Loreva
Loreva

Rozdział 3 z 7

AKT PIERWSZY

SCENA I

Hipolit, Teramenes

HIPOLIT

Tak; zamiar mój powzięty, drogi Teramenie; 
Jadę; dłużej nie gościć mi w lubej Trezenie; 
W tej śmiertelnej obawie, jaka mną porusza. 
Hańbiącej bezczynności nie ścierpi ma dusza. 
Od pół roku rodzica z mych oczu straciwszy, 
O los jego niepokój muszę czuć najżywszy, 
Nieświadom ni gdzie bawi, ni jakie koleje... 

TERAMENES

Gdzież jeszcze, panie, znaleźć go żywisz nadzieję? 
Już, aby uspokoić twych obaw zawiązki, 
Zbiegłem dwa morza, które Korynt dzieli wąski; 
Pytałem o Tezeja ludów, co są blisko 
Acheronu, gdy w piekłach gubi swe łożysko; 
Zbiegłem próżno Elidę, Tenarę, by potem 
Dotrzeć do mórz, rozgłośnych Ikarowym lotem. 
Jakimż nowym wysiłkiem, w jakiej szczęsnej ziemi, 
Mniemasz, iż zdołasz zgonić1 go kroki2 chyżemi? 
Kto wie, panie, król, rodzic twój wielki, azali 
Pragnie, abyśmy jego ukrycie poznali? 
Może, gdy my tu drżymy wraz o jego głowę, 
On, spokojny, miłostki kryjąc jakieś nowe, 
Przy boku lubej, która, bądź wcześniej, bądź później...  

HIPOLIT

Wstrzymaj się i Tezeja imieniu nie bluźnij. 
Wszak on, z bujnej młodości pokus uleczony, 
Dziś przeciw tym zaporom nie jest bez obrony; 
I Fedra, w trwałych uczuć okuwszy go pęta, 
Od dawna już rywalki szczęsnej nie pamięta. 
Słowem, mą powinnością jest spieszyć w tę drogę. 
Rzucając miejsca, w których dłużej żyć nie mogę. 

TERAMENES

I odkądże to, panie, przykrym ci się stało 
Lube miejsce, gdzie młodość swą spędziłeś całą, 
I w którym przekładałeś spokojne wywczasy 
Ponad świetności Aten, nad dworskie hałasy? 
I czemuż ci ta ziemia dzisiaj tak niemiłą? 

HIPOLIT

Te czasy już przepadły. Wszystko się zmieniło, 
Odkąd na te wybrzeża bogi nam zesłały 
Potomkinię Minosa oraz Pazifay.  

TERAMENES

Rozumiem: znam niedolę, co serce ci toczy: 
Fedry drażni cię bliskość a rani twe oczy. 
Ta złowroga macocha zaledwo was, panie, 
Ujrzała, wnet twym losem stało się wygnanie. 
Lecz nienawiść jej dawna ku twojej osobie 
Wygasła albo znacznie ostygła w tej dobie. 
A zresztą, w czymże dzisiaj zagrażać ci zdoła 
Kobieta bliska śmierci, której sama woła? 
Dotknięta jakimś bólem, co zjada ją skrycie, 
Zmierżona sama sobą i własne klnąc życie, 
Czyż knuć jakoweś plany przeciwko wam może? 

HIPOLIT

Nie o jej też nienawiść daremną się trwożę. 
Kto inny spokojności mej stał się przeszkodą: 
Uchodzę, wyznam oto, przed Arycją młodą, 
Odroślą krwi nieszczęsnej, od wieka nam wrogiej. 

TERAMENES

Co! I ty, panie, wyrok jej niesiesz tak srogi? 
Okrutnych Pallantydów siostrzyca ta miła 
Czyż kiedykolwiek zbrodnie swych braci dzieliła? 
Za cóż nienawiść ścigać ma piękność tak przednią? 

HIPOLIT

Gdybym jej nienawidził, nie kryłbym się przed nią. 

