwą szybkością do Chicago! — rzekł Airman, zajmując swoje miejsce w kabinie. — Trzeba jak najmniej pokazywać się ludziom! Pamiętacie tego podbiegunowego podróżnika, który miał wielką ochotę wyprawić nas na tamten świat?! Lepiej jest, jak się pokazało, nie włazić w drogę współzawodnikom, zwłaszcza kiedy idzie o wielkie czyny!

Postanowienie to uważano za bardzo rozsądne.

Wyruszywszy z Karaczi, Airman wzniósł się od razu na wysokość pięciu tysięcy metrów i wpośród chmur, kierując się jedynie busolą2 i słońcem, pomknął z szybkością czterystu kilometrów na godzinę w północno-zachodnim kierunku. Niebawem przebyto skrawek Beludżystanu3 i poszybowano nad państwem szachów4, przemknąwszy się nad górami otaczającymi płaskowzgórze perskie. „Kondor”, skryty po większej części śród obłoków i niedostrzegalny z powierzchni ziemi, o drugiej po południu znajdował się już w Teheranie. Nie zatrzymywał się jednak tutaj, gdyż duży zapas benzyny, wzięty w Karaczi, pozwalał jednym etapem przebyć Azję Mniejszą5. Co godzina olbrzymia przestrzeń czterystu kilometrów pozostawała poza „Kondorem”, który trafiał w oznaczone z góry miejsca z dokładnością wprowadzającą nawet Edwina w zdumienie. Dość powiedzieć, że w ciągu jednego dnia, od siódmej rano do wieczora, przebyto kolosalną odległość dzielącą Karaczi od Konstantynopola, a wynoszącą w linii powietrznej cztery tysiące kilkaset kilometrów.

— Jest to największy etap spomiędzy przebytych dotychczas! — rzekł z dumą Airman, kiedy przy zapadającej nocy wylądowano szczęśliwie w Konstantynopolu. — Nabieram coraz większego zaufania do mojego „Kondora ”. Opanowałem go zupełnie i ważę się już na to, o czym nie marzyłbym nawet w początkach naszej podróży.

— Co pan ma na myśli? — zagadnął Edwin.

— Widzę teraz, że mogę jednym skokiem przebyć... nawet Atlantyk. Proszę jednak, nie mów pan o tym zuchwałym, nawet dla „Kondora”, przedsięwzięciu Edycie. Biedaczka niepotrzebnie by się denerwowała, wiedząc, jaka przeprawa nas czeka. Pan jednak powinien wiedzieć o moich planach.

W ciągu dwóch dni przepłyniemy ponad lądem Europy, a potem jeden wielki, śmiały wysiłek — i znajdziemy się u celu, zanim Anglicy dotrą do Kantonu.

Edwin, oszołomiony, zaczął obliczać na mapie i przekonał się, że postanowienie Airmana nie należy do niemożliwości.

Dźwigając pełny zapas benzyny, „Kondor” może utrzymać się przez dwadzieścia godzin w powietrzu, robiąc po czterysta, a nawet po pięćset kilometrów na godzinę, jeśli Jerzy zechce wznieść się wysoko.

Biorąc jednak tylko czterysta kilometrów na godzinę jako szybkość przeciętną, wypadnie, że „Kondor” w ciągu doby zrobi z górą dziewięć tysięcy kilometrów, to znaczy, że z łatwością przy sprzyjających warunkach może przebyć jednym etapem Atlantyk, którego szerokość pomiędzy Anglią a Nowym Jorkiem wynosi pięć tysięcy czterysta kilometrów.

Czy się jednak uda to zuchwałe przedsięwzięcie? Zależeć to będzie przede wszystkim od sprawności motoru i od stanu powietrza na Atlantyku nawiedzanym o tej porze roku przez burze.

Kwestia przeprawy przez ocean zajmowała tak dalece umysł Edwina, że nawet nie interesowała go Europa, nad którą na wysokości sześciu tysięcy metrów szybował „Kondor”, zmierzając wytrwale w kierunku Irlandii. Na tej wielkiej przestrzeni, dzielącej Konstantynopol od kanału La Manche6, zatrzymano się raz jeden tylko, ażeby przenocować na wygodnych łóżkach i nabrać sił do wielkiej przeprawy morskiej.

Punktem tym był Paryż — stolica świata.

Jerzy wziął tutaj zapas doskonałej benzyny amerykańskiej, udokumentował przybycie wyprawy na lotnisku, dowiedział się z zadowoleniem, że wyprawa angielska dotarła dopiero do Kantonu, i udzielił kilku dziennikarzom informacji o swoich najbliższych planach przebycia jednym etapem Atlantyku. Wzbudził tym niesłychaną sensację, nie czekając więc na jej ujemne skutki, następnego dnia o świcie wyruszył do Anglii.

Nie zatrzymując się jednak tutaj ani na chwilę, wziął kierunek północno-zachodni, przebył kanał podczas pięknej pogody i niebawem znalazł się na zachodnim wybrzeżu Irlandii, nad samym Atlantykiem, z którym miał się nazajutrz wziąć za bary7.

