Loreva
Loreva

Rozdział 6 z 6

AKT PIĄTY

Scena przedstawia podziemia więzienne zamku w Krewem. Przednia część sceny stanowi obszerne sklepione podziemie, zamknięte z tyłu trzema arkadami, połączonymi żelazną kratą, przez którą widać tylną część sceny, przedstawiającą krużganek więzienny. W środkowej arkadzie krata stanowi bramę łączącą krużganek z frontowym podziemiem. Na lewo ku przodowi sceny wejście niskie do drugiej pieczary. Ze sklepienia na łańcuchu zwiesza się kaganek oświecający mdłym światłem więzienie. Za podniesieniem zasłony na krużganku ukazuje się Prora Bilgen z kluczami, za nim Kuno, Konrad i Halban, Prora Bilgen otwiera bramę kratową w środkowej arkadzie i wprowadza Krzyżaków na przód sceny.

SCENA I

Prora Bilgen, Kuno, Konrad i Halban.

PRORA BILGEN

wprowadzając
Nie mogłem woli opierać się waszej; 
Lecz wiedzcie o tym, że łamię powinność, 
Tu was prowadząc... 

KONRAD

Niech cię nic nie straszy. 

PRORA BILGEN

Zbyt się narażam... 

KUNO

Za twoją uczynność 
Masz naszą łaskę, co w każdym wypadku 
Wspierać cię będzie. 

PRORA BILGEN

Wam się też oddałem. 

KONRAD

dając mu kiesę złota
Tymczasem przyjmij to złoto w zadatku. 

PRORA BILGEN

biorąc
Służyć wam będę i duszą, i ciałem. 

HALBAN

Lecz gdzie jest Kiejstut? 

BILGEN

wskazując na podziemie po lewej stronie
Ta pieczara służy 
Mu za kryjówkę; w niej, na pęku słomy, 
Jako dąb stary powalon od burzy, 
Całe dnie leży głuchy, nieruchomy; 
Mówić do niego — to daremna praca: 
Milczy, jak gdyby chciał się mowy zarzec, 
I nawet na nas swych oczu nie zwraca — 
Strasznie już teraz zdziecinniał ten starzec! 

KONRAD

Prowadź do niego. 

PRORA BILGEN

Nazbyt ciemno, brudno 
I odraźliwie w tamtym ciasnym lochu. 
Wam tam, rycerze, nawet wchodzić trudno... 
Ja co innego: przywykłem po trochu 
Do tych widoków, więc pójdę, gdy chcecie. 
Przywieść go... 

KUNO

Dobrze. 

PRORA BILGEN

Lecz bądźcie cierpliwi, 
Bo jego trzeba namawiać jak dziecię, 
A wynieść w ręku, jeśli się sprzeciwi. 
Wychodzi przez wejście na lewo.

SCENA II

Kuno, Konrad i Halban.

KUNO

Sądzę, że bardzo nam się nie opłacą 
Nasze zabiegi, by teraz z więzienia, 
Dobyć Kiejstuta. Taki starzec na co 
Przydać się może? 

HALBAN

Zawsze dźwięk imienia 
Pozostał po nim; ten, użyty zgrabnie, 
Może być silną bronią w naszych ręku1. 

KUNO

Dźwięk taki coraz przycicha i słabnie, 
Gdy słabnie człowiek. Co po pustym dźwięku? 

KONRAD

Przyszłość pokaże. 

KUNO

Niełatwo nam będzie 
Wyzyskać starca, co i tak już wprzódy  
Nie dał się nigdy użyć za narzędzie; 
Lecz, gdyście chcieli podjąć takie trudy, 
A więc próbujmy... 
Prora Bilgen powraca, prowadząc Kiejstuta, który się daje wieść machinalnie i nie zwraca uwagi na nikogo z obecnych.

SCENA III

Kuno, Konrad, Halban, Prora Bilgen, Kiejstut.

