Teatrzyk „Zielona Gęś” ma zaszczyt przedstawić:

1. PROF. BĄCZYŃSKI — ogólnie szanowany angelolog2
2. ALOJZY GŻEGŻÓŁKA — młody tapicer
3. OSIOŁEK PORFIRION — kierownik literacki
4. FAFIK — najpopularniejszy pies wszechświata
5. HERMENEGILDA KOCIUBIŃSKA
6. PIEKIELNY PIOTRUŚ

To się bardzo dobrze stało, że nikt nie nalał wody do karafki. Wyrażam zadowolenie. Bo już nawet i woda zaczyna mi szkodzić. A ongiś3 pijało się i jadało się szalone rzeczy. Eeeech, młodość...

Przepraszam, czy zebraliśmy się tu po to, żeby rzępolić na temat wody w karafce?

Jak proszę? Rzępolić? Proszę bardzo! Naturalnie! Naturalnie! Naturalnie, że nie chodzi o wodę w karafce, tylko o szerokie wody, na które nasz teatrzyk musi wypłynąć.

Musi, ale jakoś dotąd nie wypływa.

Dlaczego?

Ja wiem, dlaczego. Dlatego, że „Zielona Gęś” jest niezrozumiała.

konsternacja

I...

pauza

do jasnej cholery z tą „Zieloną Gęsią”!

Tak. Niezrozumiała. Tego teatrzyku nikt nie rozumie... Zmartwienia i plotki, oto bilans „Zielonej Gęsi”. Same passywa5.

Wolnego, profesorze! Są i aktywa6. Niech pan przejrzy roczniki „Przekroju”, a znajdzie pan w nich niejedną „Gąskę”, która summa cum laude7 wykonała swoją robotę społeczną ku rozpaczy Bęc-Walskich, Ciemnogrodzkich i Kołtuńskich.

Śniło mi się, że zostałem przemieniony w księżyc i świeciłem w okno jednej b. ładnej dziewczynie.

To nic nie ma do rzeczy. Teraz ja rozmawiam z profesorem. Teraz będzie mowa o parodiach. Bo, niech pan powie, profesorze, czy te setki parodii na nas we wszystkich pismach całego kraju też świadczą o tym, że jesteśmy niezrozumiali? A to, że „Zieloną Gęsią” zajmowali się krytycy tej miary co Wyka8, Kott9, Mikulski10 i Bracia Rojek11, to też nic? A przekłady na obce języki?

Hermenegildo, Hermenegildo, ja cię nie poznaję, Hermenegildo. Mówisz jak gdyby rozsądnie, Hermenegildo, a jeszcze wczoraj byłaś głupia jak bilardowa noga, Hermenegildo.

Co?! Ja nie pozwolę znieważać kobiety Hermenegildy nawet wstecz! Ja ją kocham.

Na czym to ja stanęłam? Właśnie. Na przekładach. Bo fakt, profesorze, że tyle „Gęsi” przetłumaczono np. na język czeski, to też pies?

Jak się wyraziła obywatelka? Też pies? Czy pani mnie miała na myśli? To ma być kalumnia12 czy metafora? Jednego i drugiego nie zniosę! Trzymajcie mnie! Ach, ty ficygerno13, kociaku śmierdzący, klabzdro14, jak również kocmołuchu15 literacki! Już ja cię urządzę.

Och!

Następuje ogólne zamieszanie. Pogotowie? Ratunkowe. Straż? Ogniowa. Prasa? Interesuje się. Fotografia Fafika na szpaltach16 wszystkich gazet. Szum. Ale po niejakim czasie wszystkie szmery, mówiąc radiologicznie, wyciszają się i jak w piosence:

A jednak, moi drodzy, proponuję wysłać telegram do Autora z prośbą, żeby się zastanowił. Bo ja rozumiem żart. Żart jest potrzebny jak chleb. Człowiek im wydajniej pracuje, tym większą ma potrzebę żartu i odprężenia. Więc niech będą i żarty w „Zielonej Gęsi”. Ale nie tylko. Nasza epoka jest wielka i odpowiedzialna. Cząstka odpowiedzialności spada na każdego z nas. Chodzi o wielki skarb. Trzeba czuwać przy wielkim skarbie. A wiecie wy, co jest tym wielkim skarbem?

Moje nogi. Moje zwyczajne ludzkie nogi. Chodzi o to, żeby mi ich już nigdy nie urwała żadna bomba, żaden granat kapitalistycznych grandziarzy. Ja jestem, wiecie, zwykły człowiek i bardzo lubię czasem tak połazić. Kochane nogi! I dlatego...

podnosi wzruszony słuchawkę telefoniczną

I dlatego poprosimy telegraficznie Autora, żeby, choćby z uwagi na moje nogi, rzadziej błaznował, a częściej starał się pisać jasno, celnie i celowo.

mówi do słuchawki

Dzień dobry, obywatelko. Pani mnie poznaje? O piątej? Świetnie. Zaraz będzie następujący telegramik:

Telegram

AUTOR WARSZAWA

PROSIMY O PRZEBUDOWĘ REPERTUARU

BĄCZYŃSKI

Odpowiedź na telegram

WŁAŚNIE NAD TYM PRACUJĘ

K. I. GALZYMBRGSKI

Ja nie rozumiem, co to znaczy galzymbrgski.

Bo jesteś osioł, jak wynika z afisza18. Galzymbrgski niewątpliwie oznacza nazwisko naszego ukochanego Autora. Artystyczna refiguracja, żeby nie rzec deformacja. Taka pocztowa „Zielona gęś”. Uff, jak się zmęczyłem. Fafiku, przynieś, proszę, moją wanienkę. Gdy zmęczenie nęka, nie masz jak wanięka:

23 października 1949