Należało przebyć olbrzymią wodną przestrzeń, nie odnawiając zapasu benzyny, przy tym trzymać się szlaku uczęszczanego przez okręty, żeby w razie jakiego przypadku móc liczyć na pomoc; dalej — wybrać dzień pogodny i opatrzyć starannie motor, żeby nie zawiódł.

— Stąd wyruszamy nad ocean — rzekł Jerzy, zatrzymawszy się na dość obszernej plaży, w pobliżu niewielkiego domku rybackiego.

Obaj z Edwinem długo badali coś na mapie, po czym zniknęli na parę godzin. Kiedy wrócili w towarzystwie jakiegoś nieznajomego, Hinton miał minę bardzo wesołą.

— Doskonałe warunki! Dowiedzieliśmy się z wiarygodnego źródła, że w tej chwili na tym obszarze Atlantyku Północnego panuje piękna pogoda przy umiarkowanych lokalnych wiatrach. Tak przynajmniej donosi telegraf iskrowy z tamtej strony oceanu. Trzeba więc korzystać! Ponieważ jednak nie wiadomo nigdy, co człowieka może spotkać, więc uznaliśmy za stosowne zaopatrzyć się w nieduży zapas żywności. Oto ryby wędzone, kilkanaście puszek konserw, masło, dobry chleb i blaszanka wody słodkiej. Prócz tego są pasy korkowe8 dla wszystkich na wszelki wypadek. Mam nadzieję, że nie będziemy z nich korzystali.

Nills nie raczył nawet spojrzeć na ten ładunek, tak był zajęty od chwili wylądowania rozbieraniem i opatrywaniem motoru, od którego sprawności zależało teraz powodzenie wyprawy. Jerzy i inżynier pomagali mu tak, iż sprawa posuwała się szybko naprzód.

Przekonano się z zadowoleniem, że pomimo tak długiej podróży „Kondor” znajdował się w stanie bardzo dobrym. Zwłaszcza motor pod opieką Nillsa nie dawał powodów do żadnych obaw. W każdym razie musiano to i owo zmienić, przede wszystkim panewki9, które pomimo obfitego dopływu oliwy wytarły się nieco.

Była to praca żmudna, rozbierano bowiem wszystko, żeby dostrzec najmniejsze uszkodzenie i w porę je poprawić. Od sprawności motoru zależało życie zuchwałych podróżników.

Etap z Karaczi do Konstantynopola, przebyty w tak krótkim czasie, dodawał jednak odwagi Jerzemu.

— To, co nas czeka, nie jest wiele trudniejszym zadaniem — mówił, kiedy po ciężkiej pracy, umyty i przebrany, siadł do obiadu i przy szklance doskonałego piwa angielskiego ważył szanse przeprawy z towarzyszami. — „Kondor”, jak się wielokrotnie przekonaliśmy, może w ciągu kilkunastu godzin szybować z szybkością czterystu kilometrów na godzinę, ma się rozumieć w przychylnych warunkach atmosferycznych. Jeżeli przyjmiemy, że w obranym przez nas punkcie wyjścia dzieli nas od Nowego Jorku w linii powietrznej przestrzeń mniej więcej pięciu tysięcy kilometrów, to wszystko sprowadza się do pytania, czy nasz statek może utrzymać się w powietrzu przez trzydzieści godzin. Nieprawdaż, Nills?

— Jeżeli tylko nie natrafimy na burzę, na silny wiatr przeciwny i nie będzie wody w benzynie, ręczę za mój silnik — odparł pilot po krótkim wahaniu.

— A co będzie, jeżeli jakiś nieprzewidziany wypadek strąci nas na powierzchnię oceanu? — zagadnął Edwin, który w głębi serca drżał o Edytę.

— I wtedy jeszcze nie grozi nam zagłada; przecież raz już doznaliśmy tej przygody. Pamiętasz, Edwinie, tajfun na Morzu Chińskim? Jeżeli wówczas nie zostaliśmy porwani i zatopieni przez fale, to już niczego właściwie nie powinniśmy się lękać.

— Tak, tylko że wówczas znajdowaliśmy się pod osłoną lądu. Ale na otwartym Atlantyku...

— Zaręczam, że „Kondor” na pełnym morzu oprze się falom i wzleci z powierzchni morza, jeżeli nie będzie bardzo wzburzone. Wszystko zależy, koniec końców, od pogody. Proszę cię, inżynierze, zatelegrafuj do biura meteorologicznego o wskazówki. Jeżeli panuje nadal pogoda na oceanie, ruszamy jutro o świcie! A benzyna? — dodał, zwracając się do Nillsa.

— Wszystkie zbiorniki napełnione. Przefiltrowałem ją sam, żeby się upewnić, czy nie zawiera wody. Silnik gruntownie opatrzony, świece zastąpione świeżymi, tłoki i cylindry jak nowe, śmigło całe, pływaki nie mają najmniejszej dziurki. Paliwa starczy przy pełnej szybkości na dwadzieścia godzin. Zresztą, jeżelibyśmy nawet spadli, zawezwiemy pomocy przez radio, które zaopatrzyłem w świeże baterie. Według mnie mamy dziewięć szans na dziesięć, że jednym susem, jak dobry wyścigowiec, przesadzimy tę ostatnią przeszkodę dzielącą nas od Stanów. Skoro pan kapitan wprowadzi w powszechne użycie dokonane przez siebie ulepszenia, to podróże takie za lat kilka staną się zjawiskiem powszednim10.