PRORA BILGEN

do Kiejstuta
Chodź, staruszku, śmielej, 
Nic ci się złego nie stanie; masz gości, 
Co cię chcą widzieć — będzie ci weselej. 

KONRAD

na stronie
Okropny widok nieszczęść i starości! 

KUNO

patrząc na Kiejstuta
Istna ruina, co pustkami świeci... 
Widmo człowieka, które za dotknięciem 
Zda się natychmiast w prochy się rozleci... 

PRORA BILGEN

do Kiejstuta, pociągając go ku Krzyżakom
Zbliż się, staruszku!  

KUNO

do Kiejstuta
Myśmy chcieli z księciem 
Pomówić nieco. — Poznajesz nas pewno, 
Książę Kiejstucie? 
Kiejstut nie daje żadnego znaku życia.

PRORA BILGEN

do Kiejstuta
No, odpowiedz, stary; 
zwracając się do Krzyżaków 
Cóż, nie mówiłem? milczy tak jak drewno. 

KUNO

do Kiejstuta
Żywim dla ciebie życzliwe zamiary. 

HALBAN

do Kunona
Zazwyczaj więźniom obecny dozorca 
Usta krępuje. 

KUNO

Oddal się, Bilgenie — 
Wśród zamkowego czekaj nas podworca. 
Daj klucze: sami zamkniemy więzienie.  

PRORA BILGEN

podając klucze, które od niego bierze Konrad
Oto są, spełniam wszystkie wasze chęci. 
Odchodzi przez kratę, potem przez krużganek na prawo.

SCENA IV

Kuno, Konrad, Halban, Kiejstut.

KUNO

do Kiejstuta
Książę, jesteśmy boleścią przejęci, 
Widząc cię w takim stanie. Straszną zbrodnię 
Na tobie zdradny popełnił synowiec. 
Możemy teraz pomówić swobodnie: 
Bilgen już odszedł. 

HALBAN

Poznałeś nas? powiedz. 
Kiejstut pozostaje w jednakowej nieruchomości.

KUNO

Jesteśmy sami przyjaciele twoi, 
Chcemy ci pomóc w nieszczęściu... 
widząc, że Kiejstut żadnego wzruszenia nawet na twarzy nie zdradza, do Halbana 
Ten człowiek 
Bez ruchu, głosu, odrętwiały stoi, 
I nawet żadnym poruszeniem powiek 
Uczuć nie zdradzi. 

HALBAN

do Kunona
Może nie rozumie. 

KUNO

Prędzej się zaciął w uporze i dumie. 

HALBAN

Trzeba wyraźniej powiedzieć, co chcemy. 

KUNO

do Kiejstuta
Książę, ty nie myśl, że wszystko stracone, 
I tak przed nami nie stój martwy, niemy; 
My ci powrócim wolność i koronę, 
Wyrwiem cię z grobu, w którym nie oglądasz 
Jasności słońca: damy oręż w ręce 
I damy zemstę, jakiej tylko żądasz. 
po chwili daremnego oczekiwania na odpowiedź lub ruch Kiejstuta 
Milczysz? czy myślisz, że cię próżno nęcę? 
Patrz, drzwi otwarte, gdy cię pod swą tarczę 
Weźmiemy, wyjdziesz z tych lochów bezkarnie; 
Wolność cię czeka. Cóż ty na to, starcze? 
Czy chcesz koniecznie zginąć tutaj marnie? 
Nie chcesz krzywd pomścić, zatrzeć pamięć klęski 
I jak bohater stanąć znów zwycięski? 
po chwili z niecierpliwością 
No, odpowiadaj; bo cię pozostawię 
Twemu losowi, gdy stracę cierpliwość! 
Milczysz? Więc wolisz kończyć dni w niesławie? 

KONRAD

występując spoza Kunona i Halbana i zbliżając się do Kiejstuta
O, nie odpychaj tych, których życzliwość 
Tutaj zawiodła. Zawierz im, Kiejstucie! 
Kiejstut podnosi głowę, mierząc oczami Konrada, jakby chciał coś przemówić, ale powraca do dawnego odrętwienia.

