Rozdział IX. O popisie Elearów, przyściu do obozu i śmierci ich pułkownika
Winszowanie cesarskie. Popis Elearów. Przyście do obozu. Pierwsza czata pułkownika. Daremne obozu pod Hornę przyście. Kleczkowskiego zabito, którego w Kremzie pochowano.
Po nowej recydywie2 cesarskiego wesela, stąd iż tak srogie ochynienie się3 wojska Elearów (aż się i sam zamącony Dunaj kilka dni dziwował), im jakoby nic, za jakieś igrzysko szczęśliwie uszło, tym w większym koncepcie4 u cesarza zostali. Zaczem zaraz nazajutrz po tej nowinie groffa Dampira hetmana polnego od cesarza jego m. z winszowaniem szczęśliwego ochronienia się wojskowego w Encersdorfie wesoło przywitali.
Tamże tedy pana Cybulskiego strażnikiem na miejsce nieboszczyka Ruffina obrawszy, wojsko się na polach encersdorfskich monstrowało5, których dzielną w rzeczach rycerskich sprawność i gotowożartką na posługi cesarskie ochotę wielą znaków męstwa od wielu pokazanych ozdobną, nie bez wielkiej pociechy swej obaczywszy, tegoż dnia ich popisował6; a po popisie tamże też zaraz pieniądze dawano.
Popisane tedy wojsko skoro pieniądze odebrało, naprzód pod Kremzę do obozu ruszono, pod którą kilka dni leżąc, stamtąd sam pułkownik wziąwszy z sobą Łagiewnickiego chorągiew i po dziesięć koni spod drugich chorągwi, poszedł na czatę; na której kwarter7 jeden nieprzyjacielski, w którym było 500 rajtarów8 i 600 piechoty zapaliwszy, zbił wszystkich na głowę, i chorągwie trzy piesze a jednę rajtarską zdobył.
Tym szczęściem rozruchany9 hetman cesarski ruszył się z obozem pod Hornę, gdzie groff z Turna10 z wojskiem obronnie leżał. Pod którym miastem, gdy we wstępną środę chcieli szczęścia próbować, część dla defektu11 dobrego miejsca, część też dla niepotęgi (bo nie było tylko 7000 wszystkiego wojska) nic nie skorzyściwszy, ruszył się hetman nazad12 z obozem pod Kremzę i tam kilka niedziel13 leżał.
W tym nierozważnym chodzeniu na popielec pod Hornę zabito z Elearów kilka towarzystwa, także i czeladzi z dział hornskich. A co najżałośniejsza, iż i serdecznego pułkownika Hieronima Kleczkowskiego, gdy do tych, co z miasta wyszli, na harc wyjechał, któryś z zasadzonych strzelców z ptaszej go rusznice zabił. Ciało jego sumptem cesarskim z przedziwnymi pompami w Kremzie pochowane było, na którym (dla oświadczenia niewymownego żalu cesarskiego z śmierci tego człowieka) był komisarz cesarską osobę zasiadający, hetmanowie także obadwaj wielki i polny, to jest groffowie Bucquoi14 i Dampir, i wszystkich wojsk cesarskich dygnitarze albo urzędnicy.
- przyściu — dziś popr.: przyjściu. [przypis edytorski] ↩
- recydywa — tu: wznowienie (słowo nienacechowane negatywnie). [przypis edytorski] ↩
- ochynienie się (daw.) — narażenie się na niebezpieczeństwo. [przypis edytorski] ↩
- w większym koncepcie (...) zostali — bardziej zapisali się w pamięci, zapadli w pamięć. [przypis edytorski] ↩
- monstrować (daw., z łac.) — pokazywać. [przypis edytorski] ↩
- popisować (daw.) — sporządzić spis. [przypis edytorski] ↩
- kwarter (daw.) — kwatera. [przypis edytorski] ↩
- rajtar (z niem. ritter) — żołnierz walczący konno. [przypis edytorski] ↩
- rozruchany (daw.) — rozruszany, pobudzony. [przypis edytorski] ↩
- groff z Turna — Jindřich Matyáš Thurn (1567–1640), dowódca antyhabsburskiego powstania w Czechach w pierwszej fazie wojny trzydziestoletniej. Brał udział w tzw. drugiej defenestracji praskiej. Wygnany po klęsce wojsk czeskich na Białej Górze, później walczył na Śląsku i w armii czeskiej. [przypis edytorski] ↩
- defekt — tu: brak. [przypis edytorski] ↩
- nazad (daw.) — z powrotem. [przypis edytorski] ↩
- niedziela (daw.) — tydzień. [przypis edytorski] ↩
- Bucquoi — właśc. Karol Bonawentura de Longueval, hrabia de Bucquoy (1571–1621), dowódca walczący po stronie Habsburgów, zwycięzca w bitwie na Białej Górze. [przypis edytorski] ↩
Źródło i licencja
Domena publiczna · Wojciech Dembołęcki
Źródło: Wolne Lektury
Szczegóły techniczne
Komponent: base-text
znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Pamiętniki o Lisowczykach czyli przewagi Elearów polskich · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/dembolecki-pamietniki-o-lisowczykach/
Źródło: Wolne Lektury
Licencja: LAL-1.3
Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Szczegóły techniczne
Komponent: editorial
Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.