Źródło i licencja tłumaczenia
W Wielkim Tygodniu
Podrywały w górę gołębie —
Już ziemię w małym ogródku
Przekopywaliśmy głębiej.
Ktoś z piętra grządki polewał —
Świeżo uprany trykocik
Zawiesił pomiędzy drzewa.
Sprzedawał pierwsze warzywa,
W krąg cicho — tylko z południa
Czarny kłąb dymu napływa.
Wiosenną ciszę rozdarły —
Aż zadzwoniły na górce3
Mosiężne u kufra klamry.
Kipiące ognia strumienie,
Kawały papy jak szmaty
Sfruwały zewsząd na ziemię.
Na bzów młodziutkie gałązki...
Czarne motyle zza murów —
Splecione, matowe wstążki...
- Wielki Tydzień — w tradycji chrześcijańskiej okres przed Wielkanocą, trwający od Niedzieli Palmowej do Wielkiej Niedzieli. W tym samym okresie w tradycji judaistycznej obchodzone jest jedno z głównych świąt, Pesach (Święto Wolności). Pesach upamiętnia wyjście Żydów z egipskiej niewoli, trwa 7 lub 8 dni. Powstanie w getcie warszawskim rozpoczęło się 19 kwietnia 1943, co przypadało na poniedziałek Wielkiego Tygodnia i okres Pesach. Bezpośrednią przyczyną zrywu była kolejna fala deportacji z getta. Największa miała miejsce od lipca do września 1942, druga w styczniu 1943, kiedy miała miejsce pierwsza akcja zbrojnego oporu. Wiosną 1943 mieszkanki i mieszkańcy getta byli już zorganizowani w ramach Żydowskiej Organizacji Bojowej, mieli też zgromadzoną broń. Za symboliczny koniec tego powstania uznaje się 16 maja 1943, kiedy Niemcy wysadzili Wielką Synagogę. Teren getta został przez nich doszczętnie zniszczony, jeszcze w trakcie powstania naziści umyślnie podpalali domy, by zmusić ukrywających się tam ludzi do wyjścia lub wyskoczenia z okien, a następnie zamordować ich na miejscu lub w obozach zagłady. Tematyce powstania w warszawskim getcie i reakcjom na nie Jerzy Andrzejewski poświęcił opowiadanie Wielki Tydzień (pisane na gorąco pod wrażeniem wydarzeń 1943 r., wyd. 1945 r. ekranizacja w reż. Andrzeja Wajdy 1995 r.). [przypis edytorski] ↩
- badylarz — nieco pejoratywne określenie osoby uprawiającej warzywa, czasem kwiaty, na niewielką skalę, przeznaczone najczęściej na sprzedaż w pobliskim mieście. [przypis edytorski] ↩
- górka — tu w znaczeniu: stryszek. [przypis edytorski] ↩
Źródło i licencja
Domena publiczna · Wanda Ewa Brzeska
Źródło: Wolne Lektury
Szczegóły techniczne
Komponent: base-text
znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
W Wielkim Tygodniu · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/brzeska-w-wielkim-tygodniu/
Źródło: Wolne Lektury
Licencja: LAL-1.3
Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Szczegóły techniczne
Komponent: editorial
Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.