Loreva

Tren IV. (Zgwałciłaś, niepobożna śmierci, oczy moje...)

Zgwałciłaś2, niepobożna3 śmierci, oczy moje, 
Żem widział umierając4 miłe dziecię swoje. 
Widziałem, kiedyś trzęsła owoc niedordzały5, 
A rodzicom nieszczesnym serca sie krajały6. 
Nigdyć by ona była bez wielkiej żałości 
Mojej umrzeć nie mogła, nigdy bez ciężkości7 
I serdecznego bolu, w którymkolwiek lecie8 
Mnie by smutnego była odbiegła9 na świecie; 
Alem ja już z jej śmierci nigdy żałościwszy, 
Nigdy smutniejszy nie mógł być ani teskliwszy10. 
A ona (by był Bóg chciał) dłuższym wiekiem swoim 
Siła11 pociech przymnożyć12 mogła oczom moim. 
A przynamniej13 tym czasem mogłem był odprawić 
Wiek swój14 i Persefonie15 ostatniej16 sie stawić17, 
Nie uczuwszy na sercu tak wielkiej żałości, 
Której równia18 nie widzę w tej tu śmiertelności19. 
Nie dziwuję Nijobie20, że na martwe ciała 
Swoich namilszych dziatek21 patrząc, skamięniała22. 
  1. W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Trenach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski] ↩
  2. zgwałcić (daw.) — zadać gwałt, postąpić wbrew prawu i powinności, zbeszcześcić coś, uczynić krzywdę wbrew prawu. [przypis redakcyjny] ↩
  3. niepobożny (starop.) — postępujący źle, nie „po bożemu”, bezbożny. [przypis redakcyjny] ↩
  4. umierając (starop. forma imiesłowu) — umierające. [przypis redakcyjny] ↩
  5. niedordzały (starop.) — niedojrzały. [przypis redakcyjny] ↩
  6. rodzicom (...) serca się krajały — byli bardzo smutni, zrozpaczeni. [przypis redakcyjny] ↩
  7. ciężkość* (starop.) — męka, wielki ból, wielkie zmartwienie. [przypis redakcyjny] ↩
  8. lato (starop.) — wiek, rok życia; w którymkolwiek lecie: w którymkolwiek roku życia, w jakimkolwiek wieku. [przypis redakcyjny] ↩
  9. mnie by odbiegła — opuściłaby mnie, zostawiłaby mnie swojemu losowi. [przypis redakcyjny] ↩
  10. teskliwszy (starop.) — bardziej bolejący. [przypis redakcyjny] ↩
  11. siła* (starop.) — wiele. [przypis redakcyjny] ↩
  12. przymnożyć (starop.) — sprawić, by ktoś miał czegoś więcej. [przypis redakcyjny] ↩
  13. przynamniej (starop.) — przynajmniej. [przypis redakcyjny] ↩
  14. odprawić (...) wiek swój (starop.) — zakończyć swoje życie. [przypis redakcyjny] ↩
  15. Persefona — tu: uosobienie śmierci. [przypis redakcyjny] ↩
  16. ostatniej — tu: ostatecznej; śmierć jest ostatnim kresem człowieka. [przypis redakcyjny] ↩
  17. stawić sie — przyjść dobrowolnie; Persefonie ostatniej sie stawić: stanąć przed Persefoną (śmiercią). [przypis redakcyjny] ↩
  18. rówień (starop.; tu forma D. lp: równia) — coś równego. [przypis redakcyjny] ↩
  19. w tej tu śmiertelności — na tym świecie podległym śmierci. [przypis redakcyjny] ↩
  20. Nijobie — forma wyrazu Niobe przekształconego tak dla rytmu; Nie dziwuję Nijobie: nie dziwię się Niobe; nie mam za złe Niobe. Niobe: w mit. gr. córka Tantala i żona króla tebańskiego Amfiona miała czternaścioro dzieci i wyśmiewała się z Latony, która miała tylko dwoje, Apolla i Artemidę. Latona nakazała swym dzieciom pomścić tę zniewagę i zamordować synów i córki Niobe. Niepocieszona Niobe zapłakała się na śmierć i została zamieniona w kamień, z którego płynęła woda przypominająca jej łzy. [przypis redakcyjny] ↩
  21. dziatki (daw.) — dzieci. [przypis redakcyjny] ↩
  22. skamięniała (starop.) — skamieniała. [przypis redakcyjny] ↩
Źródło i licencja

Domena publiczna · Jan Kochanowski

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Tren IV. (Zgwałciłaś, niepobożna śmierci, oczy moje...) · Okładka na podstawie: beautiful boken in the trees, slightly everything@Flickr, CC BY 2.0

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: CC-BY-2.0

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: cover

Tren IV. (Zgwałciłaś, niepobożna śmierci, oczy moje...) · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/treny-tren-iv/

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.

Zgłoś błąd tłumaczenia

Przypis