Loreva

VIII. Melpomena

Herman i Dorota

Tak oboje kroczyli ku słońcu, co na zachodzie 
W czarne chmury się kryło, gromami grożące i deszczem, 
A spoza gęstej zasłony płomienne ciskając wejrzenia, 
Tu i ówdzie po łanach świeciło smugiem2 jaskrawym. 
«Byle ta nawałnica — powiedział Herman — gradobić 
Nie przyniosła ze sobą, bo pola piękny plon wróżą». 
I cieszyli się razem wysokim, chylącym się kłosom, 
Które im niemal sięgały po głowy. 
Dziewczyna zaś rzekła: 
«Chciejcież mnie przede wszystkim zapoznać teraz choć trochę 
Ze skłonnościami rodziców, bo szczerze dogodzić im pragnę. 
Sługa zadość uczyni najlepiej, gdy wolę zna pana; 
Więc powiedzcie mi, proszę, jak ująć sobie oboje?» 
Na to swej towarzyszce statecznie odrzekł młodzieniec: 
«Macie słuszność, i chętnie objaśnię was, ile potrafię. 
Matce łatwo dogodzić; krzątajcie się tylko po domu 
Zabiegliwie i żwawo, jak dobrej przystoi gosposi, 
A zjednacie ją sobie, i z serca was pewnie pokocha. 
Ojciec bardziej wybredny, u niego i pozór3 coś znaczy. 
Ceni wielce i to, co zdobi życie człowieka, 
Pragnie oznak zewnętrznych należnej mu czci i miłości, 
I pozyska go snadnie4, kto tego dopełnić potrafi». 
Na to odrzekła radośnie Dorota, kroku zdwajając, 
Bo ciemniało na polu: «Da Bóg, obojgu dogodzę; 
Matki bowiem życzenia z własnego spełnię popędu, 
A zewnętrzna ogłada nieobca mi także od młodu, 
Więc rodzica waszego otoczę czcią i staraniem. 
Ale kto mi poradzi, jak z wami postąpić należy, 
Z wami, synem jedynym, i chlebodawcą wygnanki?» 
Tak mówiła, gdy właśnie stanęli pod gruszą na wzgórzu. 
Cudnie księżyc na pełni5 przyświecał z niebios wyżyny; 
Noc zapadła; ostatnie już blaski słońca zagasły 
I kupiły się wkoło na łąkach kłęby pomroczne 
Sprzecznych świateł i cieni. 
W tym miejscu, tak mu pamiętnym, 
Herman rad był usłyszeć pytanie owo. Więc siadłszy 
Na ławeczce z dziewczyną, pochwycił dłoń jej i odrzekł: 
«Poradź się serca swojego, a co ci powie, to uczyń». 
Więcej wyznać jej nie śmiał, choć pora zwierzeniom sprzyjała, 
Bo odmowy się lękał i czuł obrączkę złowrogą. 
I siedzieli tak chwilę przy sobie w milczeniu głębokim; 
Aż ozwało się dziewczę: «Jak księżyc świeci nam jasno, 
Blaskiem równym dziennemu! Toć widzę w dali domostwa 
I tam w szczycie okienko, którego bym szyby zliczyła». 
«Co widzicie — rzekł młodzian — to moich rodziców siedziba, 
A okienko należy do mego pokoju pod strychem. 
Ale śpieszmy do domu, bo ciężka zbliża się burza». 
I powstali oboje, i szli przez żyta wysokie, 
I dosięgli winnicy, gdzie ciemność wędrowców objęła. 
Herman z wolna po stopniach sprowadzał swą towarzyszkę; 
Lecz na drodze nierównej zachwiała się z nagła dziewczyna, 
I padając, spoczęła na chwilę w objęciach młodziana; 
Pierś zetknęła się z piersią i czoło z czołem. On stanął, 
Niby posąg z marmuru. Potęgą woli wstrzymany, 
Nie przycisnął jej silniej, choć poczuł bicie jej serca, 
Choć mu twarz pałającą owionął oddech dziewicy. 
Ona w żart obróciła wypadek i rzekła z uśmiechem: 
«Zła to wróżba, gdy komu przed progiem zwichnie się noga; 
Więc spocznijmy tu trochę, by matka was nie złajała, 
Że wiedziecie jej w dom kulawą służącą niezdarę». 
  1. Melpomena (mit. gr.) — muza tragedii. [przypis edytorski] ↩
  2. smug — dziś w r. ż.: smuga. [przypis edytorski] ↩
  3. pozór (daw.) — zewnętrzna świetność. [przypis edytorski] ↩
  4. snadnie (daw.) — łatwo. [przypis edytorski] ↩
  5. na pełni — dziś popr.: w pełni. [przypis edytorski] ↩
Źródło i licencja

Domena publiczna · Johann Wolfgang von Goethe

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Herman i Dorota · Okładka na podstawie: arrow, Robb North@Flickr, CC BY 2.0

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: CC-BY-2.0

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: cover

Herman i Dorota · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/goethe-herman-i-dorota/

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Domena publiczna · Ludwik Jenike

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: translation

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.

Zgłoś błąd tłumaczenia

Przypis