TERAMENES

Panie, wolnoż3 mi szukać słowa tej zagadki? 
Czyżby to miał już nie być Hipolit, ów rzadki 
Bohater, w swej hardości głuchy na rozkazy 
Mocy, której Tezeusz uległ tyle razy? 
Czyżby Wenus, niezdolna na wzgardę swą patrzeć, 
Chciała błędy Tezeja twą słabością zatrzeć, 
I, na równi z innymi pojmawszy cię w sidła, 
Zmusiła, abyś winne jej palił kadzidła? 
Czyliżbyś kochał, panie? 

HIPOLIT

Coś rzec się ośmielił? 
Ty, coś, od lat najmłodszych, myśl mą każdą dzielił, 
Ty możesz żądać, abym zaparł się niegodnie 
Uczuć serca, co słabość ma sobie za zbrodnię? 
Nie dość, że Amazonka, matka, z swoim mlekiem, 
Wszczepiła mi tę dumę rosnącą wraz z wiekiem; 
Ja sam, w młodzieńcze lata wstąpiwszy dojrzałe, 
W świadomości tych uczuć zwykłem czerpać chwałę. 
Ty, opiekun, przyjaciel wierny od lat dawnych, 
Prawiłeś mi o ojca mego dziełach sławnych; 
Wiesz jak ma dusza, tkliwa na czucia szlachetne, 
Rozpalała się, chłonąc czyny jego świetne, 
Słysząc, jak ów bohater, mocą dłoni swojej, 
Po stracie Heraklesa żal śmiertelnych koi, 
Jak poskramia potwory i złoczyńców kara, 
Prokusta, Cercyjona, Skirona, Sinara, 
Jak kości Epidaura olbrzyma w proch miota 
I Minotaura zbawia sprosnego4 żywota. 
Lecz znów, gdyś mi wyliczał mniej chlubne zapały, 
Jak w stu miejscach obnosi swój płomień niestały, 
Jak za Heleny grabież pomsty woła Sparta, 
Jak płacze Peribea z czci przezeń odarta 
I tyle innych, których i imion nie pomnę, 
Nazbyt ufnych w przysięgi jego wiarołomne, 
Ariadna żal swój zimnym zwierzająca skałom, 
Fedra porwana przezeń z większą nieco chwałą, 
Wiesz, jak, słuchając, żalu pełen i boleści 
Nagliłem nieraz, abyś skrócił swe powieści, 
Szczęsny, gdybym w pamięci zdołał czyny owe 
Zatrzeć, tak chlubnych dziejów niegodną połowę! 
I jaż miałbym znów z siebie dziś dawać igrzysko? 
Mnież5 mieliby bogowie pogrążyć tak nisko? 
W mych nikczemnych wzdychaniach wzgardy tym godniejszy, 
Że Tezeusza słabość dzieł jego nie zmniejszy, 
Z mej zaś ręki dotychczas żadna bestia krwawa, 
Poległszy, do wywczasów nie dała mi prawa! 
Gdyby nawet ma duma ulec miała klęsce, 
Godziż mi się6 Arycję przyjąć za zwycięzcę? 
Czyż mogłyby zapomnieć me zbłąkane zmysły 
O strasznych groźbach, jakie nad nami zawiały? 
Ojciec jej nienawidzi; niezłomną ustawą 
Odjął jej macierzyństwa przyrodzone prawo: 
Lęka się snać odrośli tej rasy zbrodniczej; 
Wraz z nią, ród cały pogrześć w niepamięci życzy; 
I, do zgonu trzymając ją w ciasnej niewoli, 
Nigdy hymenu ogniów wzniecić nie pozwoli. 
Miałżebym7 przeciw ojcu przy jej boku stawać? 
Niebacznego zuchwalstwa miałbym przykład dawać? 
I szalonej miłości nieopatrzna siła... 

