Loreva
Loreva

Utwór 4 z 7

Pomnik Piotra Wielkiego

Z wieczora na dżdżu stali dwaj młodzieńce 
Pod jednym płaszczem, wziąwszy się za ręce: 
Jeden, ów pielgrzym, przybylec z zachodu, 
Nieznana carskiej ofiara przemocy; 
Drugi był wieszczem ruskiego narodu1, 
Sławny pieśniami na całej północy. 
Znali się z sobą niedługo, lecz wiele — 
I od dni kilku już są przyjaciele. 
Ich dusze wyższe nad ziemskie przeszkody, 
Jako dwie Alpów spokrewnione skały, 
Choć je na wieki rozerwał nurt wody: 
Ledwo szum słyszą swej nieprzyjaciółki, 
Chyląc ku sobie podniebne wierzchołki. 
Pielgrzym coś dumał nad Piotra kolosem, 
A wieszcz rosyjski tak rzekł cichym głosem: 
„Pierwszemu z carów, co te zrobił cuda, 
Druga carowa pamiętnik stawiała23. 
Już car odlany w kształcie wielkoluda 
Siadł na brązowym grzbiecie bucefała 
miejsca czekał, gdzie by wjechał konno. 
Lecz Piotr na własnej ziemi stać nie może. 
W ojczyźnie jemu nie dosyć przestronno, 
Po grunt dla niego posłano za morze. 
Posłano wyrwać z finlandzkich nadbrzeży 
Wzgórek granitu; ten na Pani4 słowo 
Płynie po morzu i po lądzie bieży, 
I w mieście pada na wznak przed carową56. 
Już wzgórek gotów; leci car miedziany, 
Car knutowładny w todze Rzymianina, 
Wskakuje rumak na granitu ściany, 
Staje na brzegu i w górę się wspina. 
„Nie w tej postawie świeci w starym Rzymie 
Kochanek ludów, ów Marek Aureli, 
Który tam naprzód rozsławił swe imię, 
Że wygnał szpiegów i donosicieli: 
A kiedy zdzierców domowych poskromił, 
Gdy nad brzegami Renu i Patolu 
Hordy najezdców barbarzyńskich zgromił, 
Do spokojnego wraca Kapitolu. 
Piękne, szlachetne, łagodne ma czoło, 
Na czole błyszczy myśl o szczęściu państwa; 
Rękę poważnie wzniósł, jak gdyby wkoło 
Miał błogosławić tłum swego poddaństwa, 
A drugą rękę opuścił na wodze, 
Rumaka swego zapędy ukraca. 
Zgadniesz, że mnogi lud tam stał na drodze 
I krzyczał: „Cesarz, ojciec nasz powraca!” 
Cesarz chciał z wolna jechać między tłokiem, 
Wszystkich ojcowskim udarować okiem. 
Koń wzdyma grzywę, żarem z oczu świeci, 
Lecz zna, że wiezie najmilszego z gości, 
Że wiezie ojca milijonom dzieci, 
I sam hamuje ogień swej żywości; 
Dzieci przyjść blisko, ojca widzieć mogą. 
Koń równym krokiem, równą stąpa drogą: 
Zgadniesz, że dojdzie do nieśmiertelności!7 
„Car Piotr wypuścił rumakowi wodze, 
Widać, że leciał tratując po drodze, 
Od razu wskoczył aż na sam brzeg skały. 
Już koń szalony wzniósł w górę kopyta, 
Car go nie trzyma, koń wędzidłem zgrzyta, 
Zgadniesz, że spadnie i pryśnie w kawały. 
Od wieku stoi, skacze, lecz nie spada, 
Jako lecąca z granitów kaskada, 
Gdy ścięta mrozem nad przepaścią zwiśnie: 
Lecz skoro słońce swobody zabłyśnie 
I wiatr zachodni ogrzeje te państwa, 
I cóż się stanie z kaskadą tyraństwa?” 
  1. był wieszczem ruskiego narodu — według przyjętego przeważnie mniemania mowa o znakomitym poecie rosyjskim Aleksandrze Puszkinie (1799–1837), z którym Mickiewicz w Rosji zawarł bliższą przyjaźń. [przypis redakcyjny] ↩
  2. Druga carowa pamiętnik stawiała — na pomniku Piotra jest napis: Petro primo Catharina secunda. [przypis autorski] ↩
  3. Petro primo Catharina secunda — „Piotrowi pierwszemu Katarzyna Druga”. [przypis redakcyjny] ↩
  4. Pani — carowej Katarzyny II. [przypis redakcyjny] ↩
  5. I w mieście pada na wznak przed carową — ten wiersz jest tłumaczony z rosyjskiego poety, którego nazwiska nie pomnę. [przypis autorski] ↩
  6. Raczej przerobiony z poety Rubana (1742–1795), z jego wiersza sławiącego pomnik Piotra Wielkiego. [przypis redakcyjny] ↩
  7. Zgadniesz, że dojdzie do nieśmiertelności! — pomnik konny kolosalny Piotra roboty Falkoneta i posąg Marka Aureliusza stojący teraz w Rzymie w Kapitolium są tu wiernie opisane. [przypis redakcyjny] ↩
Źródło i licencja

Domena publiczna · Adam Mickiewicz

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Dziadów części III Ustęp · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/dziady-dziadow-czesci-iii-ustep/

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.

Zgłoś błąd tłumaczenia

Przypis