Loreva
Loreva

Rozdział 2 z 15

Wstęp

Sto lat mijało, jak zakon krzyżowy 
We krwi pogaństwa północnego brodził; 
Już Prusak1 szyję uchylił w okowy 
Lub ziemię oddał, a z duszą uchodził; 
Niemiec za zbiegiem rozpuścił gonitwy, 
Więził, mordował, aż do granic Litwy. 
Niemen rozdziela Litwinów od wrogów: 
Po jednej stronie błyszczą świątyń szczyty 
I szumią lasy, pomieszkania bogów; 
Po drugiej stronie, na pagórku wbity 
Krzyż, godło Niemców, czoło kryje w niebie, 
Groźne ku Litwie wyciąga ramiona, 
Jak gdyby wszystkie ziemie Palemona2 
Chciał z góry objąć i garnąć pod siebie. 
Z tej strony tłumy litewskiej młodzieży, 
W kołpakach rysich3, w niedźwiedziej odzieży, 
Z łukiem na plecach, z dłonią pełną grotów, 
Snują się, śledząc niemieckich obrotów4. 
Po drugiej stronie, w szyszaku i zbroi, 
Niemiec na koniu nieruchomy stoi; 
Oczy utkwiwszy w nieprzyjaciół szaniec, 
Nabija strzelbę i liczy różaniec. 
I ci, i owi pilnują przeprawy. 
Tak Niemen, dawniej sławny z gościnności, 
Łączący bratnich narodów dzierżawy, 
Już teraz dla nich był progiem wieczności; 
I nikt, bez straty życia lub swobody, 
Nie mógł przestąpić zakazanej wody. 
Tylko gałązka litewskiego chmielu, 
Wdziękami pruskiej topoli nęcona, 
Pnąc się po wierzbach i po wodnym zielu, 
Śmiałe, jak dawniej, wyciąga ramiona 
I rzekę kraśnym5 przeskakując wiankiem, 
Na obcym brzegu łączy się z kochankiem. 
Tylko słowiki kowieńskiej dąbrowy6, 
Z bracią swoimi zapuszczańskiej góry, 
Wiodą, jak dawniej, litewskie rozmowy, 
Lub, swobodnymi wymknąwszy się pióry7, 
Latają w gości na spólne8 ostrowy9. 
A ludzie? — ludzi rozdzieliły boje! 
Dawna Prusaków i Litwy zażyłość 
Poszła w niepamięć: tylko czasem miłość 
I ludzi zbliża... Znałem ludzi dwoje. 
O Niemnie! Wkrótce runą do twych brodów 
Śmierć i pożogę niosące szeregi; 
I twoje dotąd szanowane brzegi 
Topor z zielonych ogołoci wianków, 
Huk dział wystraszy słowiki z ogrodów; 
Co przyrodzenia10 związał łańcuch złoty, 
Wszystko rozerwie nienawiść narodów; 
Wszystko rozerwie... Lecz serca kochanków 
Złączą się znowu w pieśniach wajdeloty11. 
  1. Prusak — tu przen.: jeden z ludów bałtyckich, Prusowie; zamieszkiwali oni w średniowieczu obszary między Pomorzem, Mazowszem i Litwą, wzdłuż wschodniego wybrzeża Bałtyku, między dolną Wisłą a dolnym Niemnem. [przypis edytorski] ↩
  2. Palemon — legendarny wódz rzymski, który miał założyć państwo litewskie. [przypis redakcyjny] ↩
  3. kołpak rysi — rycerskie nakrycie głowy ze skóry lub głowy rysia. [przypis redakcyjny] ↩
  4. śledząc niemieckich obrotów — dziś popr. z B.: śledząc niemieckie obroty; obroty: zmiany szyków oddziałów wojsk. [przypis redakcyjny] ↩
  5. kraśny — piękny. [przypis redakcyjny] ↩
  6. dąbrowa — obszar leśny z przewagą drzewostanu dębowego. [przypis edytorski] ↩
  7. pióry — starop. forma N. lm; dziś popr.: piórami. [przypis redakcyjny] ↩
  8. spólne — dziś: wspólne. [przypis redakcyjny] ↩
  9. ostrów — wyspa, kępa roślinności na wodzie. [przypis redakcyjny] ↩
  10. przyrodzenie (daw.) — tu: natura, przyroda. [przypis redakcyjny] ↩
  11. wajdelota — na Litwie w czasach pogańskich kapłan, guślarz, wróżbita i bard opiewający dzieje narodowe. [przypis edytorski] ↩
Źródło i licencja

Domena publiczna · Adam Mickiewicz

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Konrad Wallenrod · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/konrad-wallenrod/

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.

Zgłoś błąd tłumaczenia

Przypis