KUNO

do Halbana
Posąg nareszcie przemówił oczami 
I jakieś ludzkie błysło w nich uczucie 
Na chwilę. 

HALBAN

do Kunona
Chodźmy! niech zostaną sami, 
Bo Konrad nad nim dziwną moc posiada. 

KUNO

Niech i tak będzie: zostawmy Konrada. 
Kuno odchodzi wraz z Halbanem przez bramę kratową, a potem przez krużganek na prawo.

SCENA V

Konrad i Kiejstut.

KONRAD

obejrzawszy się za odchodzącymi
Oni już poszli. Jestem sam przy tobie — 
W straszliwej męce, co pierś moją kruszy. 
O tych dniach życia ja śnić będę w grobie, 
Jeżeli będzie sen dla mojej duszy, 
Ty nie wiesz, jakim ciężarem mnie tłoczy 
Twoje milczenie niezbłagane, groźne; 
Jaki dreszcz śmierci ślą mi twoje oczy, 
Tak nieruchome, spokojne a mroźne! 
Wolę, ach! wszystko przenieść, niźli widzieć 
Takie zastygłe, milczące męczeństwo... 
Więc jeśli masz mnie prawo nienawidzieć, 
To chcę usłyszeć z ust twych — choć przekleństwo! 
Nie stój tak dłużej martwy, nieruchomy, 
Lecz powstań gniewny jako wódz olbrzymów, 
Rzuć na mnie wszystkie twoich spojrzeń gromy, 
Przeklnij, lecz słowo chociaż jedno wymów! 
po pauzie 
Nic? nic nie powiesz?... to zniosę w końcu; 
Lecz daj mi rękę i z tego cmentarza 
Uchodź wraz ze mną ku jasnemu słońcu, 
Bo śmierć niechybna tutaj ci zagraża. 
Uchodź, zaklinam! 
po małej chwilce 
Ha! ty może znowu 
Lękasz się zdrady? pomnąc, żem poradził, 
By cię uwięzić... Wierzaj memu słowu! 
Ja ci przysięgam, żem ciebie nie zdradził, 
Lecz chciałem tylko odwrócić w ten sposób 
śmiertelne ciosy z ręki innych osób. 
Nie idziesz? Milczysz?... Więc mi serce zamień, 
Ażeby także milczało jak kamień. 
po chwili z uniesieniem i determinacją 
O, nie! ja muszę wyrwać cię od zguby! 
Precz myśl o jutrze! Precz wszelka rozwaga! 
Precz udawanie! Łamię swoje śluby... 
klękając przed Kiejstutem 
Ojcze! syn ciebie na kolanach błaga, 
Byś się pozwolił ocalić... 

KIEJSTUT

Syn? jaki? 
Był jeden wprawdzie, któregom opłakał 
I w duszy po nim zatarł wszystkie znaki; 
Bo on — to moje nieszczęście i zakał. 
Więc chociaż potem odgadłem od razu, 
Jaką twarz nosi krzyżacka gadzina —  
Zamknąłem oczy przed śladami płazu. 
Poznałem zdrajcę — nie poznałem syna: 
Syn mój nie żyje od dawna. 

KONRAD

O, srogo 
Mści się wciąż na mnie gwałt sercu zadany! 
Na całym świecie nie ma już nikogo, 
Co by z litością wejrzał w moje rany 
I ogrom ofiar swym współczuciem zmierzył. 
Ojcze! więc twoje serce rodziciela 
Nic nie przeczuło? Więceś ty uwierzył 
Pozorom zdrady, co kryje mściciela? 
I głos ci żaden tajemny nie szeptał, 
Dlaczegom wszystko poświęcił i zdeptał? 

