Loreva
Loreva

Utwór 1 z 12

Dusiołek

Szedł po świecie Bajdała1, 
Co go wiosna zagrzała — 
Oprócz siebie — wiódł szkapę2, oprócz szkapy — wołu, 
Tyleż tędy, co wszędy3, szedł z nimi pospołu4. 
Zachciało się Bajdale 
Przespać upał w upale, 
Wypatrzył zezem ściółkę ze mchu popod5 lasem, 
Czy dogodna dla karku — spróbował obcasem. 
Poległ cielska tobołem 
Między szkapą a wołem, 
Skrzywił gębę na bakier i jęzorem mlasnął, 
I ziewnął wniebogłosy, i splunął, i zasnął. 
Nie wiadomo dziś wcale, 
Co się śniło Bajdale? 
Lecz wiadomo, że szpecąc przystojność6 przestworza, 
Wylazł z rowu Dusiołek7, jak półbabek8 z łoża. 
Pysk miał z żabia ślimaczy — 
(Że też taki żyć raczy!) — 
A zad tyli9, co kwoka, kiedy znosi jajo. 
Milcz, gębo nieposłuszna, bo dziewki wyłają10! 
Ogon miał ci z rzemyka, 
Podogonie11 zaś z łyka12. 
Siadł Bajdale na piersi, jak ten kruk na snopie — 
Póty13 dusił i dusił, aż coś warkło14 w chłopie! 
Warkło, trzasło, spotniało! 
Coć15 się stało, Bajdało? 
Dmucha w wąsy ze zgrozy, jękiem złemu przeczy — 
Słuchajta16, wszystkie wierzby, jak chłop przez sen beczy! 
Sterał we śnie Bajdała 
Pół duszy i pół ciała, 
Lecz po prawdzie17 niedługo ze zmorą marudził — 
Wyparskał ją nozdrzami, zmarszczył się i zbudził. 
Rzekł Bajdała do szkapy: 
Czemu zwieszasz swe chrapy18? 
Trzebać było kopytem Dusiołka przetrącić, 
Zanim zdążył mój spokój w całym polu zmącić! 
Rzekł Bajdała do wołu: 
Czemuś skąpił19 mozołu? 
Trzebać było rogami Dusiołka postronić20, 
Gdy chciał na mnie swej duszy paskudę wyłonić! 
Rzekł Bajdała do Boga: 
O, rety — olaboga!21 
Nie dość ci, żeś potworzył22 mnie, szkapę i wołka, 
Jeszcześ musiał takiego zmajstrować Dusiołka? 
  1. bajdała — ktoś, kto lubi bajdurzyć, opowiadać bajki. [przypis edytorski] ↩
  2. szkapa — z politowaniem o koniu, zwłaszcza lichym, zabiedzonym. [przypis edytorski] ↩
  3. wszędy (daw.) — wszędzie. [przypis edytorski] ↩
  4. pospołu (daw.) — wspólnie, razem. [przypis edytorski] ↩
  5. popod (daw.) — pod. [przypis edytorski] ↩
  6. przystojność (przestarz.) — piękno. [przypis edytorski] ↩
  7. dusiołek — demon odwiedzający nocą śpiących i próbujący ich dusić, potrafi przybierać postać jakiegoś przedmiotu lub istoty żywej. [przypis edytorski] ↩
  8. półbabek — podstarzała kobieta. [przypis edytorski] ↩
  9. tyli — tu: tak duży. [przypis edytorski] ↩
  10. wyłajać — skrzyczeć. [przypis edytorski] ↩
  11. podogonie — część ciała zwierzęcia znajdująca się pod ogonem; zad. [przypis edytorski] ↩
  12. łyko — włóknista tkanka roślinna przewodząca wodę. [przypis edytorski] ↩
  13. póty — tak długo. [przypis edytorski] ↩
  14. warkło — dziś popr.: warknęło. [przypis edytorski] ↩
  15. coć (daw.) — co ci. [przypis edytorski] ↩
  16. słuchajta (gw.) — słuchajcie. [przypis edytorski] ↩
  17. po prawdzie — prawdę mówiąc. [przypis edytorski] ↩
  18. chrapa — fałd skóry otaczający nozdrza. [przypis edytorski] ↩
  19. czemuś skąpił — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: czemu skąpiłeś. [przypis edytorski] ↩
  20. postronić (neol.) — czas. utworzony od stronić (unikać czyjegoś towarzystwa); wygnać kogoś, nie chcąc przebywać w jego towarzystwie. [przypis edytorski] ↩
  21. olaboga! (daw.) — wykrzyknienie wyrażające emocjonalną reakcję na coś. [przypis edytorski] ↩
  22. potworzyć — stworzyć, utworzyć wiele czegoś. [przypis edytorski] ↩
Źródło i licencja

Domena publiczna · Bolesław Leśmian

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Łąka (tom) · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/lesmian-laka-tom/

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.

Zgłoś błąd tłumaczenia

Przypis