Loreva
Loreva

Utwór 29 z 78

Kuglarze

Dosyć się to często zdarza: 
Bywa kuglarz nad kuglarza. 
Jeden z nich, a jest niemało, 
Żwawo i śmiało 
Pokazywał, co może: 
Zjadał łyżki i noże, 
Z gałek ciasta robił grosze, 
Karty przemieniał w kokosze1; 
Co chciał, stawiał, i co chciał, zmykał2, 
Usta kłódkami zamykał, 
Kuropatwy robił z chleba; 
Zgoła był takim jak trzeba: 
Bawił, dziwił od tygodnia. 
Wszedł drugi i powiedział: «Ja się zowię zbrodnia». 
Rzekł zatem do pierwszego: «Kolego i bracie! 
Na rzemiośle się nie znacie! 
A wy, co mnie widzicie, 
Patrzcie, cuda ujźrzycie, 
Oto zwierściadło, 
Co wszystko zgadło». 
Zbliżył się szpetny — ujźrzał postać miłą, 
Przyszedł garbaty i garbu nie było; 
Każdy z pociesznym3 odszedł zadatkiem: 
Kto nie miał zębów — znalazł dostatkiem, 
Poczerniałe 
Były białe; 
Stara baba będąc młodą 
Pocieszyła się urodą. 
Wszyscy sprawcę uwielbiali, 
Wszyscy razem zawołali: 
«Oto zwierściadło, 
Co wszystko zgadło». 
Dał lichwiarzowi w rękę pełen kaszy garnek: 
Skoro wziął, tyle groszy było, ile ziarnek: 
Glina postać przybrała okutej szkatułki: 
Otworzył stratny4, znalazł pozew i pigułki5, 
Rzucił; porwał ją złodziej i brzęczała złotem, 
Ale gdy odbił zamek z niezmiernym łoskotem, 
Przestraszył go natychmiast widok niespodziany: 
Złoto znikło, znalazł się stryczek i kajdany. 
Stawił butelek parę szampańskich; 
«Oto — rzekł –– ekstrakt6 obietnic pańskich». 
Zrazu nic w nich nie było. 
Coś się potem zjawiło. 
A to coś jak się zaczęło burzyć, 
Mieszać, przewracać, pienić i kurzyć, 
Szelest zrobił się wielki, 
Pękły obie butelki... 
I znowu nic nie było. 
Gdy to wszystkich dziwiło, 
Jakieś dziwackie jął odprawiać szepty, 
Jak grad na stolik leciały recepty. 
Wziął jedną zdrowy, czytał i słabo mu było: 
Wziął chory, nic nie znalazł i to uleczyło. 
Spazmatyczna7, co tam stała, 
To na swojej wyczytała: 
«Chcesz nie być chora, 
Strzeż się doktora!» 
Zmienił modne kornety w worek wypróżniony, 
Zrobił pierścień z pszenicy, a kufel z karbony8. 
Zadziwili się wszyscy, on rzekł: «To jest fraszka!» 
Dał młodemu trzos złota, została się flaszka. 
Postrzegł w ciżbie dworaka, dał mu pęcherz z złotem, 
Kazał ścisnąć, natychmiast, niespodzianym zwrotem 
Odmieniwszy postawę prostą9 i obrzydłą, 
Wystrzelił jak z harmaty i wydał kadzidło. 
Wziął fascykuł10 od jurysty11, 
Dmuchnął — został piasek czysty. 
Z piasku owego zaraz bicz ukręcił, 
Z bicza kałamarz, a gdy w nim coś zmęcił, 
Ujźrzeli w rękach swoich za taką robotą: 
Ten, co miał sprawę — piasek, co w niej gadał12 — złoto. 
Sędziemu dwa pęcherze dał od zapozwanych, 
Obydwa były pełne papierów pisanych. 
Pękł, co był ubogiego, skoro go wymienił, 
Bogacza w ważny weksel13 zaraz się przemienił. 
A wszyscy zawołali z daleka i bliska: 
«To mi to pęcherz, gdy kto na nim zyska!» 
«Chcecie wiedzieć — rzekł dalej — jak przemysł rzecz mnoży? 
Niech z was każdy w ten worek pieniądze położy». 
Stosując się do rozkazu 
Napełnili go do razu. 
On się pokłonił, podskoczył, wykrzyknął, 
Brzęknął pieniędzmi, rozśmiał się i zniknął. 
  1. kokosz (przestarz.) — kura, kwoka. [przypis edytorski] ↩
  2. zmykać — tu: ściągać, ukrywać, usuwać. [przypis redakcyjny] ↩
  3. pocieszny — tu: pocieszający. [przypis redakcyjny] ↩
  4. stratny — utracjusz, marnotrawca. [przypis redakcyjny] ↩
  5. pigułki — tu: z trucizną. [przypis redakcyjny] ↩
  6. ekstrakt (z łac.) — wyciąg, streszczenie, tu: treść, istota. [przypis redakcyjny] ↩
  7. spazmatyczny — tu: chory na spazmy; była to dolegliwość częsta czy wręcz „modna” w XVIII w., m. in. W. Bogusławski napisał komedię Spazmy modne (Lwów, 1797) [przypis redakcyjny] ↩
  8. karbona — skarbona. [przypis redakcyjny] ↩
  9. prosty — tu: prostacki, niewykwintny. [przypis redakcyjny] ↩
  10. fascykuł — zwój papierów, dokumentów. [przypis redakcyjny] ↩
  11. jurysta — prawnik. [przypis edytorski] ↩
  12. co w niej gadał — tu: obrońca sądowy. [przypis redakcyjny] ↩
  13. ważny weksel — weksel wiele ważący, tj. na wielką sumę. [przypis redakcyjny] ↩
Źródło i licencja

Domena publiczna · Ignacy Krasicki

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Kuglarze · Okładka na podstawie: Magic bokeh!, kevin dooley@Flickr, CC BY 2.0

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: CC-BY-2.0

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: cover

Kuglarze · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/kuglarze-bajki-nowe/

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.

Zgłoś błąd tłumaczenia

Przypis