KIEJSTUT

Jam w życiu sobie wytknął prostą drogę; 
Kraj swój kochając i czcząc swoje bóstwa, 
Żyłem wciąż prawdą: więc się znać nie mogę 
Na krętych ścieżkach fałszu i oszustwa, 
Jam przywykł sądzić czyny, nie zamiary, 
I to rozumiem, na co patrzą oczy; 
Znam jedną prawość; więc nie daję wiary 
Cnocie, co chytrze śladem zbrodni kroczy. 

KONRAD

błagalnie
Ojcze!  

KIEJSTUT

tak jakby do siebie
Ach! dawno straciłem to dziecko, 
W którym najwięcej złożyłem nadziei, 
Sądząc, że ze mną nawałę niemiecką 
Odganiać będzie od litewskiej kniei, 
Że mnie podtrzyma w walce z tą poczwarą, 
Od rozjuszonych groźniejszą niedźwiedzic, 
I nie da ciosom spaść na głowę starą —  
On, mojej sławy uczestnik i dziedzic! 
z wzruszeniem 
Alem źle jemu i sobie wywróżył, 
Zbyt zatopiony w tej główce dziecięcej; 
Bo on sam szczęście i nadzieję zburzył — 
On, miłowany przeze mnie najwięcej! 
z ponurą żałością 
Jam go na zawsze stracił! 

KONRAD

Tak żałośnie 
Słowami nie dźwięcz, jakbyś wzdychał za czem, 
Co nie powróci; bo we mnie żal rośnie 
Taki bezmierny, że rozsadzi płaczem 
Pierś męską. 
po małej chwili 
Ojcze, więc ty wiary nie dasz, 
Że ja Ojczyzny nie miałem na sprzedaż; 
Więc ty nie wierzysz, że ja, wierny sławie,  
Swe życie w jednym pomieściłem czynie, 
Przez który Litwę pomszczę i zbawię?! 
Ojcze, twój Butawt ożyje, gdy zginie! 

KIEJSTUT

O tym, co będzie — będą sądzić inni... 
Może go potem przyszłość uniewinni 
I rzuci poklask za szczęśliwy zamach, 
I nic nie wspomni o poprzednich plamach; 
Lecz ja, którego schyłek dnia tak krótki, 
Jam złego ziarna zgubne widział żniwo: 
W rodzinie same nieszczęścia i smutki, 
Tryumfy wrogów, Litwę nieszczęśliwą — 
I w mojej starej głowie się nie mieści, 
Że ma kraj zbawić, kto się pozbył cześci2, 
Trudno, ach, temu, kto raz fałszu zarwie, 
Choć w dobrej myśli, duszę swoją splami, 
Ożyć na nowo w niewinności barwie 
I szlachetnymi zajaśnieć czynami, 
Wieczna go klątwa potem w życiu ściga, 
Krzyżując wszystkie zamiary najczystsze, 
Pcha do występku, przed którym się wzdryga, 
I w ścieżki coraz prowadzi ciernistsze: 
Więc to, czym gardzi, na zawsze poślubi, 
Co chce ocalić, jeszcze prędzej zgubi — 
I cała jego rąk skalanych praca 
Pomimo woli na złe się obraca. 

KONRAD

Mój ojcze! ty mi ostatniej otuchy 
Przed kresem drogi nie chciej dziś odbierać! 
Na pastwę nocy nie wydaj mnie głuchej, 
Nie każ mi zwątpić, zwątpiwszy — umierać, 
Bo jak, do celu nie doszedłszy, padnę, 
To już mnie bóstwo nie rozgrzeszy żadne. 
z pokorą, błagalnie 
Ojcze! ty swego użal się dziecięcia, 
Które tak cierpi za młodzieńczej pychy 
Zbyt śmiały polot. Otwórz mi objęcia: 
Niech w nie upadnę pokorny i cichy 
Na twoim łonie łez wylewać zdroje... 
Przebacz mi winy! 

KIEJSTUT

wzruszony, jakby do siebie
Biedne dziecko moje... 

KONRAD

z wykrzyknikiem padając w objęcia Kiejstuta
Ojcze!  

KIEJSTUT

O, synu! 

