wtorek, 7 lipca

Wczoraj wróciłem do domu, jednak cały tydzień stracony, w hotelu praca mi nie szła, kilka stronic napisanych wyrzuci­łem do kosza. Ciężki kłopot ze sceną śmierci starego Raszews­kiego. Dialog Stefana Raszewskiego z umierającym ojcem wyszedł sztucznie, chyba należy zrezygnować z dawnego pomysłu, że stary Raszewski przed śmiercią oddaje synowi partyjną legitymację. Także notatki do projektowanego dialogu na ulicy pomiędzy Zyg­muntem Raszewskim i Julią Singer chyba niepotrzebne.

Szpital (może Przemienienia Pańskiego na Pradze?). Prawie panika wśród personelu, gdy się okazuje, że starzec w agonii (wylew krwi do mózgu), przywieziony karetką Pogotowia, jest oj­cem sekretarza Komitetu Centralnego. Telefony. Zaalarmowany na­czelny dyrektor szpitala. Z separatki pośpiesznie zostaje usu­nięty dogorywający na uremię słynny u schyłku lat czterdzies­tych przodownik pracy, murarz warszawski, odznaczony najwyższym orderem: Budowniczego Polski Ludowej. Stefan Raszewski jest domu i natychmiast przyjeżdża. Stary Raszewski jest częściowo sparaliżowany, lecz przytomny.

Stefek...

Jestem, tato.

Ciężko mi mówić...

Nie męcz się, tato.

Powiedz... pomyliliśmy się?

Tato, myślisz, że mi jest dobrze?

Pomyliliśmy się.

Ja się też męczę, tato.

Ludzie się przez nas męczą, synku. Wszyscy się pomyliliśmy — — — — —

Poprawiałem Życiorysy przepisane na czysto. Zmęczenie, nie­zadowolenie, dużo troski w związku z myśleniem o przyszłości.

Zgodnie z informacją na zaproszeniach na wieczorne przyję­cie w Jabłonnie, o godzinie dwudziestej na placu Zamkowym ocze­kuje gości duży, wycieczkowy autokar „Orbisu”. Sprawność organi­zacyjna Bractwa Żółwiowego zdała świetnie egzamin: około sześćdziesięciorga członków i członkiń „Bractwa” stawiło się punk­tualnie na miejscu zbiórki. Przybywa również mała grupka owych „nienadążających za życiem”, jak się w rozmowie z Konradem Kellerem wyraził Łukasz Halicki; są to zasłużeni i leciwi wetera­ni sceny, którzy na skutek nieprzyjaznych warunków atmosferycz­nych zrezygnowali z udania się na któryś z dwóch zapowiedzianych obrządków zaślubin, nie mogli sobie przecież odmówić, że­by nie skorzystać z zaproszenia na przyjęcie w Jabłonnie. Zna­lazłszy się w autokarze, są cokolwiek zdziwieni, nie odnajdując wśród zebranych ani jednej twarzy znajomej, a czują się także trochę stropieni, że weselni goście są tak bardzo młodzi, mniej niż trzydziestoletni. Chociaż jak wszyscy przy zajmowaniu mie­jsc w autokarze pokazywali zaproszenia, jeden z aktorów, amant z lat trzydziestych, chcąc się upewnić, czy się znaleźli we właściwym autobusie, zwraca się z zapytaniem do jednego z mło­dych ludzi. Ależ tak! — uspokaja go uprzejmie Andrzejek Wajs — autokar jedzie do Jabłonny, a większość obecnych, w tej liczbie i on sam, zawdzięcza zaproszenie na weselne przyjęcie nie­zwykle demokratycznym obyczajom ojca panny młodej, prezesa Pań­stwowego Instytutu Prasowego, Leopolda Panka, który do swoich pracowników, szczególnie młodych i na niższych stanowiskach, żywi uczucia prawdziwie ojcowskie, w zamian za co i oni obda­rzają go wielkim szacunkiem i przywiązaniem, są też szczerze wzruszeni, że będą mieli okazję wziąć udział w przyjęciu tak uroczystym, wśród tylu znakomitości, jest to jeszcze jeden do­wód, jak wiele, a właściwie wszystko zawdzięczają — oni młodzi — Polsce Ludowej, socjalizmowi oraz sojuszowi z bratnim Związkiem Radzieckim, który jest gwarantem naszego wszechstronnego rozwo­ju oraz przodującą siłą postępowej ludzkości w jej walce z im­perializmem... Stary aktor wysłuchuje tego żarliwego przemówie­nia z kamienną twarzą, wreszcie dziękuje dość chłodno i wyniośle za informacje, po czym nachyliwszy się ku swoim koleżankom i kolegom mówi na donośnym, scenicznym szepcie: uważajcie, to komuniści.

Natomiast w ostatniej chwili przed odejściem autokaru zjawia się na placu Zamkowym Maciej Zaremba w rozpiętym kożuchu i z gołą głową, wypoczęty i odmłodzony, dokładnie cały dzień przespał u siebie w domu, budząc się co kilka godzin tylko po to, aby włączyć telefon i dowiedzieć się w szpitalu, czy Tomasz już się urodził, pojęcia zatem nie ma, jak nieprzewidziane wy­darzenia miały miejsce w ciągu minionych godzin.

O tej samej mniej więcej porze, w hotelowym barze Bristo­lu, Marek Kuran, zresztą doskonale zorientowany, że do ślubu Konrada z Moniką nie doszło, namawia większe towarzystwo (dwóch zaprzyjaźnionych play-boyów, młody krytyk literacki oraz dwie dziewczyny z Akademii Sztuk Pięknych — jedna z nich to przyrodnia siostra Andrzeja Wajsa, Krysia Formińska) na jazdę do Jabło­nny. Lekko podpici ruszają spod „Bristolu” dwoma autami.