TERAMENES

Ach, panie! Jeśli twoja godzina wybiła, 
Darmo byś w zimnych racjach znaleźć chciał ostoję. 
Tezeusz, pragnąc przymknąć, otwarł oczy twoje; 
I zakaz jego, płomień twój drażniąc młodzieńczy, 
Przedmiot gniewu w twych oczach nowym czarem wieńczy 
I czemuż się tak lękać niewinnej miłości? 
Czyż w twym sercu jej słodycz nigdy nie zagości? 
Wiecznie pragniesz swym dzikim skrupułem się rządzić? 
Krocząc w ślad Herkulesa, czyż można pobłądzić? 
Któż w obliczu Wenery został nieugięty? 
Ty sam gdzieżbyś był, panie, ty, wróg jej zawzięty, 
Gdyby dumna Antiopa wzbraniała się zawsze 
Tezejowi swe czucia objawić łaskawsze? 
Po cóż się tak nieść górnie, młody przyjacielu? 
Przyznaj, wszystko się zmienia: i od dni niewielu 
Mniej często widać ciebie, jak dumny i śmiały 
Wzdłuż wybrzeża powozisz swój rydwan wspaniały, 
Albo, w Neptuna sztuce zarówno uczony, 
Wędzidłem pęd rumaka miarkujesz szalony; 
Mniej często krzyków naszych gwar potrząsa knieją; 
Twe oczy jakimś blaskiem tajemnym goreją; 
Ty kochasz, płoniesz cały; tak, panie, to jasne; 
Ty cierpisz, sam przed sobą czucia kłamiąc własne. 
Czy Arycji tak słodkie uwiodły cię lica? 

HIPOLIT

Teramenie, odjeżdżam, by szukać rodzica. 

TERAMENES

Czy nie pożegnasz Fedry, nim ruszysz stąd, panie? 

HIPOLIT

Mam ten zamiar: spiesz, poproś ją o posłuchanie. 
Tak każe mi powinność. Lecz oto Enona 
Spieszy tu, jakby nowym nieszczęściem rażona. 

SCENA II

Hipolit, Teramenes, Enona

ENONA

Ach, panie! Strasznej wieści widzisz we mnie gońca! 
Królowa już dobiega losów swoich końca. 
Dzień i noc przy jej boku stróżuję daremno; 
Ginie od cierpień jakichś, tajonych przede mną. 
W ciągłej rozterce, zmysłów swych zebrać nie może 
Niepokojem miotana, rzuca nagle łoże: 
Pragnie widzieć blask słońca; jednakże nikogo 
Oczy jej, zbyt znękane, oglądać nie mogą. 
Idzie tu. 

HIPOLIT

Dość: królowej niech się wola ziści; 
Wraz usunę z jej oczu przedmiot nienawiści. 

SCENA III

Fedra, Enona

FEDRA

Nie, nie pójdę już dalej, przystańmy, Enono. 
Omdlewam; dziwna niemoc uciska me łono: 
Oczy me razi jasność dawno niewidziana, 
I drżące się pode mną zginają kolana. 
Och, och! 
Siada.

ENONA

Bogi, wejrzyjcie na biedną królową! 

FEDRA

Jakże mi te klejnoty uciskają głowę! 
Jakaż natrętna ręka, podchodząc mą wolę, 
Włosy mi w puklów tysiąc zaplotła na czole? 
Wszystko mnie drażni, wszystko w męczarnię się zmienia. 

ENONA

Jak sprzeczne nieraz twoje bywają życzenia! 
Ty sama wszak, zamysły odmieniając swoje, 
Kazałaś się przyoblec w najbogatsze stroje; 
Ty sama chciałaś dzisiaj, pomna dawnej chwały, 
W całym blasku powitać słońca krąg wspaniały. 
Widzisz go oto, pani, i znów kryć się żądasz, 
Zmierżona8 światłem, które niecisz i oglądasz? 

FEDRA

O ty, ojcze nieszczęsnych pokoleń prześwietny, 
Ty, z którego mać moja ród wiedzie szlachetny, 
Co może za mnie biedną płonisz się tam w niebie, 
O, Słońce, raz ostatni dziś oglądam ciebie. 

ENONA

Jak to! jeszcze mi trzeba z ust twych słyszeć o tem! 
Wiecznież9 patrzeć na ciebie, jak, gardząc żywotem, 
śmierci przedwczesnej wzywasz w zgubnym omamieniu? 

