Loreva
Loreva

Laura i Filon

Laura

Już miesiąc zeszedł, psy się uśpiły, 
I coś tam klaszcze za borem. 
Pewnie mnie czeka mój Filon miły, 
Pod umówionem jaworem. 
Nie będę sobie warkocz trefiła1, 
Tylko włos zwiążę splątany; 
Bo bym się bardziej jeszcze spóźniła, 
A mój tam tęskni kochany. 
Wezmę z koszykiem maliny moje, 
I tę plecionkę różowę2: 
Maliny będziem jedli oboje; 
Wieniec mu włożę na głowę. 
Prowadź mię teraz, miłości śmiała! 
Gdybyś3 mi skrzydła przypięła! 
Żebym najprędzej bór przeleciała, 
Potem Filona ścisnęła! 
Oto już jawor... Nie masz miłego! 
Widzę, że jestem zdradzona! 
On z przywiązania żartuje mego; 
Kocham zmiennika4 Filona. 
Pewnie on teraz koło bogini 
Swej, czarnobrewki Dorydy, 
Rozrywkę sobie okrutną czyni, 
Kosztem mej hańby i bièdy5. 
Pewnie jej mówi: że obłądzona 
Wspieram się w drzewa i bory, 
I... zamiast jego białego łona, 
Ściskam nieczułe jawory. 
Filonie! wtenczas... kiedym nie znała 
Jeszcze miłości szalonej, 
Pierwszy razem6 ją w twoich zdybała7 
Oczach i w mowie pieszczonej8. 
Jakże mię mocno ubezpieczała9, 
Że z tobą będę szczęśliwą! 
A z tem się chytrze ukryć umiała, 
Że bywa czasem fałszywą. 
Słabą niewinność łatwo uwiodą! 
Teraz wracając do domu, 
Nauczać będą moją przygodą, 
Żeby nie wierzyć nikomu. 
Ale któż zgadnie: przypadek jaki 
Dotąd zatrzymał Filona? 
Może on dla mnie zawsze jednaki, 
Możem ja próżno strwożona? 
Lepiej mu na tym naszym jaworze 
Koszyk i wieniec zawieszę, 
Jutro paść będzie trzodę przy borze... 
Znajdzie!... jakże go pocieszę! 
Och, nie! on zdrajca; on u Dorydy, 
On może teraz bez miary 
Na sprośne z nią się wydał bezwstydy... 
A ja mu daję ofiary... 
Widziałam wczoraj, jak na nią mrugał; 
Potem coś cicho mówili: 
Pewnie to dla niej ten kij wystrugał, 
Co się mu wszyscy dziwili. 
Jakżeby moję hańbę pomnożył, 
Gdyby od Laury uwity10 
Wieniec na głowę Dorydy włożył, 
Jako łup na mnie zdobyty? 
Wianku różany! gdym cię splatała, 
Krwiąm się rąk moich skropiła11: 
Bom twe najmocniej węzły spajała, 
I z robotąm się kwapiła12. 
Teraz bądź świadkiem mojej rozpaczy 
I razem13 naucz Filona: 
Jako w kochaniu nic nie wybaczy 
Prawdziwa miłość, wzgardzona. 
Tłukę o drzewo koszyk mój miły, 
Rwę wieniec, którym splatała14. 
Te z nich kawałki będą świadczyły, 
Żem z nim na wieki zerwała... 
Kiedy w chrościnie15 Filon schroniony 
Wybiegł do Laury spłakany, 
Już był o drzewo koszyk stłuczony, 
Wieniec różowy stargany. 

