List Hanusi

(Dialektem podhalańskim)

Kochany Jerzy mój! Pisę tu ztela1.
Ten list do tobie, a pisęcy2 płacę.
Świat mi calućki3 nic nie uwesela,
Kie4 w lesie pasę, wnet krowy potracę,
Bo syćko5 myślę, kielo6 nas ozdziela7
Kraju i cy cię tyz jesce zobacę?
Kiebyś8 ty wiedział, jakoś mię zasmucił,
Mój złociusieńki, tobyś się haw9 wrócił.

Głowa mię boli, serdecka nie cuję,
Łzy ino syćko z ocu mi się lejom,
Nik tego niewi, za kim ja banuję10,
Ale się ludzie nascy11 se mnie śmiejom.
Zal mię za tobom wciągle w serce kłuje
I niewiem, ka12 się me ocy podziejom
Od tych łez. Widzi się, co mnie powiezom
Wnetki hań w trumnie, ka ojcowie lezom.

I juzbyk13 chyba ja sama wolała
Lezeć hań, niźli tak płakać daremno,
A kie spać legnę, to poduska cała
Mokra, kie wspomnę, jakeś ty spał ze mną.
Chwilo jedyna, kaześ14 się podziała,
Kieś ty przychodził ku mnie w nockę ciemną
I kieś mię objon tak serdecnie w rence,
Jakbyś przy miejskiej lezał ka panience.

Ja znam15, ze biedna ja prosta dziewcyna
Góralska, o mój ty najsłodsy, złoty,
To nie dla tobie, dla pańskiego syna,
Ale juz ledwie wytrwam od tęsknoty.
Dusa cię ino16 syćko przypomina,
Nijakiej nimam do jadła ochoty,
Ani do tańca. Chłopcyska się śmiejom,
A moje siwe ocy wciąz łzy lejom.

Kie na odwiecerz17 przed chałupom stanę,
Pojźrę, jak słonko za wirchy18 się kryje,
Wspomnę, jak my się pod tę samą ścianę
Kryli: to zal mię mało nie zabije,
A serce moje jakoby pijane
Tłuce się w piersiach. Tęca wodę pije
Z rzeki, ale tych łez wypić nie musi19,
Co ocy twojej wypłacom Hanusi.

Jasiek tu chciał mnie brać, a mama z tatą
Straśnie go radzi20 widzom, ale ja nie.
Powiedziałak mu, ze się przódziej21 lato
Zimom, a zima przódziej latem stanie,
Niźli ja bedem jego. Więc się na to
Ozgniwał22 i rzekł, co on mię dostanie,
Chybaby w niebie miesioncek23 zaginon,
Abo Dunajec w górę się przewinon24.

Miałeś tu do nas przyjechać na Gody25,
Takek26 cię ino syćko wyglondała,
A tak mi było, jak rybce do wody,
Jazek27 się sama do się głośno śmiała.
Ale juz wsendy28 potajały lody
I śnig juz w turniak29 wyginon bez mała,
A tobie nimas30 jednako nikany31,
Mój złociusieńki i umiłowany.

Aniś nie pisał do mnie dawno. Moze
Jaka cię chorość nasła, mój jedyny,
Abo co inse, od cego chroń Boze,
Nie zabacujze32 tak swojej dziéwcyny.
U nas som zdrowi w chałupie, niemoze33
Ino34 Jagnieska Bartkowej Maryny.
Niech cię Bóg strzeze i Najświętsa Panna
Ludźmirska35. Twoja tu ostaję — Anna».

ztela — stąd. [przypis autorski] ↩
pisęcy (gw.) — pisząc. [przypis edytorski] ↩
calućki (gw.) — cały. [przypis edytorski] ↩
kie — kiedy, gdy. [przypis edytorski] ↩
syćko (gw.) — wszystko, tu: ciągle. [przypis edytorski] ↩
kielo (gw.) — ile. [przypis edytorski] ↩
ozdziela (gw.) — rozdziela. [przypis edytorski] ↩
kiebyś (gw.) — gdybyś. [przypis edytorski] ↩
haw (gw.) — tu. [przypis edytorski] ↩
banuję (gw.) — żałować, tęsknić. [przypis edytorski] ↩
nascy (gw.) — nasi. [przypis edytorski] ↩
ka (gw.) — gdzie. [przypis edytorski] ↩
juzbyk (gw.) — już bym. [przypis edytorski] ↩
kaześ (gw.) — gdzieżeś. [przypis edytorski] ↩
znać — tu: wiedzieć. [przypis edytorski] ↩
ino (gw.) — tylko. [przypis edytorski] ↩
na odwieczerz (gw.) — o zmroku. [przypis autorski] ↩
wirch (gw.) — wierch, szczyt. [przypis edytorski] ↩
nie musi (gw.) — nie potrafi. [przypis autorski] ↩
radzi (daw.) — chętnie. [przypis edytorski] ↩
przódziej (gw.) — prędzej, wcześniej. [przypis edytorski] ↩
ozgniwał (gw.) — rozgniewał. [przypis edytorski] ↩
miesioncek (gw.) — księżyc. [przypis edytorski] ↩
przewinonć się (gw.) — obrócić się. [przypis edytorski] ↩
Gody — Boże Narodzenie. [przypis autorski] ↩
takek (gw.) — tak żem. [przypis edytorski] ↩
jazek (gw.) — ja żem. [przypis edytorski] ↩
wsendy (gw.) — wszędzie. [przypis edytorski] ↩
turnia — stroma skała a. szczyt. [przypis edytorski] ↩
tobie nimas (gw.) — ciebie nie ma. [przypis edytorski] ↩
nikany (gw.) — nigdzie. [przypis autorski] ↩
zabaczyć (daw.) — zapomnieć. [przypis edytorski] ↩
niemoze (gw.) — choruje, od ”niemoc” - choroba. [przypis edytorski] ↩
ino (gw.) — tylko. [przypis edytorski] ↩
Najświętsa Panna Ludźmirska — Kazimierz Przerwa-Tetmajer urodził się właśnie w Ludźmierzu. [przypis edytorski] ↩