FEDRA

Ach, gdybyż można teraz w drzew odpocząć cieniu! 
Ach, kiedyż dane będzie znów mojemu oku 
Biec za rydwanem, widnym w kurzawy obłoku?  

ENONA

Jak to, pani?  

FEDRA

Szalona! Gdzie jestem? Com rzekła? 
Gdzieżem ja mym pragnieniem i myślą uciekła? 
Rozum mi snać10 odjęty mściwą bogów dłonią. 
Enono, lica moje od wstydu się płonią: 
Me hańbiące cierpienia zdradzam ci zbyt jawnie 
I oczy wbrew mej woli w łzach toną ustawnie11. 

ENONA

Ach, rumienić się raczej trzeba ci za owo 
Milczenie, co twe rany wciąż jątrzy na nowo. 
Czyż zmiękczyć cię, ubłagać nie ma już sposobu? 
Chceszli12 więc bez litości wpędzić się do grobu? 
Jakiż szał na dni swoje targnąć ci się każe? 
Jakież jady cię struły, jakie czary wraże13? 
Cień po trzykroć już niebo skrył w ciemnym pomroczu, 
Od czasu jak sen twoich nie przesłonił oczu; 
I blask już po raz trzeci powraca nam ninie14, 
Od czasu jak twe ciało bez pokarmu ginie. 
Jakież straszne zamiary w sercu swoim ważysz15? 
Jakim prawem na dni swe targnąć się odważysz? 
Znieważasz bogi wielkie, co życie ci dały; 
Zdradzasz małżonka, z którym śluby cię związały; 
Zdradzasz wreszcie dziateczki swoje nieszczęśliwe, 
Które śmierć twoja wtrąci pod jarzmo zelżywe16. 
Pomyśl, że dzień żałosny, co zbawi17 je matki, 
Ten dzień obcej krwi wróci nadziei zadatki: 
Wrogowi, co ku tobie nienawiścią płonie, 
Synowi w Amazonki poczętemu łonie, 
Hipolitowi... 

FEDRA

Bogi! 

ENONA

Wreszciem ci dopiekła18! 

FEDRA

Nieszczęsna! Coś za imię w tej chwili wyrzekła! 

ENONA

Dobrze! Niech buchną gniewu twojego płomienie: 
Radam19, że cię to imię przyprawia o drżenie. 
Żyj więc: niechaj ci miłość i powinność świeci; 
Żyj; nie ścierp, by Scytyjki syn, twe własne dzieci 
Przygniatając brzemieniem niewoli złowrogiej, 
Gnębił pierwszą krew Grecji, poczętą przez bogi. 
Lecz nie zwlekaj, wszak każda chwila dla cię zgonem: 
Myśl co rychlej20 o zdrowiu, zbyt już nadwątlonem, 
Póki jeszcze sił twoich, niknących nam co dnia, 
Da się na wpół przygasła rozniecić pochodnia. 

FEDRA

Zbyt długo ciągnę żywot występkiem zatruty. 

ENONA

Jak to! Czyżby ścigały cię jakie wyrzuty? 
Jakaż zbrodnia początek dała twej udręce? 
Czyżby się krwią niewinną splamiły twe ręce? 

FEDRA

Nie, dzięki niebu, ręce me nie są skażone. 
Ach, gdybyż serce było niewinnym jak one! 

ENONA

I jakiż czarny zamiar w nim hodujesz oto, 
Iż serce twe tak straszną kaja się zgryzotą? 

FEDRA

Dosyć już powiedziałam: więcej wstyd mi wzbrania. 
Umieram, aby tego uniknąć wyznania. 

ENONA

Umieraj więc, i sekret swój unieś na wieki; 
Lecz inna ci, nie moja, dłoń zamknie powieki; 
I jak bądź rychło kraj ten chcesz okryć żałobą, 
Dusza ma w śmierci bramy podąży przed tobą; 
Sto dróg zawżdy otwartych wiedzie w zmarłych leże, 
A moja słuszna boleść najkrótszą obierze. 
Okrutna! kiedyż wiary twojej nadużyłam? 
Nie pomnisz, że na rękach cię własnych nosiłam? 
Dla ciebiem wszak rzuciła kraj mój, dzieci moje: 
Takąż gorzką nagrodą dziś za to się poję? 

