Loreva
Loreva

Utwór 15 z 15

Pogrzeb młodego rolnika

Sielanka

Wczora, młody łazarzu1, śledząc wzrok twój pilno, 
I słysząc w zeschłych piersiach muzykę mogilną, 
Tętno co słabo kołata... 
Kłamałem twéj rodzinie i tobie, i sobie: 
Że cię ręka lekarza podźwignie w chorobie, 
Że jeszcze wrócisz do świata. 
Dzisiaj — w jodłowéj trumnie leży trup młodzieńczy, 
Matka upadłszy na twarz, żałościwie jęczy, 
Głową o trumnę uderza; 
Na ławie cudzy ludzie wzdychają przy czarce, 
Wzdycha ojciec, że stracił pomoc w gospodarce, 
A dzwonnik śpiéwa z psałterza. 
Promień rannéj jutrzeńki do chaty się wciska, 
I jakby dla źniewagi, dla urągowiska, 
Twarz trupią oświeca jaśnie — 
Stosowniejsza dla ciebie, o biédny młodzianie! 
Lampa, co krwią migoce na sczerniałéj ścianie, 
Buchnie... to znowu przygaśnie... 
Biją w dzwonek cerkiewny... to już hasło znaczy, 
Że skończona przy grobie robota kopaczy, 
Już robak czeka w mogile! 
Już przychodzi ksiądz z krzyżem... o zaczekaj księże! 
Nim ojciec czarnych wołów do wozu nie wprzęże, 
Zostaw nam gościa przez chwilę... 
Zakołatała wieko wierna ręka cieśli, 
Wóz słomą potrząsnęli i trumnę wynieśli, 
Karawan chatę wymija — 
Z żółtemi gromnicami, w uroczystéj parze, 
Śpiewając podchmieleni idą gospodarze, 
Płacz niewiast niebo przebija. 
Nawet wójt, choć twarz jego tak groźna i dzika, 
Uszanował pokłonem trumnę nieboszczyka, 
Młodzieńcze! straszno ci w grobie? 
W obumarłych źrzenicach łza ci pewno stoi, 
Żal sercu rzucać wioskę, gdzie cudzy i swoi, 
Tak rzewnie płaczą po tobie?! 
A jednak ja przechodzień, co patrzę z daleka. 
Czuję jak się krew moja pod sercem zapieka, 
Jak mię pot zimny opływa; — 
To nie po tobie płaczą — o! im tylko szkoda 
Że zaskrzepła na zawsze twoja ręka młoda, 
Do sianokosu i żniwa. 
Bo twa ręka z siekierą była oswojona, 
Bo już sochę dźwigały twe młode ramiona, 
Już zdobywałeś kęs chleba! 
Cóż za dziw, że rodzina, że wójt nawet czuły? 
Bo się twoje ramiona z zaprzęgu wyzuły... 
To żal nie taki, jak trzeba!... 
Idzie młoda żniwiarka z zakwieconą głową... 
Może westchnie... wyleje łezkę ukradkową, 
Święte współczucie obudzi — 
Gdzie tam?? póki zaręczyn nie zapiją starzy, 
Żadne się młode dziewczę kochać nie odważy — 
Płakać po chłopcu... wstyd ludzi. 
Ostróżna2!... gdyby świat ten nie był zimnym tyle, 
Smutno by ci tak młodo zakostnieć w mogile, 
Nie chciałbyś rzucać nas może; 
Cierpiałbyś — jakbyć serce na połowę darto3, 
Ale teraz poznawszy, że i żyć nie warto, 
Pokochasz grób twój nieboże! 
Przy mogile gromadki zbierają się tłumne — 
Słychać, jak garści piasku uderzają w trumnę, 
Już spoczął w ziemi syn kmieci; 
I kłodę położyli na jego kurhanie, 
I dzwonek ostateczne zagrał pożegnanie: 
Niech wieczna światłość mu świeci! 
Wieczorem wy umarli niekiedy umiecie, 
Wziąwszy postać upiora, błąkać się po świecie, 
Odwiedzać rodzinne sioła — 
I u lubego okna podsłuchiwać z cicha, 
Czy rodzina pamięta, czy kochanka wzdycha, 
Czy kto twe imię zawoła. 
Nie chodź młody upiorze, do lubéj, do braci,  
Bo ci się twa ciekawość boleśnie odpłaci! 
Za miesiąc — obaczysz pono4 
Grób twój w zielsku, a imię w niepamięci ludzi, 
Śpij twardo, nim cię Pan Bóg ze snu nie rozbudzi, 
Zapomnij przeszłość minioną! 

10 sierpnia 1851

  1. łazarz — tu: zmarły; od imienia postaci biblijnej, a nast. świętego kościoła chrześcijańskiego, Łazarza z Betanii, brata Marii i Marty, uczennic Chrystusa, który wg Ewangelii wskrzesił Łazarza z martwych na usilne prośby sióstr. [przypis edytorski] ↩
  2. ostróżny — dziś: ostrożny. [przypis edytorski] ↩
  3. jakbyć serce na połowę darto — jakby ci rozdzierano serce na pół. [przypis edytorski] ↩
  4. pono — podobno, prawdopodobnie. [przypis edytorski] ↩
Źródło i licencja

Domena publiczna · Władysław Syrokomla

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Pogrzeb młodego rolnika · Okładka na podstawie: GS-Bob@Flickr, CC BY 2.0

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: CC-BY-2.0

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: cover

Pogrzeb młodego rolnika · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/syrokomla-rymy-ulotne-pogrzeb-mlodego-rolnika/

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.

Zgłoś błąd tłumaczenia

Przypis