Przy skręcie z Krakowskiego Przedmieścia w Miodową (wciąż popaduje wilgotny śnieg i jest bardzo ślisko) pod auto, którym jedzie Marek Kuran, omal nie wpada pijany mężczyzna w średnim wieku. Kuran natychmiast z auta wyskakuje, podnosi człowieka leżącego na skraju trotuaru (również jego teczkę, typową dla ludzi podróżujących na delegacji) i dostrzegłszy w głębi Miodo­wej dwóch milicjantów szybko wciąga ofiarę wypadku do wnętrza samochodu. Nie zdążymy zwiać — mówi play-boy przy kierownicy, widząc, że milicjanci przyśpieszają kroku. Refleks Marka Kurana jest błyskawiczny. Zdążył już stwierdzić, że potrąconemu męż­czyźnie nic się nie stało. Więc znów wyskakuje z auta i podbie­ga do nadchodzących milicjantów, obaj są bardzo młodzi, najwyżej dwudziestoparoletni. Marek, uruchamiając wszystkie zasoby swego wdzięku, bez zdenerwowania opowiada, o co chodzi: właśnie jadą, to znaczy on (dokładnie podając swoje personalia) i para jego przyjaciół (córka prezesa Radia i Telewizji), na przyjęcie do Jabłonny. Do Jabłonny? Tak, do Jabłonnny, na przyjęcie weselne córki prezesa Państwowego Instytutu Prasy, Leopolda Panka, może panowie słyszeli? Córka prezesa Panka, znana aktorka, pani Moni­ka Panek, wyszła dzisiaj za mąż za Konrada Kellera, tak, tego sławnego aktora. Surowe twarze młodziutkich milicjantów lekko łagodnieją. Więc Kuran dalej: tymczasem wydarzyła się bardzo przykra rzecz, panowie byli świadkami, chociaż z daleka, miał z nimi jechać brat prezesa Panka, przyjechał na ślub z prowincji, zawieruszył się im gdzieś przed godziną, szukali go po mieście, musiał pewnie wstąpić do któregoś z barów na Starym Mieście, cud, że nie wpadł pod auto, niemniej on, Marek Kuran, i we włas­nym imieniu, i w imieniu przyjaciół bardzo by był wdzięczny, gdy­by któryś z panów osobiście zechciał stwierdzić, że brat prezesa Panka nie został w tym przykrym wypadku poszkodowany, wszyscy będą spokojniejsi, jeśli ktoś z zewnątrz wyda kompetentną w tym względzie opinię.

Obaj milicjanci, już zupełnie rozluźnieni i trochę nawet rozbawieni, podchodzą w towarzystwie Kurana do auta. Grzecznie salutują. Pijany mężczyzna, rozwalony na tylnym siedzeniu, mam­rocze coś bez związku, łatwo przecież poznać, że poza stanem opilstwa nic mu nie jest. Wszystko w porządku! Obywatel brat prezesa nieźle sobie dogodził? Niestety, pokusy stolicy! Ale jest nadzieja, że po drodze wytrzeźwieje, szybę się trochę uchy­li. Tak, świeże powietrze na pewno dobrze obywatelowi bratu zro­bi. Przyjemnej zatem zabawy dla państwa. Wówczas Kuran z cokol­wiek nieśmiałym uśmiechem: bardzo panów przepraszamy, ale gdyby panowie nie byli związani służbą... okazuje się, że obaj właśnie służbę zakończyli. Kuran z radosną przyjaźnią: no właśnie! To świetnie się składa, gdyby panowie zechcieli z nami pojechać, prezes Panek będzie na pewno szczęśliwy, jeśli będzie mógł pa­nom osobiście podziękować za okazaną nam pomoc, zmieścimy się wszyscy, będzie nam trochę przyciasno, ale ostatecznie do Jabło­nny, to jeden skok... Chłopcy (bo w nowo wytworzonej sytuacji stali się tymi, którymi są autentycznie) spoglądają po sobie nie­pewnie, czuje się, że mają wielką ochotę skorzystać z tak nie­bywałego zaproszenia, lecz też się wyczuwa, że każdy z nich łat­wiej by powziął decyzję, gdyby był sam.

Nie wiem, czy nam wypada...

Zabawić się? Po służbie?

Widzi pan, zabawa i zabawa...

Właśnie, kolega słusznie mówi, my się lubimy zabawić, czemu nie?

No więc?

Pan jest inteligentny obywatel, to pan na pew­no wie, jak u nas różni ludzie na MO patrzą.

Jezus Maria, chłopcy! Pewnie, że wiem. Ale co to ma do rzeczy? Gadacie, jakbyście w kapitalistycznych czasach żyli. Kto miałby na was patrzyć źle? Towarzysze z Komitetu Cen­tralnego i z Rządu? Artyści? Kto, jak nie wy, jest podporą na­szej ojczyzny?

Faktycznie.

Krysia, może ty ładniej niż ja potrafisz panów za­prosić?

Nie wiem, czy ładniej, ale proszę.

Słyszycie? Ładna dziewczyna prosi, córeczka prezesa Radia i Telewizji.

Prezesa Formińskiego?

Słyszysz, Krysia, jak twój papa jest znany?

Słuchajcie panowie, nie możemy się zanadto spóźnić!

No, Krzysiek?

Jak uważasz.

Co, jak uważasz? Co za mowa? Ciebie pytam.

Żeby potem nie było wszystko na mnie.

Jakie potem? Chłopaki! Rozkaz: okupować wnętrze gabloty, bratu prezesa zrobić powietrze i w drogę!

Tak jest, obywatelu literacie. Ładuj się, Krzysiek, porządek musi być, nie?