AKT DRUGI

Byczysławie, byłeś dziś rano bardzo niegrzeczny dla pana Ubu, kawalera moich orderów i hrabiego Sandomierza. Dlatego zabraniam ci pojawić się na rewii.

Ależ Wacławie, przyda ci się tam cała twoja rodzina, aby cię bronić w potrzebie.

Pani, nie cofam nigdy tego, co powiedziałem. Męczysz mnie swymi banialukami.

Poddaję się, królu mój ojcze.

Zatem, sire1, wciąż jesteś zdecydowany iść na tę rewię?

Czemu nie, pani?

Ależ jeszcze raz powtarzam: czy nie widziałam go we śnie, jak cię ugodził swoją maczugą i wrzucił do Wisły, a orzeł, taki jaki jest w herbie Polski, włożył mu koronę na głowę?

Komu?

Twemu Ubu.

Co za szaleństwo! Hrabia Ubu jest bardzo godny szlachcic, który by się dał rozszarpać końmi w moich służbach.

Co za omyłka!

Cicho bądź, młody paskudziarzu. A ty, pani... aby ci dowieść, jak dalece nie lękam się mojego Ubu, pójdę na tę rewię jak stoję, bez broni i szabli.

Straszliwa nieostrożność! Nie ujrzę cię już żywym.

Chodź, Bolesławie, chodź, Władysławie.

Niech Bóg i wielki święty Mikołaj mają cię w swej opiece!

Byczysławie, chodź do kaplicy pomodlić się ze mną za swego ojca i braci.

Szlachetny Ubu, zbliż się do mnie ze swoją świtą, aby sprawować przegląd wojsk.

Baczność, moi ludkowie.

Idziemy, Najjaśniejszy Panie, idziemy.

A oto regiment konnej gwardii Gdańska. Piękni, na honor.

Uważa król? Mnie się wydają okropni. Spójrz, Najjaśniejszy, na tego.

Od jak dawna nie myłeś się, bydlę plugawe?

Ależ ten żołnierz jest bardzo schludny. Co tobie jest, Ubu?

Ot, co!

Nędzniku!

Grówno! Do mnie, moi ludzie!

Hurra! Naprzód!

Och! Na pomoc! Panno Święta, zginąłem!

Co to takiego? Do broni!

Ha! Mam koronę. Załatwcie się z resztą.

Hejże na zdrajców!

Wreszcie zaczynam być niespokojna.

Nie masz, matko, żadnego powodu do obaw.

Ha! co ja widzę? Moi bracia ścigani przez pana Ubu i jego ludzi!

O, mój Boże! Panno Najświętsza, doganiają ich, doganiają!

Cała armia pędzi za panem Ubu. Króla już nie ma. Okropność! Na pomoc!

Bolesław padł, ugodzony kulą.

Ha! Hej!

Broń się! Hurra! Władziu!

Och! Otoczyli go.

Skończone. Bardior przeciął go na pół jak kiełbaskę.

Och! Biada! Ci opętańcy wdzierają się do pałacu, idą po schodach.

Mój Boże, ocal nas.

Och, ten pan Ubu! Łajdak, nędznik, gdybym go dostał...

Ech! Byczysław, co ty mi chcesz zrobić?

Pomagaj Bóg! Będę bronił matki do ostatniego tchnienia! Pierwszy, kto się zbliży, jest trupem.

Och, Bardior, ja się boję! Pozwólcie mi odejść.

Poddaj się, Byczysławie!

Masz, świntuchu, weź za swoje.

Trzymaj się, Byczysławie, trzymaj się.

Byczysławie, obiecujemy ci życie.

Łajdaki, opoje, płatne świntuchy!

Och, ja sobie z nim i tak dam radę!

Matko, ratuj się tajnymi schodkami.

A ty, moje dziecko, a ty?

Ja za tobą.

Starajcie się pojmać królowę3. Oho, uciekła. A z tobą, nędzniku...

Ha! Pomagaj Bóg! Oto moja zemsta!

Matko, śpieszę za tobą!

Tutaj będziemy bezpieczni.

I ja tak sądzę. Byczysławie, ratuj mnie!

Ha! Co tobie, matko?

Jestem bardzo chora, wierzaj mi, Byczysławie. Mam już ledwie dwie godziny przed sobą.

Jak to! Czyżbyś zmarzła?

Jakże chcesz, abym się oparła tylu ciosom? Król zabity, nasz dom zniszczony, a ty, przedstawiciel najszlachetniejszego rodu, jaki kiedykolwiek nosił szablę, zmuszony uchodzić w góry jak przemytnik!

