Źródło i licencja tłumaczenia
Do polskiego chłopięcia
Żeś na ziemi swej ubogi!
Że nie miecz ci ani radło1,
Lecz tułactwo2 w doli padło3,
Żeś łzy tylko i cierpienia,
Odziedziczył z twego mienia4.
Naprzód wziąłeś na tym świecie
To, co rodu twego znakiem:
Imię zacne, żeś Polakiem.
Krwi i chwały w nim się mieści?
Czy wiesz, jaka to poczciwa6
Duma wzrusza twe serduszko,
Gdy z usteczek ci się zrywa:
To Batory7! To Kościuszko8!
Zbożem śmieją ci się pola,
Lasy twoje echa głuszą,
Owce wełną ci się puszą,
A jesienią na jabłoni,
Owoc się jak szkarłat płoni,
Że zostaje na przychówek9
I na zimę, i przednówek10.
Żeś na ziemi swej ubogi;
Bo z twych łanów, w dawne lata
Tyś spichlerzem11 był pół świata,
Dzieląc wszystkich pod swym niebem
Równo sercem jak i chlebem.
Złoto w dani lub na wojnie,
A na pługi i do zbroi,
Szło żelazo z ziemi twojéj,
I starczyło z twojej gleby,
I na zbytek, i potrzeby.
Boś ty skarbów tych dziedzicem!
I rąk nie łam z próżną troską...
Wróci Bóg, co przemoc wzięła!
W sprawiedliwość wierzmy boską:
Jeszcze Polska nie zginęła!
- radło — narzędzie rolnicze służące do spulchniania gleby. [przypis edytorski] ↩
- tułactwo — wygnanie, błąkanie się, emigracja. [przypis edytorski] ↩
- w doli padło — przypadło w udziale jako los. [przypis edytorski] ↩
- mienie — własność, posiadane dobra. [przypis edytorski] ↩
- cześci — D. lp od wyrazu: cześć (tzn. szacunek); dziś: czci. [przypis edytorski] ↩
- poczciwy — tu: godny czci, zasługujący na szacunek. [przypis edytorski] ↩
- Batory, Stefan (1533–1586) — właśc. Istvan Bathory, książę Siedmiogrodu, od 1571 król Polski, a od 1576 wielki książę litewski; poślubił Annę Jagiellonkę, córkę Zygmunta I Starego, ostatnią przedstawicielkę Piastów na polskim tronie. Jeden z najwybitniejszych polskich królów elekcyjnych. [przypis edytorski] ↩
- Kościuszko, Tadeusz (1746–1817) — generał wojsk pol. i amer., Najwyższy Naczelnik Siły Zbrojnej Narodowej podczas insurekcji 1794 r. [przypis edytorski] ↩
- na przychówek — tu: na przechowanie. [przypis edytorski] ↩
- przednówek — okres przed nowymi zbiorami, przypadający zwykle pod koniec zimy, na przedwiośniu; spożywano wtedy resztki zapasów jedzenia z poprzedniego roku, zanim można było zebrać pierwsze plony w roku nowym. [przypis edytorski] ↩
- spichlerz — budynek służący do przechowywania ziarna zbóż, magazyn, z którego można w razie potrzeby czerpać zboże do spożycia lub zasiewów; tu w znaczeniu przenośnym, jako określenie całego państwa zasobnego w zboże i mogącego udzielać tych zasobów innym. [przypis edytorski] ↩
Źródło i licencja
Domena publiczna · Władysław Bełza
Źródło: Wolne Lektury
Szczegóły techniczne
Komponent: base-text
znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Do polskiego chłopięcia · Okładka na podstawie: mmlolek@Flickr, CC BY 2.0
Źródło: Wolne Lektury
Licencja: CC-BY-2.0
Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Szczegóły techniczne
Komponent: cover
Do polskiego chłopięcia · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/katechizm-polskiego-dziecka-do-polskiego-chlopiecia/
Źródło: Wolne Lektury
Licencja: LAL-1.3
Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Szczegóły techniczne
Komponent: editorial
Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.