Loreva
Loreva

Rozdział 15 z 88

XIV

Bo duch ludzi rycerskich kształci się za młodu: 
Krzyżak już kochał dziewczę swojego narodu, 
Zmienne koleje uczuć już grały w młodzianie: 
I szczęście, i cierpienie, i odczarowanie, 
To uwielbiał, to szydził, to znów gonił mary, 
Czuł miłość, jak młodzieniec, rozumiał, jak stary. 
Mógłby już opowiadać swego serca dzieje: 
Bo zakuta pancerzem pierś prędko mężnieje. 
Bo w obozie Krzyżowców wkrada się znienacka 
I szlachetność rycerska, i gminność1 żołdacka. 
Od dziecinnej kolebki, z matczynego łona 
Wysysał chrześcijańskich wielkich cnót nasiona; 
Siwy ojciec, bywało, na konia go bierze, 
I uczy robić włócznią, i mówić pacierze, 
I powieścią turniejów zabawia chłopaka, 
Gdzie najpiękniejsza z dziewic, jakby święta jaka, 
Z wysokiego krużganku pogląda ku ziemi 
I rozdziela nagrody siędzy walczącemi. 
Cóż za dziw, że powieśćmi rozmarzone dziecię, 
Uczyło się po Bogu dawać cześć kobiecie? 
Że, nim w piersiach zagrała namiętności burza, 
Wierzył w ziemskie anioły, jak w anioła stróża? 
Że marzył o dziewicach promiennie i świetnie? — 
A kiedy serce młode, osiemnastoletnie, 
Zadrgało lubym dreszczem, co się z wolna wkrada, 
I zapukało silnie ku córce sąsiada — 
O! wtedy błogich myśli tak wiele... tak wiele! 
A w duszy taka świętość, jak w Pańskim kościele, 
A dumki takie piękne, tak czyste jak złoto! 
Czy był wzajem kochany? — ani pytał o to! 
Choć lubego współczucia mógł dopatrzyć trocha, 
Lękał się jej znieważyć — nie mówił, że kocha; 
Tylko czuje pacholę, że mu coś uroczej, 
Gdy patrzy w święte niebo, lub w jej piękne oczy. 
Ale niewinność serca, to, jak pył na kwiecie, 
Pierwsza burza żywota oberwie i zmiecie. 
Ledwie włócznię udźwiga, ledwie pancerz spina, 
Poszła na dwór krzyżacki niewinna dziecina; 
Tam starszyzna i młodzież, wśród hucznej swawoli, 
Z najdroższej jego wiary odarli powoli; 
Tam, gdy ucho ciekawe bluźnierstwom otworzy, 
Zawahał się w swej wierze i miłości Bożej, 
Zakosztował z puharu — przed rumieńcem z wina 
Rumieniec wstydliwości już pierzchać poczyna; 
A otwartych zalotów raz zostawszy świadkiem, 
Wstydził się świętych westchnień, co ronił ukradkiem, 
Wpośród wesołych wdziękiń na dworze i w mieście 
Zapomniał cześć rycerską, co winien niewieście. 
Śladem idąc, gdzie droga skażenia ubita, 
Sam kłamliwie przysięga, o prawdę nie pyta, 
A za godło rycerskie przybrawszy motyla, 
Nowymi uczuciami bawi się co chwila. 
Miłość, wiarę, nadzieję, wszystko brał za baśnię; 
Choć przypłaci niewiarę, choć serce zadraśnie, 
Udawał sam przed sobą, że nie boli rana, 
Zdobywał się na uśmiech z przesadą młodziana; 
I przyszły namiętności — ugięty ich próbą 
Młodzian począł morderczą walkę z samym sobą 
Bo dusza gdy się bożych napije promieni, 
Szatan zbawienne ziarno niełacno2 wypleni. 
Jedno święte westchnienie kiedy piersi ściśnie, 
Jedna łza uroczysta gdy z oczu wytryśnie, 
Już dusza odrodzona, ognista i młoda, 
Na długo się, na długo zwątpieniu nie poda; 
Jeszcze nieraz w zapasach grot piersi rozłamie, 
Lecz do ciosów odbicia hartowniejsze ramię. 
  1. gminność — pospolitość, prymitywizm. [przypis edytorski] ↩
  2. niełacno (daw.) — niełatwo, z trudem. [przypis edytorski] ↩
Źródło i licencja

Domena publiczna · Władysław Syrokomla

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Margier · Okładka na podstawie: Neal.@Flickr, CC BY 2.0

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: CC-BY-2.0

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: cover

Margier · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/syrokomla-margier/

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.

Zgłoś błąd tłumaczenia

Przypis