I przez kogo, wielki Boże, przez kogo? Pospolity Ubu, awanturnik wyrosły nie wiadomo skąd, hołota plugawa, łazik nikczemny! I kiedy pomyślę, że ojciec dał mu order i zrobił go hrabią i że nazajutrz ten plugawiec nie wstydził się podnieść ręki na niego.

O, Byczysławie! Kiedy sobie wspomnę, jak byliśmy szczęśliwi przed przybyciem tego Ubu! Ale teraz, niestety, wszystko się odmieniło!

Cóż chcesz? Miejmy nadzieję, czekajmy i nie zrzekajmy się nigdy swoich praw.

Życzę ci tego, drogie dziecko; ale co do mnie, nie ujrzę tego szczęśliwego dnia.

Ha! Co tobie? Ona blednie, pada! Na pomoc! Ale ja jestem sam w pustyni! O, mój Boże! Serce jej już nie bije. Umarła. Czy podobna5? Jeszcze jedna ofiara tego Ubu!

O mój Boże, jak smutno jest ujrzeć się samotnym w czternastym roku z ciężarem straszliwej zemsty na barkach!

Ha! Co widzę! Cała moja rodzina, moje przodki6... Jakimż cudem?

Wiedz, Byczysławie, że byłem za życia rycerzem Mateuszem z Konigsberg7, pierwszym królem i założycielem dynastii. Powierzam ci troskę o naszą zemstę.

I niechaj ten miecz, który ci daję, nie zazna spokoju, aż ugodzi na śmierć uzurpatora.

Nie! Ja nie chcę. Chcecie mnie zrujnować dla tych obżorów?

Ależ ojcze Ubu, czy nie widzisz, że lud czeka pamiątki szczęśliwego wstąpienia na tron?

Jeśli nie każesz rozdać mięsiwa i złota, obalą cię w ciągu dwóch godzin.

Mięso, dobrze! Złoto, nie! Zabijcie trzy stare konie, to wystarczy dla tych paskudziarzy.

Sameś paskudziarz! Skąd ja przyszłam do takiego bydlaka?

Jeszcze raz mówię, że chcę zbić forsę, nie popuszczę ani grosika.

Kiedy się ma w rękach wszystkie skarby Polski!

Tak, wiem, że jest w kaplicy olbrzymi skarb, rozdamy go.

Nędzniku, jeśli się poważysz!...

Ależ ojcze Ubu, jeśli nie rozdasz pieniędzy, lud nie zechce płacić podatków.

Naprawdę?

Ależ tak!

Och, w takim razie godzę się na wszystko. Zgromadźcie trzy miliony, upieczcie sto pięćdziesiąt wołów i baranów, tym bardziej, że i mnie się okroi.

Oto król! Niech żyje król! Hurra!

Macie, to dla was. Nie miałem zbytniej ochoty dawać wam pieniędzy, ale rozumiecie, Ubica tak zdecydowała. Za to przyrzeknijcie mi, że będziecie porządnie płacili podatki.

Tak, tak!

Widzisz, mości Ubu, jak się biją o złoto. Co za bitwa!

Prawda, że to okropne. O, jednemu roztrzaskali głowę.

Piękny widok! Przynieście dalsze skrzynie złota.

Gdyby tak urządzić wyścigi...

Tak, to jest myśl.

Moi przyjaciele, widzicie oto tę skrzynię; zawiera trzy tysiące dukatów w złocie, w pełnowartościowej monecie polskiej. Niech ci, którzy chcą się ścigać, ustawią się na skraju dziedzińca. Ruszycie, skoro ja machnę chustką; który przybiegnie pierwszy, dostanie skrzynię. Ci, co nie wygrają, dostaną na pocieszenie tę drugą skrzynię, podzieli się ją między nich.

Tak! Niech żyje ojciec Ubu! Co za dobry król! Nie było tak za czasów Wacława.

Posłuchaj ich!

Raz, dwa, trzy! Jesteście?

Tak! Tak!

Jazda!

Dobiegają, dobiegają!

Ha! Pierwszy traci tempo.

Nie, odzyskuje je teraz.

Och! Traci! Traci! Przepadł! Inny doleciał!

Niech żyje Michał Fiodorowicz! Niech żyje Michał Fiodorowicz!

Królu, nie wiem, jak mam dziękować Waszej Królewskiej Mości...

Och, drogi przyjacielu, to nic. Zabierz swoją skrzynię, Michale; a wy podzielcie tę drugą, bierzcie po sztuce złota, aż się wyczerpie.

Niech żyje Michał Fiodorowicz! Niech żyje ojciec Ubu!

A wy, moi przyjaciele, chodźcie na obiad! Otwieram wam dziś bramy pałacu, chciejcie zaszczycić mój stół!

Chodźmy! Chodźmy! Niech żyje ojciec Ubu! Najszlachetniejszy z monarchów!