Po tej rzeczowej ocenie sytuacji Nills pogrążył się w kłębach fajkowego dymu i zamilkł, jakby nie miał już nic więcej do powiedzenia.

Jerzy po obiedzie uczynił przegląd przedmiotów znajdujących się na pokładzie „Kondora” i odłożył sporo rzeczy, które bezużytecznie obciążały samolot. Zastąpił je nieco większym zapasem wody słodkiej i oliwy.

— No — mówił do towarzyszy przed udaniem się na spoczynek — zrobiłem wszystko, co leżało w mojej mocy, żeby nasza przeprawa powiodła się. Jeżeli wzniesiemy się na wysokość trzech tysięcy metrów i będziemy szybowali z szybkością przeciętną czterystu kilometrów na godzinę, to przestrzeń dzielącą nas od Nowego Jorku winniśmy przebyć w dwanaście godzin, to znaczy, że wyruszywszy o świcie, staniemy na ziemi amerykańskiej już wieczorem. Byłaby to podróż rekordowa i przez długi czas nie potrzebowalibyśmy się lękać, że nam ktoś odbierze palmę zwycięstwa!

— W jeden dzień ponad Atlantykiem! — krzyknął z zapałem Edwin. — Podczas kiedy przeprawa na najszybszym parowcu wymaga sześciu dni i nocy! Tylko żeby nie przewrócić się przy braniu tej ostatniej przeszkody!

— Za rumaka ręczę! — odrzekł Nills.

— A ja za jeźdźca! — dodał inżynier. — Wnoszę toast za powodzenie przeprawy przez ocean!

W doskonałym, pełnym dobrych myśli usposobieniu udano się wcześniej niż zwykle na spoczynek. Nawet Nills poszedł spać.

Dzień przeprawy zaczął się pięknym wschodem słońca. Najbliższa stacja meteorologiczna przysłała niebawem wiadomość, że na Atlantyku w dalszym ciągu utrzymuje się pogoda, tylko nad Nową Funlandią panuje silna mgła ze skłonnością do deszczu. Ale to nie potrafiło zniechęcić Jerzego.

— Co nam się może stać o kilkaset kilometrów zaledwie od macierzystego lądu?! — zawołał. — Przeskoczymy mgłę tak jak Mount Everest. No, drodzy przyjaciele, zjedzcie gorące śniadanie u naszego gospodarza, gdyż za pół godziny najdalej startujemy. Nills, opatrz raz jeszcze motor i przyrządy miernicze.

— Wszystko w największym porządku, kapitanie! — odparł mechanik.

Nad brzegiem morskim, gdzie na plaży stał olbrzymi „ptak” szykujący się do dalekiej podróży zamorskiej, zgromadziła się grupa rybaków. Poczciwi ludzie, dowiedziawszy się o karkołomnym projekcie, chcieli odwieść odeń Jerzego. Nawet dla tych ludzi, przywykłych od dzieciństwa do walki z żywiołem, przeprawa ponad Atlantykiem wydawała się wielce ryzykownym przedsięwzięciem. Ale Jerzy na wszelkie ostrzeżenia odpowiadał jedynie pobłażliwym uśmiechem. Poczciwe wilki morskie spoglądały nań z rosnącym szacunkiem i podziwem. Nigdy nie słyszeli, żeby na tak wątłym i małym statku ktoś zapuścił się aż na tamtą stronę wielkiej wody! Kiwano głowami, dyskutowano, gdy tymczasem nasza piątka zajmowała swoje miejsca. Edyta domyślała się z gestów, że kobiety i dziewczęta litowały się nad nią. Odpowiedziała wesołym wybuchem śmiechu, a kiedy zaszumiał motor i wielki ptak potoczył się po piaszczystej plaży, powiewała swoją chusteczką, posyłając ostatnie pożegnanie grupie rybaków, jedynych świadków odlotu „Kondora”.

Nills wsłuchiwał się bacznie w łoskot silnika. Widać było, że język, jakim przemówiły do mechanika stalowe cylindry i tłoki był wymowny, gdyż poczciwy Nills uśmiechnął się wesoło. Zajął swoje miejsce, z którego czuwał, żeby dopływ benzyny i oliwy odbywał się normalnie.

Airman szybował coraz wyżej i wyżej: chciał jak najszybciej dosięgnąć wyższych warstw atmosfery. W dwie godziny po starcie przecięto warstwę obłoków grubą na tysiąc metrów i ocean, po którym leniwie pełzały parowce i żaglowce podobne do much na wielkiej zielonej misie, zniknął. Pod nogami mieli nasi żeglarze lekko falujące w podmuchach wiatru morze oparów, zmieniające co chwila swoje kapryśne formy.

