Loreva
Loreva

Utwór 8 z 13

Iwan Podkowa

Иван Підкова

I

W Zaporożu grzmi armata, 
Przed panem Iwanem. 
Zaporożec w dawne lata 
Potrafił być panem. 
Panowali, zdobywali 
Swobodę i chwałę; 
Ledwie świadczą ich z oddali 
Kopce pozostałe. 
Oj, wysoko się wznosiły 
Na polu kurhany, 
Gdzie legł Kozak do mogiły 
W kitajkę1 przybrany. 
A mogiła kształtem wzgórza 
Aż obłoki bodzie, 
Wiatrom żale swe wynurza, 
Szepcze o swobodzie. 
Pradziadowskiej świadek sławy, 
Powiada ją młodzi; 
A wnuk słucha jej ciekawy 
I piosnkę wywodzi. 
Och, szalono w Ukrainie, 
Licho daj go czartu! 
A w gorzałce, w miodzie, w winie 
Nabywano hartu. 
Dobre niegdyś było życie 
W ukraińskiej stronie. 
Może sercu coś ulżycie, 
Gdy je wam wydzwonię. 

II

Czarną chmurę wicher niesie 
Z Limanu2 wybrzeży, 
Sine morze jak zwierz w lesie 
Ryczy, to się jeży. 
Gardziel3 Dniepru już rozlany. 
«Chłopcy, hej, do wiosła! 
Siądziem w czajki4, pójdziem w tany, 
Byle woda niosła!» 
Wypłynęło Zaporoże, 
Aż Liman czernieje. 
Grajże teraz, sine morze, 
Niechaj wiatr zawieje! 
Bije fala, płyńcie zdrowi, 
Ni ziemi, ni nieba, 
Aż drży serce — Kozakowi 
Tego tylko trzeba. 
Wiosło taktem gra wesołym, 
Wykrzykują radzi5, 
Pan ataman6 płynie czołem, 
On wie, gdzie prowadzi. 
Chodzi z lulką7 po swej łodzi, 
I rozmyśla bacznie: 
Gdzie uderzyć mu przychodzi? 
Skąd robotę zacznie? 
Skręcił wąsy z gęstą miną, 
Czajkom stanąć każe, 
Podniósł kołpak8, wstrząsł9 czupryną: 
«Zguba tobie, wraże10! 
Hej, mołodcy11, droga znana, 
Ja Synopę12 minę, 
Lecz w Carogród13 do sułtana 
Pójdziemy w gościnę». 
«Dobrze, ojcze atamanie, 
Zagramy w Bosforze!» 
«Dzięki, chłopcy! Niech się stanie!» 
I znów kipi morze. 
Pan ataman lulkę kurzy, 
Na brzegu usiadłszy, 
Na niebiosach bada burzy 
I na falę patrzy. 
  1. kitajka — chustka jedwabna, pierwotnie chińska, skąd nazwa (daw. Kitaj to Chiny); w tradycji kozackiej istniał zwyczaj przykrywania czerwoną kitajką twarzy zmarłego. [przypis edytorski] ↩
  2. liman — zatoka u ujścia doliny rzecznej do morza; tu zapewne: Liman Dniepru i Bohu na płn. wybrzeżu Morza Czarnego, na Ukrainie. [przypis edytorski] ↩
  3. gardziel (daw.) — r.m., tj. ten gardziel; dziś popr.: r.ż., tj. ta gardziel. [przypis edytorski] ↩
  4. czajka — szybka i zwrotna łódź kozacka. [przypis edytorski] ↩
  5. rad (daw.) — zadowolony. [przypis edytorski] ↩
  6. ataman — kozacki przywódca. [przypis edytorski] ↩
  7. lulka (daw.) — fajka. [przypis edytorski] ↩
  8. kołpak — wysoka czapka bez daszka, z futrzanym otokiem. [przypis edytorski] ↩
  9. wstrząsł — dziś popr.: wstrząsnął. [przypis edytorski] ↩
  10. wraże (daw.) — dziś popr. forma W.: wrogu. [przypis edytorski] ↩
  11. mołodec a. mołojec (z ukr.) — młody, dzielny mężczyzna; Kozak. [przypis edytorski] ↩
  12. Synopa — miasto portowe w płn. Turcji, nad M. Czarnym, ok. 650 km na wsch. od Stambułu. [przypis edytorski] ↩
  13. Carogród — dawna słowiańska nazwa Konstantynopola (ob. Stambuł), stolicy cesarzy bizantyjskich, używana również po zdobyciu tego miasta przez Turków. [przypis edytorski] ↩
Źródło i licencja

Domena publiczna · Taras Szewczenko

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Iwan Podkowa · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/szewczenko-kobziarz-iwan-podkowa/

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Domena publiczna · Władysław Syrokomla

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: translation

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.

Zgłoś błąd tłumaczenia

Przypis