Loreva
Loreva

Utwór 7 z 10

Król w Osyaku

„Lew się ducha we mnie sroży 
„i rzuca się i rwie ludzi 
„wprzód, nim się rozum obudzi”.  
Łuną rozpaczy zażegając sioła 
zbiegłem, żywota nie chroniąc przed tużbą. 
Innego nie chcę, prócz ciszy, kościoła, 
fałszywcom nie chcę być swakiem, ni drużbą — 
niechaj nas morza przedzielą i step — 
w miejsce korony wdziałem wilczy łeb. 
Polszcza... kochałem ja się w twych rumieńcach, 
którymi zorza wschodziła z za boru — 
i w twoich złotych warkoczach i w żeńcach — 
i w łyskawicach letniego wieczoru, 
i w ryku żubrów, idących na spoj.... 
od szlochu pęknie pierś... Boh moj! 
Przez ducha mgły i w zbroic chrzęście 
widzę ten cudny gród — w sadach wiśniowych i w złocie. 
Tutaj zdobyłem cześć — i tu straciłem szczęście — 
tu greckiem wino lał bogini mej — Tęsknocie — 
tu Antygony cień ślepy mi przyzwał Mag — 
i tu wśród ciemnych burz słuchałem dzikich sag. 
Hej, przy księżycu srebrnemi podkowy 
zmiatałem kowyl z drużyną po stepie.... 
Hej, znawały mnie panieńskie alkowy, 
bo serca rubin pieśniami rozszczepię! 
ja prosty rycerz — bard słońca i pól 
więcej zdobyłem królestw, niźli — król. 
Raz — osaczywszy połowieckie wieże 
zsiadłem, rannego mając tabuńczyka — 
a słońce krwawe już otwarło dźwierze, 
przez które dusza Bogu się wymyka; 
a na kurhanie stary Bojan grał — 
miedziane struny wieszczą pieśnią rwał. 
I zmilkł. Ujrzałem olwijską kniaziównę 
na koniu wcwał lecącą z Czarnomorza — 
Stanęła, klęka. Oczy gwiazdom równe 
wbija mi w serce, mówiąc: „ta krwi zorza — 
„to moje władztwo! zgliszcza — to mój dom! 
„biegłam — monachów mając z nożami — lub srom. 
Com odrzekł — nie wiem, bo chóry Eonów 
już mnie objęły w grające pierścienie — 
i blask poczułem, jak jeden z tych Tronów 
na których gwiezdne oparł Bóg sklepienie. 
Szliśmy — tęczami obryzgani ros 
z kurhanów leciał dziwny — rajski głos. 
Lecz któż, o Panie, zmierzył Twe krawędzie 
i wieczność morza przelał do swej dłoni? 
Któż wie co było — i któż wie, co będzie? 
za spadającą gwiazdą któż pogoni? 
Pani! jedyna moja — wszechświat w Tobie 
poznałem, bom go ukochał przez Ciebie! 
i jeśli teraz żyję smętny w grobie, 
to z wiarą że się ocknę w Twojem sercu — w niebie. 
Ach, gdym Cię złożył na marach otrutą — 
bólami ściętą twarz — źrenice szklane — 
tom ja przysięgnął taką pomstę lutą, 
jak Duch — co pisał ogniem: Thekel-Mane! 
Przez nocy tysiąc szukałem zbrodniarza, 
w gusła zabrnąłem i w czarne zaklęcia — 
Szatan objawił: zbrodniarz u ołtarza — 
— służy mnie — ale ma wygląd jagnięcia — 
— służy mnie — ale go oddam bez żalu — 
— ażebyś poznał bratyma w szakalu. 
— Tyś go paiżem swym zasłaniał w sieczy — 
— niejedna tobie zań przylgnęła rana — 
— ale jest zdrady pełen duch człowieczy, 
— gorszej — niż ciało paląca toffana. 
— Idź w grób — i legnij pod ciemnemi jodły, 
— wszystkie cię gwiazdy prócz jednej — zawiodły. 
— I tę jedyną — Tobie zadmuchnięto. 
— Ale masz w sobie, czego nikt nie zżarzy: 
— Prometeiczny ogień — duchów święto — 
— w zamurowanym lochu blask witraży... 
Coś mówił jeszcze — koń mój zdębion trwogą — 
szedł jakiś żebrak lichy wiejską drogą. 
Rozsiekłem. Z świstem lecąc przez mokradła, 
deptałem węże jako srebrne struny — 
a z borów na mnie leciały widziadła 
i twarz zielona z nadpróchniałej truny — 
wtem kościół. Z koniem wjechałem do nawy, 
lud śpiewał. Chrystus patrzył na mnie łzawy. 
„Nie będę Tobie służył, Jezu miły, 
„boś nie jest Bogiem gwiazd ani ananki”. 
Na wieży dzwony same rozdzwoniły 
i same gasnąć poczęły kaganki — 
on — słońce krzyżma wzniósł — lecz patrzył groźno — 
już leżał w krwi... 
Ja król — ja sędzia — archanioł sumienia — 
zbirem stanąłem przed lico ojczyzny. 
Czemuż w mem sercu nie dotknęła blizny, 
którą korona mi wryła cierpienia — 
czemuż na gwiazd mych nie patrzy agonię — 
krzyżową mękę moją: rex poloniae! 
Jeśli niewinny — niebo mu otwarłem, 
sam żyjąc w piekle miłości straconej, 
jeśli męczennik — jak lew go rozdarłem, 
ciemnym nieszczęścia grotem przebodzony — 
bo huczy we mnie tak ogromny dzwon, 
że gdy uderzy — to aż w Boga tron. 
Kto tu? znów przyszedł... oczyma przebija — 
szepce — tak cichy rozpacznie i blady 
„Jam święty — zbawił mię Chrystus Maryja”— 
precz maro! szatan cię wysłał na zwiady — 
któż wie cokolwiek? dusza ciemny bór — 
dusi mię — słońca! — wieków chór... 
Jak cicho... w małym ogródku przy celi — 
czerwone maki i modre baldaszki 
i te dziewanny, jak w złocie anieli 
i migocące lazurowe ważki... 
Czy z mazowieckich jezior wy? czy na jej kurhanie 
gra pieśniarz? czy w borach tam słychać szlochanie? 
...I odleciały!... a jam ryknął płaczem — 
gardzą — nieszczęścia królem i tułaczem. 
Ojczyzno! mych krwawiących kości 
nie złożę w Tobie — bobym Piotrowinem 
świadczył, wbrew ducha miłości — 
żeś mi macochą była, choć ja — synem.  
Źródło i licencja

Domena publiczna · Tadeusz Miciński

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Król w Osyaku · Okładka na podstawie: Janow Lubelski at sunrise, Trevor Butcher@Flickr, CC BY 2.0

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: CC-BY-2.0

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: cover

Król w Osyaku · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/w-mroku-gwiazd-krol-w-osyaku/

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.

Zgłoś błąd tłumaczenia

Przypis