KONRAD

Ach! to jedno słowo 
Zdejmuje klątwę ze mnie. Twe uściski 
Wracają życia jutrzenkę różową, 
Która u mojej świeciła kołyski. 
Ty mi przebaczasz? 

KIEJSTUT

Wy, niewdzięczne dzieci, 
Nie wiecie nawet, co miłość rodzica, 
Która za wami aż w przepaści leci 
I własnym swoim bólem się podsyca; 
A choć głos gniewnej przybierze rozpaczy, 
Wszystko zapomni i wszystko przebaczy. 
O, synu! synu! 
Przyciska Konrada do swych piersi.

KONRAD

Błogo się spoczywa 
Na twoim łonie. Ach, gdyby tak można 
Zasnąć na długo! 
po chwili, z niepokojem 
Ojcze! czas upływa... 
I myśl się budzi stroskana i trwożna... 
Śpieszmy się ojcze! — Uchodź stąd, nie zwlekaj 
Za mną chodź, za mną! 
Postępuje parę kroków ku kracie naprzód i zatrzymuje się, widząc, że Kiejstut nie zdąża za nim.

KIEJSTUT

Synu, ty nie czekaj 
Na próżno na mnie: ja się stąd nie ruszę. 

KONRAD

Ojcze, ja ciebie uprowadzić muszę! 
Wszak żeś przebaczył? 

KIEJSTUT

Przebaczyłem, dziecię, 
Lecz stąd już trudno, bym uciekał z tobą. 
Co ja bym teraz robił w waszym świecie, 
Starzec złamany wiekiem i żałobą? 
Z wolności mojej wróg korzystać będzie: 
Nie chcę powodem być domowej wojny, 
Nie chcę Krzyżakom służyć za narzędzie — 
I wolę tutaj umierać spokojny. 

KONRAD

Ja ci przysięgam, że wynajdę środki, 
Żeby cię wyrwać krzyżackiej obłudzie; 
Ja ci zgotuję wypoczynek słodki, 
Którego więcej nie zakłócą ludzie... 
Tylko chodź z nami! 

KIEJSTUT

O, nie, mój Butawcie! 
Wy mnie mojemu losowi zostawcie. 
Tak jest najlepiej, mimo woli bowiem 
Mógłbym nieszczęście przynieść naszej ziemi 
A u nóg twoich zaciężyć ołowiem — 
Ażbyś się musiał zdradzić przed obcymi. 
Nie chcę dla kilku nędznych chwil żywota 
Kupować wolność po tak wielkiej cenie. 

KONRAD

Ojcze! 

KIEJSTUT

Tak każe i rozum, i cnota. 
Nie kuś mnie próżno, bo już nie odmienię 
Swych postanowień. 

KONRAD

Miej litość nade mną! 

KIEJSTUT

Świat dzisiaj dla mnie jest pustynią ciemną; 
To, czym wprzód żyłem, ludzie mi wydarli; 
Przeszłość nie wróci, nie wstaną umarli: 
Jestem już niczym, nie mam wracać po co! 

KONRAD

Ojcze! nie pójdziesz?  

KIEJSTUT

Nie. 

KONRAD

A więc przemocą 
Stąd cię wyniesiem; przywołam Halbana. 
wybiega szybko przez kratę i przez krużganek

KIEJSTUT

patrząc za odchodzącym
Za późno, synu! 
Zwraca się i powoli schodzi ze sceny przez wejście na lewo. — Po chwili na krużganku ukazuje się Maria z Bilgenem i wchodzą przez drzwi kratowe na środek sceny.

SCENA VI

Maria i Prora Bilgen.

MARIA

Krzyżacy w zamczysku... 
Rzecz dosyć dziwna. 

PRORA BILGEN

Goszczą już od rana. 

MARIA

Pewnie coś knują... Znasz ich po nazwisku? 

PRORA BILGEN

Jest Kuno, Konrad i ów Halban stary. 