FEDRA

I dokąd zmierza twoje uparte zachcenie? 
Zadrżysz od grozy, skoro przerwę me milczenie! 

ENONA

I cóż rzec zdołasz, co by straszliwsze mi było 
Od grozy, iż w mych oczach stajesz nad mogiłą? 

FEDRA

Choć wszystko poznasz, dola nie czeka mnie inna: 
Umrę tak samo, jeno umrę bardziej winna. 

ENONA

Pani, na łzy me gorzkie zaklinam cię czule, 
Na twe kolana wątłe, które oto tulę, 
Rozjaśń21 te mroki, w których mój umysł się grzebie. 

FEDRA

Żądasz tego: wstań zatem.  

ENONA

Mów, mów, słucham ciebie. 

FEDRA

Nieba! Co ja mam wyrzec! Co się dzieje ze mną! 

ENONA

Nie znieważaj mnie dłużej obawą daremną. 

FEDRA

O wy, gniewu Wenery straszliwe zadatki! 
Czymże się stała miłość dla mej biednej matki! 

ENONA

Oddal, pani, te myśli; niech owo wspomnienie 
Na wiek wieków pokryje żałobne milczenie. 

FEDRA

Ariadno, siostro! Jakimż szaleństwem trawiona 
Zginęłaś na pustkowiu, kędyś porzucona! 

ENONA

Co czynisz, pani? Jakaż śmiertelna katusza 
Przeciw całej krwi własnej serce twe porusza? 

FEDRA

Wenus tak każe, abym, z tej krwi, nazbyt hardej, 
Zginęła dziś ostatnia, najgodniejsza wzgardy. 

ENONA

Ty kochasz?  

FEDRA

Bez pamięci, aż do obłąkania. 

ENONA

Kogóż?  

FEDRA

Głos tej ohydy wymówić się wzbrania. 
Kocham... Serce na imię to mdleć już poczyna. 
Kocham... 

ENONA

Kogo? 

FEDRA

Znasz wszakże Amazonki syna: 
Księcia, com go tak długo gniewem swym ścigała? 

ENONA

Hipolit! Wielkie nieba! 

FEDRA

Samaś go nazwała! 

ENONA

Bogowie! Krew się ścina od wieści straszliwej! 
O rozpaczy! O hańbo! Rodzie nieszczęśliwy! 
O złowroga podróży! Och, czemuż nie minął 
Tych zdradnych22 brzegów okręt, nim ku nim zawinął! 