Temperatura spadała szybko. Edwin, inżynier i Edyta, otuleni w futra, siedzieli na swych fotelach w kabinie ogrzewanej gazami i wsłuchiwali się w monotonny łoskot śmigła prującego powietrze. W miarę tego jak mijały godziny, lotnicy nasi pozbywali się zdenerwowania. Wszystko odbywało się tak gładko! Motor pracował wzorowo, jego szum działał kojąco, tak że Edyta i inżynier zdrzemnęli się, jeden tylko Edwin dawał ciągłe baczenie na przyrządy miernicze, co leżało w zakresie jego obowiązków. Na pułapie siedmiu tysięcy metrów temperatura wynosiła trzydzieści stopni poniżej zera. W tej rzadkiej i chłodnej atmosferze puszczono w ruch urządzenia wysokościowe motoru, który sprawował się równie dobrze jak poprzednio. Sądząc ze wskazań szybkościomierza, „Kondor” na tych wyżynach posuwał się w kierunku amerykańskiego lądu z prędkością pięciuset kilometrów na godzinę. Siedziano jakby w olbrzymim pocisku, pędzonym w przestrzeń międzyplanetarną potężną siłą ośmiuset koni mechanicznych. Gdyby nie łoskot śmigła, stukot tłoków i szum wydzierających się z cylindrów gazów, nasi podróżni nie wiedzieliby nawet, że szybują w tak zawrotnym tempie.

Po pięciu godzinach Edwin obliczył, że „Kondor” znajduje się niemal pośrodku Oceanu Atlantyckiego w odległości dwóch tysięcy pięciuset kilometrów od starej Europy.

Teraz inżynier zmienił Jerzego, który pomimo ciepłego futra i grubych rękawic przemarzł porządnie na swoim stanowisku. Tylko Nills trwał na posterunku, czuwając nad działaniem motoru, który, rozgrzawszy się, pracował z zadziwiającą sprawnością.

Teraz poczciwy mechanik był pewny wygranej i spokojnie patrzył w otchłań, na której dnie szumiał niewidzialny ocean. Duma rozpierała jego piersi. Przecież cząstka tej chwały, która opromieniała twórcę „Kondora”, i na niego, skromnego mechanika, musi spłynąć. Kołysany marzeniami o sławie, wstawał co jakiś czas, poprawiając to albo tamto i zamieniając słówko z inżynierem prowadzącym samolot pewną ręką.

Ale w dwie godziny po zajęciu posterunku Burnett zaczął się niepokoić, gdyż dostrzegł warstwę ciężkich obłoków, sięgających powyżej ośmiu tysięcy metrów. „Kondor” zbliżał się do niej nieubłaganie. Właśnie Burnett chciał zbudzić Jerzego, kiedy nagle w powietrzu zakłębiły się płatki śnieżne, które wnet pokryły skrzydła samolotu. Termometr wskazywał tylko dziesięć stopni poniżej zera, wysokościomierz — siedem tysięcy pięćset metrów nad poziom morza.

— Obudź no kapitana, Nills — rzekł Burnett. — Nie mam odwagi zapuścić się w ten labirynt obłoków. Wydają mi się one podejrzane.

Jerzy wstał natychmiast i bacznym okiem zmierzył przeszkodę rozciągającą się w poprzek drogi „Kondora”.

— Zbliżamy się do granicy prądu zimnego — rzekł.

— W tym miejscu ciepłe warstwy stykają się z chłodnymi, skutkiem czego powstają tu sławne mgły i burze. Mamy przed sobą chmury śniegowe, to nie ulega żadnej wątpliwości. Sięgają one znacznie wyżej, ponad osiem tysięcy metrów. Pozwól, Burnett, że cię zastąpię na czas jakiś. Musimy stoczyć walkę z tym smokiem, który broni nam dostępu do celu podróży.

„Kondor” zuchwale zapuścił się w ciemną gęstwę oparów, mając nadzieję przebić ją swym potężnym śmigłem. Ale niebawem Jerzy poczuł, że jest jak Guliwer11 oplątany tysiącem nici rozsnutych przez Liliputów12. Skrzydła wielkiego ptaka pokrywały się coraz grubszą warstwą szronu, który niebawem zalśnił jak srebrny pancerz na metalowych skrzydłach.

— Zniżmy lot! — radził inżynier. — Tam już śnieg nie pada.

Jerzy kiwnął głową i manewrując sterem, obniżał lot tak szybko, jak tylko mógł. Ale na wysokości czterech tysięcy metrów śnieżyca była jeszcze gęściejsza13. „Kondorowi” przybyło kilkadziesiąt kilo wagi, tak iż Jerzy musiał zwiększyć szybkość, żeby utrzymać się w powietrzu.

Płatki śnieżne padały tak gęsto, że na kilkanaście metrów dokoła nic nie było widać. Leciano po omacku. Na szczęście nie potrzeba było lękać się żadnego zderzenia.

Niemniej jednak Jerzy zaniepokoił się.

— Jeszcze! — nalegał inżynier. — Musimy zejść tak nisko, żeby śnieg zamienił się na deszcz i opłukał z nas ten pokrowiec.