MARIA

Na czas przybyłam. Trzeba ich zamiary 
Szybko uprzedzić. Gdzie Kiejstut? 

PRORA BILGEN

W tym lochu. 

MARIA

Dobrze: więc teraz moich ludzi sprowadź, 
Tylko najciszej — nie robić popłochu. 
Bilgen odchodzi tą drogą, którą przyszedł. — Maria odwraca się w stronę pieczary Kiejstuta, grożąco 
Stryju! my teraz będziem się rachować. 
Kuno pojawia się na krużgankach i wchodzi przez kratę.

SCENA VII

Maria i Kuno.

KUNO

ze zdziwieniem spostrzegając Marię
Księżna?  

MARIA

Cóż? może dziwi cię spotkanie; 
Różni się ludzie spotykają w drodze. 

KUNO

Lecz w jakim celu?  

MARIA

Chcesz wiedzieć, mój panie, 
A więc ci powiem: zabijać przychodzę. 

KUNO

Myślisz, że na to zezwolim? 

MARIA

Ha, trudno! 
Bez zezwolenia muszę się obchodzić.  

KUNO

Czyn taki straszny!  

MARIA

Porzuć tę obłudną 
Mowę, a powiedz: co wam może szkodzić 
Mój zamysł? 

KUNO

Księżno, my w obronie stajem 
Uciemiężonych. 

MARIA

drwiąco
To waszym zwyczajem? 
Niech i tak będzie! Jednak, ile sądzę, 
Kiejstut wam teraz nie przyda się na nic; 
Próżno trwonicie i czas, i pieniądze. 
Wy Konradowi ufacie bez granic, 
A on was zgrabnie na pasku prowadzi, 
Pragnąc ocalić ojca... 

KUNO

Nie rozumiem. 

MARIA

Strzeżcie się jego! on was jeszcze zdradzi — 
On, syn Kiejstuta! 

KUNO

Konrad? 

MARIA

Już nic umiem 
Wyraźniej mówić. — Poznała go żona. 

KUNO

zaczynając pojmować
Ha, co za światło? 

MARIA

Miejcie go na oku — 
A ja do więźnia pójdę. Zanim skona, 
Niech przedsmak śmierci znajdzie w mym widoku. 
wchodzi przez wejście na lewo do drugiej pieczary

KUNO

w myślach
Konrad? O, żmija! — Teraz się odsłania 
Wiele zagadek. 
Konrad ukazuje się na krużganku i wbiega śpiesznie na scenę.

SCENA VIII

Kuno i Konrad

KONRAD

wbiegając
Szukałem was wszędzie. 

KUNO

zimno
Co chciałeś? 

KONRAD

Kiejstut wyjść z nami się wzbrania. 

KUNO

z obojętnością
Więc niech zostanie; to najlepiej będzie. 

KONRAD

żywo
Trzeba go zabrać gwałtem! 

KUNO

jak wyżej
Gwałtem? na co? 

KONRAD

Ale on zginie tutaj!  

KUNO

To tym lepiej. 
Śmierć jego drogo Litwini opłacą, 
A do Jagiełły krew się ta przyczepi. 

KONRAD

unosząc się
Mamyż to ścierpieć? 

KUNO

Dla naszej korzyści. 

KONRAD

podrażniony
Zmieniłeś zdanie? 

KUNO

Ustaliłem raczej. 
Zgon jego więcej dobrego nam ziści 
Niż dłuższe życie. 

KONRAD

z gniewem
Ja sądzę inaczej. 

KUNO

z naciskiem
Chyba masz swoje zamiary odrębne? 

KONRAD

zdziwiony
Ja?  
Maria powraca na scenę wejściem z lewej strony.

SCENA IX

Kuno, Konrad, Maria, później Prora Bilgen i Najemnicy, w końcu Halban.

KONRAD

spostrzegłszy Marię, przerażony
Maria tutaj?  

KUNO

szyderczo
Księżna też w gościnie 
U stryja... 

