AKT PIERWSZY

Jeśli książę z innymi książętami nie pogodzi się z królem węgierskim, to wszyscy książęta rzucą się na króla.

Niech nam da niebo swój pokój, ale nie pokój króla węgierskiego!

Amen.

Kończysz jak pobożny korsarz, który wypłynął na morze z dziesięcioma przykazaniami, ale wyskrobał jedno z tablicy.

Nie kradnij?

To właśnie przykazanie wyskrobał.

Bo to przykazanie nakazywało kapitanowi i jego ludziom wyrzec się własnego rzemiosła; boć, żeby kraść, wypłynęli. Nie ma między nami jednego żołnierza, który by odmawiając modlitwy przed obiadem, smakował w prośbie, która błaga o pokój.

Nie słyszałem jednego żołnierza sarkającego na tę modlitwę.

Coś mi się wszystko zdaje, że nie byłeś tam nigdy, gdzie odmawiają modlitwy.

Nigdy? Przynajmniej tuzin razy.

A na jaką nutę śpiewanych?

Na jaką chcesz nutę i w jakim chcesz języku.

A ja bym jeszcze dodał: i w jakiej chcesz religii.

A czemu nie? Modlitwa jest modlitwą na przekór wszystkim dysputom; jak na przykład: z ciebie łotr wierutny mimo wszelkich cnót.

Przypuśćmy. Z jednej jesteśmy sztuki, jednymi wystrzyżeni nożycami.

Zgoda, toć krajka i aksamit jedną robią sztukę: ty jesteś krajką.

A ty aksamitem. To prawda, trzy razy postrzyżonym aksamitem. Ja też wolę być krajką angielskiego szaraczku niż jak ty strzyżonym na francuski aksamit1. Czy się jasno wytłumaczyłem?

Bardzo jasno. Z mowy twej widzę, że nie bez kosztów przyszedłeś do takiej nauki. Twoje własne zeznanie uczy mnie, jak pić twoje zdrowie: zawsze pierwszy, a nigdy po tobie i nigdy z twojej szklanki.

Zdaje mi się, że sam sobie zaszkodziłem. Jak sądzisz?

Nie ma wątpliwości, a to czyś zdrów, czy robaczywy.

Patrzcie, patrzcie, zbliża się pani Uśmierznicka.

Pod jej dachem tyle kupiłem chorób, że mi wypadają...

Na ile?

Zgadnij.

Na trzy tysiące talarów rocznie.

I trochę więcej.

Francuską koronę w dodatku.

Tylko choroby we mnie widzisz, ale się mylisz, jam czerstwy jak rydz.

Nie przeczę; ale twoje: czerstwy, nie znaczy: zdrowy, ale wyschły. Kości twoje wyschły; bezbożność ucztowała na tobie.

Witamy! W którym dziś biodrze głębsza scyjatyka?

Dobrze, dobrze, tylko że nie pora teraz żartować; aresztowano tam i poprowadzono do więzienia człowieka, który wart takich jak wy wszyscy pięć tysięcy.

Kogo? Powiedz, proszę.

Kogoż, jeśli nie Klaudia, sinior Klaudia.

Klaudio w więzieniu? To być nie może!

A ja wiem, że to jest. Widziałam sama, jak go aresztowano, jak go poprowadzono; ale co gorsza, za trzy dni utną mu głowę.

Mimo naszych żartów nie chciałbym, żeby go to spotkało. Czy jesteś tego pewna?

Zbyt tylko pewna; a za to jedynie, że pani Julii zrobił dziecko.

Zaczynam wierzyć, że to być może; dwie już godziny minęły, jak miał przyjść do mnie, a on zawsze był słowny.

Prócz tego, zgadza się to, jak wiesz, z tym, cośmy przed chwilą mówili.

A przede wszystkim zgadza się to z ostatnią proklamacją.

Spieszmy wywiedzieć się o prawdzie.

Tak więc trochę przez wojnę, trochę przez potnicę2, trochę przez szubienicę, a trochę przez ubóstwo, dość, że straciłam całą klientelę. Wchodzi Pompej. A ty tu po co? Co za nowiny przynosisz?

Prowadzą tam człowieka do więzienia.

Co on zrobił?

Panią...

Ale jakie jego przewinienie?

Łowił pstrągi nie w swej rzece.

Co? Czy jakiej pannie zrobił dziecko?

Nie, ale z panny zrobił panią. Jak to, czy nie słyszałaś o proklamacji?

O jakiej proklamacji, człowieku?

Że wszystkie domy3 na przedmieściach Wiednia będą zburzone?

A co zrobią z domami w samym mieście?

Zostawią je na zasiew; a i one także ten sam los byłby spotkał, gdyby nie jeden mądry obywatel, który się wstawił za nimi.

Jak to, wszystkie nasze domy schadzek na przedmieściach mają być zburzone?

Z ziemią zrównane.

A to mi zmiana w rzeczypospolitej! A ze mną co się stanie?

Ba, ba, nie lękaj się niczego. Dobremu konsyliarzowi nie braknie nigdy na klientach. Zmieniając mieszkanie, nie potrzebujesz zmieniać rzemiosła, a ja zawsze twoim będę pomocnikiem. Nie trać serca, zmiłują się nad tobą ludzie; ty, co prawie straciłaś oczy na publicznej służbie, znajdziesz u ludzi poważanie.

Co nam tu wypadnie robić, chłopcze mój, Tomaszu? Idźmy do domu.

Właśnie nadchodzi sinior Klaudio pod strażą dozorcy więzienia, a z tamtej strony zbliża się, widzę, pani Julia.

Daj Boże, aby się jej to udało tak dla pociechy podobnych tobie, którzy inaczej pod surowym staliby prawem, jak dla uratowania twojego życia, które bym widział z żalem tak głupio przegrane w jednej partii mariasza.