„Kondor” zstępował więc powoli na pułap najpierw trzech, wreszcie dwóch tysięcy metrów. Ale tutaj śnieg ustąpił miejsca istnemu potopowi. Woda lała się strumieniami z posępnego nieba. „Kondor” jęczał żałośnie, zmagając się z ulewą. Skrzydła ciążyły mu coraz bardziej. Hinton, który czuwał nad wysokościomierzem, zaniepokoił się — widział bowiem, jak wskazówka przyrządu posuwała się szybko.

— Tysiąc metrów! — zawołał ostrzegawczo.

Jerzy znów dodał gazu. Śmigło pracowało ciężko, rozbijając potoki wody.

Poczuł nagle, że nie pokona nawałnicy, tym bardziej że wicher rzucał coraz silniej samolotem.

W milczeniu zakreślił więc półkole i jak tylko mógł najprędzej, żeglował w odwrotnym kierunku, chcąc się wydostać z czeluści potwornego smoka, który groził pochłonięciem „Kondorowi”.

Już wysokościomierz wskazywał zaledwie osiemset metrów nad poziom morza i lotnicy ujrzeli w dole spienioną powierzchnię Atlantyku toczącego olbrzymie fale.

— Nie chciałbym teraz spaść na morze! — rzekł Hinton do inżyniera. — Niech pan patrzy na te pieniste grzywacze! Na pewno „Kondor” nie zdołałby się na ich grzbietach długo utrzymać.

Airman równie jasno widział niebezpieczeństwo. Spróbował teraz skręcić na południe w nadziei, że uda mu się wyminąć burzę. Ale niestety, upływał kwadrans za kwadransem, a potężne kłębowisko chmur, zionących ulewą i śniegiem, nie ustępowało.

— Czy to się nigdy nie skończy? — pytał gniewnie Jerzy. — Przed samym celem zazdrosny los postawił nam najgorszą przeszkodę. Bóg wie, jak daleko trzeba lecieć, żeby nareszcie mieć przed sobą wolną drogę na zachód. Jakże tam z benzyną? — zagadnął Nillsa, który nie tracąc zimnej krwi, czuwał nad silnikiem.

— Sądzę, że na trzy godziny starczy — odparł, nie odwracając głowy.

— Musimy zatem za trzy godziny najdalej stanąć na stałym lądzie. Inaczej czeka nas przymusowe lądowanie...

— Chyba wodowanie! — poprawiła Edyta.

Edwin pokręcił głową, ale potem, nie chcąc niepokoić towarzyszki, zamilkł i udając obojętność, pogrążył się w obserwowaniu przyrządów mierniczych.

— Zwalniamy — rzekł po niejakim czasie. — Robimy nie więcej niż dwieście kilometrów na godzinę. Widocznie Jerzy oszczędza paliwa; bardzo roztropnie z jego strony.

— Jak daleko znajdujemy się od Ameryki? — zagadnęła Edyta, w której głosie przebijało zaniepokojenie.

— To trudno określić. Ale myślę, że nie więcej niż pięćset do sześciuset kilometrów!

Edyta odetchnęła.

— Jesteśmy więc prawie w domu! — zawołała z ulgą.

— Niby tak. Ale te pół tysiąca kilometrów nie tak łatwo przebyć jak tamte, które leżą poza nami!

— Przeklęte chmury! — zawołała panna. — Zdawałoby się, że nie stanowią one istotnej przeszkody dla naszego potężnego „Kondora”. A przecież cofamy się przed nimi.

— Niestety!

Nastąpiło długie milczenie. „Kondor” z szybkością dwustu kilometrów posuwał się w odległości kilku mil morskich od nawałnicy, szukając jakiejś przerwy między chmurami. Ale zwalisko ciągnęło się setki kilometrów na południe bez przerwy. Położenie stawało się niepewne.

— Gdyby ocean nie był tak rozdąsany, opuścilibyśmy się na jego powierzchnię i przeczekali burzę — rzekł inżynier. — Ale teraz lepiej już i bezpieczniej w powietrzu, dopóki starczy benzyny dla motoru — dodał ciszej.

Burza posuwała się od zachodu ku wschodowi. Ażeby zejść jej z drogi, trzeba było cofać się coraz bardziej na pełny ocean — to znaczy oddalać się od celu. „Kondor” przyjął więc kierunek ku południowemu wschodowi. Co kwadrans Jerzy rzucał niespokojne pytanie Nillsowi:

— Ile jeszcze mamy benzyny?

Otrzymywane odpowiedzi nie były pomyślne. Już dwie godziny walczono z burzą bez nadziei zwycięstwa. Jeżeli to zmaganie się z nieustępliwą przeszkodą miałoby potrwać dłużej, zapas paliwa wyczerpie się zupełnie, a wówczas „Kondor”, chcąc nie chcąc, będzie musiał siąść, jak morski ptak, na wzburzoną powierzchnię Atlantyku, gdzie również grozi mu niebezpieczeństwo.

Odbyto krótką naradę.

— A gdyby tak znów spróbować lotu żaglowego bez motoru — rzucił Hinton, przypomniawszy sobie powrót spod bieguna.

Ale Jerzy potrząsnął głową przecząco. Samolot był zanadto obciążony. Dźwigał bowiem na sobie pięć osób. W dodatku wiatr nie był dostatecznie silny, żeby podtrzymywać olbrzymie cielsko samolotu. Posuwano się więc przy najmniejszej możliwie szybkości, ustępując krok za krokiem przed zwałem chmur, napierającym na „Kondora”, jakby w zamiarze odpędzenia go daleko od zbawczego lądu.