KONRAD

Maria! na jej widok ziębnę, 
Jak tu go bronić? Swym mieczem jedynie; 
Chociażby zginąć? 
Na krużganku, ukazują się najemnicy Marii z Bilgenem i po cichu wsuwają się na scenę. Konrad, spostrzegłszy ich, zwraca się do Kunona 
Czego tu chcą oni? 

MARIA

To dobrzy ludzie — idą ze mną razem 
Zabić Kiejstuta. 

KONRAD

dobywając miecza
Miecz mój ich rozgoni! 
Najemnicy cofają się przerażeni. Kuno wydobywa miecz również.

KUNO

zastępując z dobytym mieczem drogę Konradowi
Stój! ani kroku!  

KONRAD

Ty swoim żelazem 
Mnie nie powstrzymasz. 

KUNO

Ja ci rozkazuję 
W imieniu mistrza. 
Najemnicy korzystają z chwili i za Marią i Bilgenem wchodzą przez wejście na lewo.

KONRAD

do Kunona i najemników
Puszczajcie mnie, zbóje! 
Gdy żyć pragniecie. 
Halban wychodzi z krużganku na scenę.

KUNO

zastawiając drogę mieczem
Ha, maskę zrzuciłeś! 
Ty, syn Kiejstuta, zdrajca dwulicowy! 

KONRAD

Wiesz o tym. Dobrze: dni swoje przeżyłeś. 
Powiesz to drugim, gdy wrócisz bez głowy. 
Naciera na Kunona mieczem, a ten się zasłania.

KUNO

broniąc się i spostrzegając Halbana
Ty zginiesz, śmiałku! 
Do Halbana 
Weź noża, Halbanie, 
pchnij go z tyłu! 
biją się

HALBAN

Nóż byłby dla ciebie, 
Lecz miecz Konrada wystarczy. 

KUNO

z wściekłością
Halbanie! 
Zdrajco!  
Bije się z Konradem

KIEJSTUT

O, ludzie! 

KONRAD

Wszystkie bogi w niebie! 
Głos mego ojca. 
Maria wychodzi na scenę i usuwa się powoli na krużganek, skąd się czas jakiś przypatruje. Konrad naciera z całą gwałtownością na Kunona. 
Giń prędzej! 
zadając cios stanowczy 
Precz z drogi! 
Kuno pada na ziemię. Konrad z mieczem wbiega szybko do drugiego podziemia na lewo.

KUNO

Piekielna zdrada! 
umiera
Maria schodzi całkiem ze sceny. Konrad powraca po chwili, podtrzymując w objęciach nieżywego Kiejstuta.

SCENA X i OSTATNIA

Konrad i Halban.

KONRAD

na kolanach podtrzymując Kiejstuta, z rzewnością
Zbudź się, ojcze miły! 
Zasłałem trupem twoich więzień progi — 
Jesteś bezpieczny. 
po chwili z rozpaczą 
Na próżno! z mogiły 
Nikt nie powraca. 
powstając 
A więc wszystkie węzły 
Serca stargane... Teraz myśli moje 
Na zawsze w krwawej kałuży zagrzęzły, 
Nic mnie nie trzyma... Sam jeden już stoję... 
z ponurą decyzją 
Więc śmiało naprzód! gdzie wytknięta droga 
Truć i zabijać, i niweczyć wroga. 

HALBAN

Idź i zabijaj!  
Zasłona spada. Koniec aktu piątego i ostatniego.
  1. w naszych ręku — forma daw. liczby podwójnej; dziś: w naszym ręku. [przypis edytorski] ↩
  2. cześci — dziś D.lp: czci. [przypis edytorski] ↩
Źródło i licencja

Domena publiczna · Adam Asnyk

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Kiejstut · Okładka na podstawie: Lee Jordan@Flickr, CC BY-SA 2.0

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: CC-BY-SA-2.0

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: cover

Kiejstut · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/asnyk-kiejstut/

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.

Zgłoś błąd tłumaczenia

Przypis