FEDRA

Przekleństwo dawniej sięga. Ledwie z szczęściem w sercu 
Z Tezeuszem na ślubnym stanęłam kobiercu 
I śpieszyłam, stęskniona za domowym progiem, 
Do Aten, tam spotkałam się z mym pysznym wrogiem. 
Ujrzałam go: me lico spłonęło, pobladło, 
Dziwne zmieszanie jakieś na duszę mi padło; 
Oczy przestały widzieć, dech zamarł mi w łonie; 
Uczułam, iż me ciało drży całe i płonie; 
Poznałam moc Wenery we mnie rozpętaną, 
Krwi, którą ona ściga, nieuchronne wiano! 
Próbowałam przebłagać ją modły kornemi; 
Wznosiłam jej świątynie po całej mej ziemi; 
Próżno miota się serce raz ujęte w sidła! 
Próżnom niosła23 ofiary, paliłam kadzidła; 
Gdy usta me wzywały imienia bogini. 
Wielbiłam Hipolita i w tejże świątyni, 
Na tych ołtarzy, które okadzałam, progu 
Memu nienazwanemu jam święciła bogu... 
Unikałam go wszędzie. Ha! Srom24 płoni lica: 
Oczy me dostrzegały go w kształtach rodzica! 
Wreszcie, me ognie przeciw sobie się zwróciły: 
Aby go prześladować, znalazłam dość siły. 
By oddalić od siebie przedmiot nazbyt drogi. 
Udawałam nienawiść macochy złowrogiej: 
Zażądałam wygnania; a próśb mych wytrwałość 
Zwyciężyła i prawo, i ojcowską żałość. 
Odetchnęłam, Enono; od owej godziny 
Dni moje, spokojniejsze, płynęły bez winy; 
I, posłusznej małżonki pomna obowiązku, 
Hodowałam owoce przeklętego związku. 
Nieszczęsne przeznaczenie! Daremna obrona! 
Do Trezeny przez męża oto przywiedziona, 
Wroga spokoju mego musiałam tam zoczyć25, 
I rana, nazbyt świeża, znów poczęła broczyć. 
To już nie krwi krążącej w mych żyłach pożary, 
To Wenus sama wpiła się w gardziel ofiary! 
Dla mej zbrodni odrazą bez granic przejęta, 
Wraz z nią znienawidziłam życia mego pęta! 
Pragnęłam umrzeć, w śmierci szukając sposobu, 
By hańbę moją złożyć ze mną wraz do grobu; 
Zwyciężyły mnie wreszcie łzy i prośby twoje: 
Wyznałam tobie wszystko; o nic już nie stoję; 
Bylebyś, śmierci bliską szanując godzinę, 
Oszczędziła wyrzutów próżnych za mą winę 
I byle twe starania nie budziły we mnie 
Życia, które podtrzymać silisz się daremnie. 

SCENA IV

Fedra, Enona, Panope

PANOPE

Rada bym, pani, taić wieść nazbyt żałobną, 
Lecz dłużej jej ukrywać nie da się podobno: 
Śmierć wydarła ci męża swym okrutnym grotem; 
Ty jedna w mieście dotąd nie wiesz jeszcze o tem. 

ENONA

Panope, co ty mówisz? 

PANOPE

Że znikła nadzieja 
By niebo nam z powrotem przywiodło Tezeja; 
I że dziś na okrętach przybyły tu posły, 
Co wieść Hipolitowi tak smutną przyniosły. 

FEDRA

Nieba!  

PANOPE

W wyborze pana Ateny się swarzą26: 
Jedni synowi twemu rządy objąć każą; 
Druga część, depcąc prawa gwałtem niesłychanym, 
Śmie syna cudzoziemki ogłaszać swym panem. 
Ba, słychać o zuchwałych, co na tron w tej dobie 
Chcą wynieść krew Pallanta w Arycji osobie. 
Nie sposób niebezpieczeństw tych skrywać ci dłużej: 
Już Hipolit jest pono27 gotów do podróży; 
I można się obawiać, że w pierwszym zapale 
Zjawieniem swym pociągnie zmienną ludu falę. 

ENONA

Dość, Panope; królowa, świadoma swej drogi, 
Nie omieszka skorzystać z tej ważnej przestrogi. 

SCENA V

Fedra, Enona

ENONA

Pani, już ciebie naglić do życia przestałam; 
Sama do grobu nawet za tobą iść chciałam; 
By cię odwracać odeń, zabrakło mi głosu; 
Lecz ta wieść woła ciebie do nowego losu. 
Inne dziś obowiązki zsyłają ci nieba: 
Król zginął; miejsce jego zająć ci potrzeba. 
Został ci syn; on dzisiaj do życia cię wiąże: 
Niewolnik, gdy cię straci; gdy żyć będziesz, książę. 
Kogóż niedola jego dziś ciężka poruszy? 
Czyjaż ręka mu z oczu gorzkie łzy osuszy? 
W niebo bijącej skargi głos dziecka rzewliwy 
Na swą matkę gniew ściągnie naddziadów straszliwy. 
Żyj; nie potworem jesteś dzisiaj, lecz kobietą: 
Miłością się twa miłość stała pospolitą; 
Z Tezeja śmiercią rwie się węzeł i przyczyna, 
Z której płynęła uczuć twych hańba i wina. 
Hipolit dziś dla ciebie mniej strasznym się stawa28, 
I, patrząc nań, nie gwałcisz najświętszego prawa. 
Być może, przekonany o niechęci twojej, 
Przeciw tobie na czele buntu się uzbroi; 
Wytrąć ten oręż z ręki i otwórz mu oczy; 
On ma dziś objąć władztwo Trezeny uroczej, 
Lecz wie, że na twojego syna idzie z prawa 
Gród, który moc Minerwy wzniosła nam łaskawa. 
Jednego tylko wroga macie dziś oboje: 
Przeciw Arycji przeto złączcie siły swoje. 