Po dwugodzinnej walce Jerzy znów zakreślił półkole i pożeglował ku północnemu wschodowi. Według niego zbyteczne oddalanie się od wytkniętego szlaku było ryzykowne.

— Wędrujemy tam i z powrotem przed zamkniętą bramą! — rzekł Edwin, wyjaśniając Edycie sytuację.

— Ale burza odpycha nas od lądu coraz bardziej! — zawołała Edyta, nie tając już swych obaw.

Hinton odpowiedział milczeniem. Nie umiał kłamać.

Na tej wędrówce minęły trzy długie godziny. Samolot ustępować musiał coraz bardziej przed ciemną ścianą, która groźnie zasłaniała zachodni widnokrąg. Lotnicy sposępnieli. Inżynier klął przez zęby. Wiatr miotał gwałtownie samolotem, tak iż pilot musiał mieć się na baczności, inaczej groziło mu strącenie w odmęty.

— Musimy wodować! — zawołał wreszcie. — Przygotujcie się!

Edycie zabiło gwałtownie serce, kiedy spojrzawszy w dół, ujrzała zbliżającą się szybko powierzchnię spienionego morza; przez kilka chwil „Kondor” bujał nad samymi wierzchołkami bałwanów, jakby wahając się, czy może się im powierzyć, aż nagle dotknął piersią powierzchni.

Nills zatrzymał motor i olbrzymi ptak zakołysał się na grzbiecie wysokiej fali. Biała grzywa po chwili obrzuciła pianą samolot. Edyta słyszała plusk wody, omywający ściany jej wątłego schroniska, i nie mogła powstrzymać łez.

— Utoniemy, utoniemy niezawodnie! — zawołała przerażona.

Ale tylko pierwsze zetknięcie się samolotu z oceanem było tak przykre. Kiedy motor stanął, „Kondor” kołysał się jak dobra szalupa. Następny bałwan nie dosięgnął już grzywą kabiny. Pływaki doskonale spełniały swoje zadanie.

Jerzy nie opuszczał jednak stanowiska, choć był przemoczony do nitki. Nills ze swej strony czuwał, gotów na pierwszy rozkaz puścić w ruch śmigło.

Samolot utrzymywał się jednak dobrze na fali. Jego ster pionowy sprawiał, że stawiał czoło bałwanom, nie dając się wziąć z boku. Lotnicy po pewnym czasie nauczyli się obojętnie spoglądać na nadbiegające grzywacze. Edyta, widząc zachowanie się „Kondora” na wzburzonym morzu, także zaczęła nabierać otuchy.

— Jakoś pływamy! — rzekła, uśmiechając się blado.

— „Kondor” jest dzielnym ptakiem! — zawyrokował Hinton. — Możemy czekać, aż burza przeminie.

Inżynier za pomocą radia wysłał w przestrzeń wezwanie o pomoc. Być może w pobliżu znajdował się jaki okręt, który mógłby wyratować z niebezpieczeństwa żeglarzy powietrznych. Ale Jerzy uśmiechnął się pogardliwie.

— Niech mi tylko dadzą baryłkę benzyny! — rzekł.

Zmierzch szybko zapadał. Ciemności powiększyły grozę położenia. Inżynier zapalił sygnałowe latarnie na obu skrzydłach i z tyłu samolotu. Światło kolorowe, skaczące po czarnej jak smoła wodzie, rozbijało się na tysiące płomyków, w które wpatrywała się Edyta. Jakże ten ocean wydawał się jej ponury i groźny! Serce w niej zamierało chwilami. Ale „Kondor”, choć mijała godzina za godziną, opierał się zwycięsko wysokiej fali usiłującej zepchnąć go w odmęty. Nills puścił lekko w ruch motor, śmigło zawarczało i samolot, ślizgając się po bałwanach, posuwał się szparko ku zachodowi.

— Jest to coś pośredniego między lotem a żeglugą — rzekł Edwin, uśmiechając się. — Posuwamy się naprzód dość szybko. Trzeba rzucić log14!

Przyrząd ten zastąpiła ćwiartka gazety, którą puścił na wiatr. Pozostała ona szybko w tyle, na podstawie czego Edwin obliczył w przybliżeniu, że „Kondor” robi około trzydziestu węzłów15.

— Dobre i to! — rzekł. — Nie stoimy przynajmniej w miejscu.

Deszcz lał potokiem. Plusk spływających po dachu kropel mieszał się z szumem śmigła i uderzeniami piany.

— Musimy przenocować na otwartym morzu! — rzekł inżynier. — Niech się pani położy. W razie niebezpieczeństwa obudzimy panią.

Ale Edyta odmówiła stanowczo. Chciała czuwać razem ze wszystkimi. Upłynęła godzina z okładem, gdy wtem rozległ się gwizd syreny.

— Pomoc! — zawołał Edwin, zrywając się z fotela.