Filon

O popędliwa!... o ja niebaczny!... 
Lauro!... poczekaj... dwa słowa... 
Może występek mój nie tak znaczny, 
Może zbyt kara surowa; 
Jam tu przed dobrą stanął godziną, 
Długo na ciebie klaskałem; 
Gdyś nadchodziła, między chrościną 
Naumyślnie16 się schowałem, 
Chcąc tajemnice twoje wybadać, 
Co o mnie będziesz mówiła? 
A stąd szczęśliwość moję układać, 
Ale czekałem zbyt siła17. 
Pierwsze twe skargi o Dorys były, 
Sądź o mnie, Lauro, inaczej: 
Kogóż by wdzięki tamte wabiły, 
Kto cię raz tylko obaczy? 
Prawda, że czasem z nią się bawiło, 
Mając znajomość od długa18; 
Ale kochania nigdy nie było — 
Nie już ten kocha, co mruga19. 
Oto masz ten kij, po nim znamiona 
Niebieskie, gładko rzezane, 
W górze zobaczysz nasze imiona, 
Obłędnym węzłem związane. 
Cóżem zawinił, byś mię gubiła 
Przez twój postępek tak srogi? 
Czyliż dlatego, żeś ty błądziła, 
Ma ginąć Filon ubogi? 
Jeśli się za co twych gniewów boję... 
To mię twa rozpacz strapiła: 
Długom kupował ciekawość moję; 
Łzamiś ją swemi płaciła. 
Ale w tym wszystkim złość nic nie miała20: 
Wszystko z powodu dobrego; 
Ja wiem, dlaczegoś tyle płakała. 
Ty wiesz mój podstęp dlaczego? 

Laura

Dajmy już pokój troskom i zrzędzie21: 
Ja cię niewinnym znajduję; 
Teraz mój Filon droższy mi będzie, 
Bo mię już więcej kosztuje. 

Filon

Teraz mi Laura za wszystko stanie. 
Wszystkim pasterkom przodkuje; 
I do gniewu ją wzrusza kochanie, 
I dla miłości daruje. 

Laura

Jedna się Dorys wyłączyć miała, 
Jej pierwsze miejsce naznaczę, 
Na to wspomnienie drżę zawsze cała, 
Cóż, kiedy cię z nią obaczę! 

Filon

Dla twego, Lauro, przypodobania, 
Przyrzekam ci to na głowę: 
Chronić się będę z nią widywania, 
W żadną nie wnijdę22 rozmowę. 

Laura

Czymże nagrodzę za te ofiary? 
Nie mam — prócz serca niemego; 
Jedne ci zawsze przynoszę dary, 
Przyjmij, jako co nowego. 

Filon

Któż by dla ciebie nie zerwał węzły 
Przyjaźni, co mię nęciły? 
W twej pięknej twarzy wszystkie uwięzły 
Nadzieje moje i siły. 

Laura

Ja mam mieć z płaczu po twarzy smugi; 
Ale, jak mi się nadarzy 
Spleść i ułożyć warkocz mój długi, 
Mówią, że mi to do twarzy. 

Filon

Gdyby mi Akast dawał swe brogi 
Ze złotem swojej Izmeny, 
Rzekłbym: Akaście! tyś jest ubogi, 
Bo moja Laura bez ceny. 

Laura

Ani ja pragnę szczęścia wielkiego, 
Które (choćbym też i miała) 
Za jeden uśmiech Filona mego 
Zaraz bym z chęcią mieniała23. 

Filon

O światło moje, wpośród tej nocy! 
Zagrodo mego spokoja! 
Ty jeszcze nie wiesz o twojej mocy, 
A ja czuję ją... o moja! 

Laura

Połóż twą rękę, gdzie mi pierś spada, 
Czy słyszysz to serca bicie? 
Za uderzeniem każdym ci gada, 
Że cię tak kocha, jak życie. 

Filon

Daj mi ust... z których i niepokoje, 
I razem słodycz wypływa... 
Tą drogą poślę zapały moje, 
Aż gdzie twa dusza przebywa. 

Laura

Czy w każdym roku taka z kochania, 
Jak w osiemnastym, mozoła24? 
Jeśli w tym nie masz pofolgowania25, 
Jak człek miłości wydoła? 

Filon

Ściśnij twojego, Lauro! Filona; 
Ja cię przycisnę wzajemnie: 
Serca zbliżone łonem do łona, 
Rozmawiać będą tajemnie. 

Laura

Ty mię daleko ściskasz goręcej: 
A jam cię tylko dotknęła: 
Nie przeto, Filon, kochasz mię więcej, 
Miłość mi siły odjęła. 