FEDRA

Dobrze więc; twoim głosem dziś powinność woła. 
Żyjmy, jeśli do życia coś wskrzesić mnie zdoła; 
I jeśli w tej niedoli miłość moich dziatek 
Sił zwątlonych potrafi zatrzymać ostatek. 
  1. zgonić — tu: dogonić, wyśledzić. [przypis edytorski] ↩
  2. kroki — dziś popr. forma N. lm: krokami. [przypis edytorski] ↩
  3. wolnoż — konstrukcja z partykułą -że, skróconą do -ż, o funkcji pytajnej; znaczenie: czy wolno. [przypis edytorski] ↩
  4. sprosny (daw.) — występny, rozpustny, grubiański. [przypis edytorski] ↩
  5. mnież — konstrukcja z partykułą -że, skróconą do -ż, o funkcji pytajnej; znaczenie: czy mnie. [przypis edytorski] ↩
  6. godziż mi się — konstrukcja z partykułą -że, skróconą do -ż, o funkcji pytajnej; znaczenie: czy godzi mi się. [przypis edytorski] ↩
  7. miałżebym — konstrukcja z partykułą -że, o funkcji pytajnej; znaczenie: czy miałbym. [przypis edytorski] ↩
  8. zmierżony — przejęty wstrętem. [przypis edytorski] ↩
  9. Wiecznież — konstrukcja z partykułą -że, skróconą do -ż, o funkcji pytajnej; znaczenie: czy wiecznie. [przypis edytorski] ↩
  10. snać a. snadź (daw.) — widocznie, prawdopodobnie. [przypis edytorski] ↩
  11. ustawnie (daw.) — ustawicznie, nieustannie. [przypis edytorski] ↩
  12. chceszli — konstrukcja z partykułą -li o funkcji pytajnej; znaczenie: czy chcesz. [przypis edytorski] ↩
  13. wraży — obcy, wrogi. [przypis edytorski] ↩
  14. ninie (daw.) — teraz, obecnie. [przypis edytorski] ↩
  15. ważyć — tu: rozważać. [przypis edytorski] ↩
  16. zelżywy — tu: obelżywy. [przypis edytorski] ↩
  17. zbawić — tu: pozbawić. [przypis edytorski] ↩
  18. wreszciem ci dopiekła — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; znaczenie: wreszcie ci dopiekłam. [przypis edytorski] ↩
  19. radam — forma skrócona od: rada jestem. [przypis edytorski] ↩
  20. rychlej — szybciej. [przypis edytorski] ↩
  21. rozjaśń — popr.: rozjaśnij; tu: forma skrócona ze względu na rytm wiersza. [przypis edytorski] ↩
  22. zdradny — dziś popr.: zdradliwy. [przypis edytorski] ↩
  23. próżnom niosła — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; znaczenie: próżno niosłam; niosłam daremnie. [przypis edytorski] ↩
  24. srom (daw.) — wstyd, hańba. [przypis edytorski] ↩
  25. zoczyć — zobaczyć. [przypis edytorski] ↩
  26. swarzyć się — kłócić się. [przypis edytorski] ↩
  27. pono (daw.) — podobno. [przypis edytorski] ↩
  28. stawa (daw.) — 3. os. lp: staje. [przypis edytorski] ↩
Źródło i licencja

Domena publiczna · Jean Baptiste Racine

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Fedra · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/fedra/

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Domena publiczna · Tadeusz Boy-Żeleński

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: translation

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.

Przypis