W ciemności zajaśniał reflektor elektryczny, poszukujący jakby czegoś na morzu. Po pewnym czasie zatrzymał się w miejscu i samolot znalazł się na dnie oślepiającego stożka świetlnego.

— Widzą nas! — zawołał inżynier.

Dostrzegano już latarnie zbliżającego się parowca. Inżynier podał depeszę iskrową. Odpowiedziano mu pytaniem, czego potrzebują. Zamiast: „Ratunku! Wyłówcie nas”, jak zamierzał oddepeszować inżynier, Jerzy odpowiedział: „Potrzeba nam benzyny”.

Reflektor zagasł, ale w kwadrans potem rozległ się plusk wioseł. Światło znów zabłysło i nasi lotnicy ujrzeli łódź ratunkową pchaną sześcioma parami wioseł, która zbliżała się do „Kondora”.

Nie mogła jednak podpłynąć za blisko, gdyż wysoka fala groziła zderzeniem z samolotem.

— Czy chcecie się przesiąść na nasz statek, idący do Nowego Jorku? — spytano przez tubę.

Jerzy zwrócił się do towarzyszy:

— Edyto, Edwinie, wysiadajcie! Śmiało skaczcie do wody w pasach korkowych, wyłowią was i pojedziecie wygodnie do Nowego Jorku! — zawołał.

Ale Edyta i Edwin pokręcili głowami przecząco.

— Chcemy pozostać z wami do ostatka.

— Namyślcie się dobrze!

— Jużeśmy się namyślili — odparła Edyta stanowczo.

Airman kiwnął głową.

— Nikt się nie przesiada. Dajcie nam benzyny — odparł.

— Wyłówcie sobie baryłkę — odparł głos przez tubę. — Przyczepiamy do niej latarkę elektryczną. Łatwo ją znajdziecie.

Reflektor znowu zgasł. Na powierzchni morza zabłysło słabe światełko. Edwin pochwycił linkę i opasawszy się nią, podał koniec inżynierowi.

— Wyłowicie mnie razem z baryłką — rzekł i skoczył odważnie w odmęty.

Za chwilę trzymał sznur, którym omotana była beczułka, i wnet znalazł się znowu na „Kondorze” ze swoją zdobyczą, którą się zaraz zaopiekował Nills.

— Dziękujemy! — krzyknął Jerzy. — Gdzie jesteśmy?

— O trzysta mil od Long Island, prosto na zachód! — odparł głos przez tubę.

— Przyjmijcie podziękowanie od kapitana „Kondora”, który odbywa podróż naokoło świata — rzucił Airman na pożegnanie.

— Może chcecie eskortę z motorówki?

— Nie potrzebujemy nic więcej. Samolot trzyma się dobrze na fali. Rano będziemy w Nowym Jorku. A burza?

— Z brzegu sygnalizują zmianę pogody na lepsze!

— Niech żyją Stany Zjednoczone! — krzyknął Edwin rozpromieniony. — Ruszajcie w swoją drogę!

W kwadrans potem szalupa, prowadzona przez wiązkę światła elektrycznego, przybiła do trapu parowca rysującego się jak ciemna sylwetka na tle pienistej powierzchni oceanu; wciągnięto ją na pokład i niebawem olbrzym morski, wyrzucając z trzech swoich kominów snopy iskier, zniknął w dali, pozostawiając samolot i jego odważnych lotników sam na sam z nawałnicą. Ta zamiast, jak przepowiadano, zmniejszyć się, rosła w dalszy ciągu. Porywisty wicher groził chwilami „Kondorowi” przewróceniem. Ale Jerzy trzymał się tak, żeby huragan mieć zawsze z przodu.

Oczekiwano z utęsknieniem zorzy porannej. Tymczasem znoszono ze stoicyzmem spływające z nieba strumienie wody. Najbardziej dawały się we znaki Jerzemu rosnące z godziny na godzinę fale, które pod uderzeniami wichru stawały się coraz niebezpieczniejsze. Ich wierzchołki załamywały się jak na płytkim brzegu morskim i co kilka minut grzywa, groźnie zjeżona, spadała na kabinę, gdzie siedział Airman i Nills. Wnętrze jej napełniało się raz po raz wodą, którą mechanik wyczerpywał dużym rondlem aluminiowym, jak mógł najszybciej. Jerzy lękał się, żeby spadające na samolot masy wodne nie uszkodziły skrzydeł. Chwilami chciał się wznieść w powietrze, ale wnet cofał się przed tym zamiarem wobec ulewy iście potopowej.

Niebawem sytuacja stała się krytyczna. Edyta, czując, jak olbrzymie grzywacze, rozhulane na pełnym morzu, miotają „Kondorem”, zaczynała żałować, że nie przesiadła się na parowiec, którego światła od dawna zniknęły.

Od wyjazdu „Kondor” nie znajdował się w takiej opresji, jak w tej chwili. Zdawało się, że potężny żywioł postanowił zgubić go przed samym celem podróży, która była wyzwaniem rzuconym mu zuchwale przez człowieka.

Nills ze swej strony obawiał się, iż woda morska, dosięgnąwszy silnika, mogła uczynić go niezdatnym do dalszego użytku. Utrzymywał więc śmigło w ciągłym ruchu, ażeby uniknąć tej niespodzianki.