Filon

Lauro! coś dotąd dla mnie świadczyła, 
Jeszcze dowodzi to mało, 
Że mię tak kochasz, jakeś mówiła: 
Jeszcze mi prosić zostało. 

Laura

Tegom się miała z ciebie spodziewać? 
Jakże to skarga niezbożna! 
Nie proś, nie każ mi: ty mię chcesz gniewać... 
Kochać cię więcej nie można. 

Filon

Kiedyż mię za to nie będziesz winić? 
I kiedyż będziesz wiedziała, 
Co do dzisiejszej łaski przyczynić; 
Że taka miłość niecała? 

Laura

Filonie! widzisz wschodzące zorze, 
Już to drugi raz kur pieje. 
Trochę przydługo bawię na dworze... 
Jak matka wstała!... truchleję. 

Filon

Żal mi cię puścić, nie śmiem cię trzymać... 
Kiedyż przyśpieszy czas drogi, 
Gdy z moją Laurą i słodko drzymać, 
I bawić będę bez trwogi. 

Laura

Miesiącu! już ja idę do domu! 
Jeśliby kiedy z Dorydą 
Filon tak trawił noc po kryjomu, 
Nie świeć, niech na nich dżdże idą26! 
  1. trefić — układać fryzurę. [przypis edytorski] ↩
  2. plecionka różowa — wieniec z róż. [przypis edytorski] ↩
  3. gdybyś — tu: jakbyś, jak gdybyś. [przypis edytorski] ↩
  4. zmiennik — tu: osoba o zmiennym, niestałym charakterze i uczuciach. [przypis edytorski] ↩
  5. bièdy — wyraz, tworząc rym z „Dorydy”, stanowi przykład dawnej formy z tzw. è pochylonym, wymawianym jak i. [przypis edytorski] ↩
  6. Pierwszy razem ją (...) zdybała — daw. konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: „pierwszy raz ją zdybałam”, tj. pochwyciłam, spotkałam nagle (miłość w oczach i mowie ukochanego). [przypis edytorski] ↩
  7. zdybać — przyłapać. [przypis edytorski] ↩
  8. pieszczony (daw.) — pieszczotliwy, delikatny, wyszukany. [przypis edytorski] ↩
  9. ubezpieczać — tu: zapewniać, upewniać. [przypis edytorski] ↩
  10. od Laury uwity — upleciony przez Laurę. [przypis edytorski] ↩
  11. krwiąm się rąk moich skropiła — daw. konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: skropiłam się krwią moich rąk. [przypis edytorski] ↩
  12. z robotąm się kwapiła — daw. konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: kwapiłam się z robotą; kwapić: spieszyć się. [przypis edytorski] ↩
  13. razem (daw.) — zarazem; jednocześnie. [przypis edytorski] ↩
  14. którym splatała — daw. konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: który splatałam. [przypis edytorski] ↩
  15. chrościna — krzaki; por.: chrust. [przypis edytorski] ↩
  16. naumyślnie — z rozmysłem, celowo. [przypis edytorski] ↩
  17. zbyt siła — zbyt wiele; tu: zbyt długo. [przypis edytorski] ↩
  18. od długa — od dawna. [przypis edytorski] ↩
  19. Nie już ten kocha, co mruga — Ten, kto mruga, nie znaczy, że już kocha. [przypis edytorski] ↩
  20. w tym wszystkim złość nic nie miała — złość (względnie: zło, zła wola) nie miała w tym żadnego udziału. [przypis edytorski] ↩
  21. zrzęda — zrzędzenie; narzekanie. [przypis edytorski] ↩
  22. wnijść — wejść. [przypis edytorski] ↩
  23. mieniać (daw.) — zamieniać, wymieniać (się). [przypis edytorski] ↩
  24. mozoła (a. mozół) — trud. [przypis edytorski] ↩
  25. pofolgowanie — tu: ulga; złagodzenie, uwolnienie. [przypis edytorski] ↩
  26. niech na nich dżdże idą — niech na nich padają deszcze. [przypis edytorski] ↩
Źródło i licencja

Domena publiczna · Franciszek Karpiński

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Laura i Filon · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/laura-i-filon/

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.

Zgłoś błąd tłumaczenia

Przypis