— Mamy teraz paliwa na cztery do pięciu godzin — mówił, spoglądając z zadowoleniem na napełnione świeżo zbiorniki. — Ja bym radził wznieść się w powietrze, gdzie nasz „Kondor” czułby się lepiej niż tutaj. Nie jest on przecież stworzony do pływania jak mewa.

Ale Jerzy wahał się, czekając, aż wicher zmniejszy się cokolwiek. Wreszcie na godzinę przed świtem, kiedy obaj lotnicy zaczęli szczękać zębami w przejmującym zimnie, huragan nieco się uspokoił. Potoki deszczu zmniejszyły swą gwałtowność. Nad głowami lotników zamigotało kilka gwiazd.

Burza widocznie mijała.

— Ruszamy! — zawołał kapitan. — Nills, dodaj gazu!

Mechanik nie dał sobie tego dwa razy powtórzyć. Śmigło zaczęło obracać się z rosnącą szybkością. „Kondor” pomknął żwawo po wierzchołkach bałwanów, dotykając ich tylko piersią, i wnet znalazł się w swoim żywiole.

Musiał walczyć z przeciwnym wiatrem, ale odważnie chwycił się z przeciwnikiem za bary, prowadzony wprawną ręką swego twórcy.

Edyta odetchnęła, widząc, jak wzburzona powierzchnia Atlantyku zostaje coraz niżej. W pół godziny potem deszcz ustał prawie zupełnie i pożeglowano śmiało, kierując się prosto na zachód. Jerzy, dzierżąc ster, wpatrywał się z utęsknieniem w ciemny widnokrąg, rysujący się niewyraźnie w dali.

Nagle ujrzał długie, iskrzące promienie, które ukazywały się, to znów gasły, zakreślając na pokrytej wysoką falą powierzchni morza szybko uciekające łuki srebrzyste.

Była to latarnia morska na wschodnich wybrzeżach Ameryki. Serce zabiło naszemu lotnikowi ze wzruszenia. Znajdował się o kilkadziesiąt mil zaledwie od upragnionego brzegu. Nie mogąc opanować wzruszenia, wydał okrzyk tryumfu tak potężny, że zagłuszył łoskot silnika i dobiegł uszu Edyty, Hintona i Burnetta, zamkniętych w kabinie. Edwin rzucił okiem przez frontowe okienko i dostrzegłszy także migające światła, powtórzył okrzyk kapitana. Zapanował entuzjazm niesłychany. Przylgnięto twarzami do szybek, łowiąc chciwie wzrokiem mrugające przyjaźnie światełko, które rosło szybko.

W pół godziny potem, akurat w chwili, kiedy spod widnokręgu ukazało się blade słońce, „Kondor” zawisł ponad przepełnionym statkami portem, u wejścia do którego majestatycznie wznosiła się Statua Wolności16. Niebawem ujrzano lotnisko i „Kondor”, zakreśliwszy koło ponad nim, dotknął ziemi ojczystej.

Wielka, pełna niebezpieczeństw i wielkich czynów, zapisana złotymi zgłoskami na kartach lotnictwa podróż samolotem naokoło świata była skończona.

*

W trzy dni potem w salach pałacu mister Samuela Hintona było rojno i gwarno. Oceniając według amerykańskiego zwyczaju gości, którzy brali udział w domowej uroczystości zaślubin młodego milionera z miss Edytą, można było krótko powiedzieć, że „byli oni warci” pięć tysięcy sześćset milionów dolarów; znaczy to, że niemal wszyscy milionerzy wielkiego miasta stawili się w salonach mister Samuela, święcącego podwójne święto. Syn jego bowiem jedyny, Edwin, którego uważano już za straconego dla świata, powracał niejako do życia i w dodatku pojmował za małżonkę siostrę największego dziś człowieka, dobrego geniusza, który przypiął ludzkości silne skrzydła.

„Królowie” żelaza, stali, nafty, tytoniu, cukru ubiegali się, żeby uścisnąć dłoń skromnego człowieka-ptaka. Zarzucano go ofertami co do eksploatacji wynalazku, lecz on odrzucał wszystkie propozycje.

Samuel Hinton był prawie tak samo uszczęśliwiony z wyboru małżonki jak pan młody. Urocza twarzyczka miss Edyty zjednała sobie powszechne uwielbienie. Panna młoda miała na sobie skromną sukienkę, ubogą w porównaniu do toalet milionerek, przeładowanych klejnotami, ale była bezspornie najpiękniejsza.

Mister Samuel, stosując się do zwyczajów miejscowych, wręczył po powrocie z kościoła młodej synowej podarunek ślubny. Był to po prostu czek na znaczną sumę, w czek zawinięta była wspaniała kolia diamentowa.

Jerzy ze swej strony dał siostrze patent na eksploatację swego wynalazku w Ameryce Północnej.

Edwin tylko nie złożył Edycie żadnego upominku.

Patrzył na nią z uwielbieniem, a korzystając ze sposobności, szeptał jej jedno jedyne słówko, które ona przyjmowała dziękczynnym, pełnym miłości spojrzeniem.