Loreva
Loreva

Utwór 7 z 25

Pieśń VI

Acz mię twa droga3, miła, barzo boli, 
Nie chcę cię trzymać przeciw twojej woli; 
Z mej strony bodaj wszystko dobre miała, 
Kędy sie kolwiek będziesz obracała. 
Lecz sama widzisz, jakie wiatry wstają, 
Jakie po niebie chmury sie mieszają. 
Ja wiem, co umie morze i szalony 
Wicher, na wody słone uniesiony. 
Niech żony srogich pohańców4 i dzieci 
Doświadczą, jakim pędem wicher leci 
Morze mieszając: huczą srogie wały, 
A brzeżne w gruncie5 wzdrygają sie skały. 
Takci sie biednej Europie6 dostało, 
Jeno że wołu chciała przysieść mało7, 
Bo sie z nienagła przymknął8 z nią ku wodzie, 
Potym jak płynie, tak płynie bez łodzie. 
A ta dopiero zlękła sie nieboga, 
Gdzie pojźrzy, zewsząd morze, zewsząd trwoga; 
Brzegu nie widać, przewoźnik niepewny, 
Strach serce ujął, a w oczu płacz rzewny. 
A gdy do sławnej Krety przypłynęła, 
Z wielkiej tesknice włosy targać jęła, 
Skarżąc sie z płaczem: «Ojcze mój łaskawy, 
Któregom zbyła9 prze me głupie sprawy10. 
Com ja tu miała czynić w tej krainie? 
Mało jest jedna śmierć panieńskiej winie. 
Ale na jawiż płaczę swej lekkości11? 
Czy mię pokusa łudzi krom winności12, 
Która przez wrota kościane13 wychodzi, 
A na człowieka sny dziwne przywodzi? 
Lepiej li było przez morze sie pławić 
Czy nad polnemi kwiatkami sie bawić? 
By14 mi sie teraz dostał jako w ręce 
On wół bezecny, byłby w takiej męce, 
Żeby mu ze łba musiały spaść rogi, 
Chociaż był u mnie niedawno tak drogi. 
Nie miałam wstydu, dom swój opuszczając, 
I teraz nie mam, śmierci odkładając; 
Boże mój, jesli słyszysz prośbę moję, 
Niechaj dziś nago w pośrzodku lwów stoję. 
Pierwej niż pleśnią piękna twarz przypadnie15 
I zupełnemu16 ciału krasa17 spadnie, 
Niechaj mię wilcy pożrą w tej gładkości, 
A po pustyniach rozniosą me kości» 
Nikczemna dziewko — ojciec ci przyciska18 — 
Czemu nie umrzesz? Strzyma cię ta niska 
Jedlina i pas19 zaniesiony w cale20; 
A jeslić milsza śmierć na ostrej skale, 
Daj sie w moc wiatrom a skocz z góry śmiele, 
Niżbyś wolała siedzieć u kądziele, 
Królewska dziewka, i być w ręce dana 
Srogiej pogance, winna bywszy21 pana. 
  1. Ks. 1, Pieśń VI — Pieśń jest parafrazą ody Horacego (zob. Carmina III 27, w. 13–64) noszącej tytuł Ad Galateam (Do Galatei). [przypis redakcyjny] ↩
  2. W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Pieśniach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski] ↩
  3. droga — tu: podróż, wyjazd. [przypis redakcyjny] ↩
  4. pohaniec — poganin, niechrześcijanin; tu: chodzi o Turków i Tatarów. [przypis redakcyjny] ↩
  5. w gruncie — od podstaw. [przypis redakcyjny] ↩
  6. biednej Europie — w mit. gr. królewna Europa została porwana przez Jowisza, który przybrał postać byka (u Kochanowskiego woła). [przypis redakcyjny] ↩
  7. wołu chciała przysieść mało (starop.) — chciała na krótko usiąść na wołu. [przypis redakcyjny] ↩
  8. sie z nienagła przymknął (starop.) — powoli się zbliżył. [przypis redakcyjny] ↩
  9. zbyć (starop.) — stracić. [przypis redakcyjny] ↩
  10. sprawy (starop.) — uczynki. [przypis redakcyjny] ↩
  11. na jawiż płaczę swej lekkości — na jawie opłakuję swą lekkomyślność (w niektórych komentarzach: hańbę). [przypis redakcyjny] ↩
  12. krom winności (starop.) — bez winy. [przypis redakcyjny] ↩
  13. wrota kościane — w mit. gr. i rzym. istnieją dwie bramy poprzez które sny wychodzą z podziemia; złudne sny przechodzą przez bramę z kości słoniowej, a sny prawdziwe przez bramę z rogu. [przypis redakcyjny] ↩
  14. by (starop.) — gdyby. [przypis redakcyjny] ↩
  15. przypadnie — pokryje się. [przypis redakcyjny] ↩
  16. zupełnemu — pełnemu, jędrnemu (w niektórych komentarzach: doskonałemu). [przypis redakcyjny] ↩
  17. krasa (daw.) — piękność. [przypis redakcyjny] ↩
  18. ci przyciska — nalega, naciska na ciebie. [przypis redakcyjny] ↩
  19. Strzyma cię (...) Jedlina i pas — utrzyma cię jedlina i przepaska (odwołanie do znanych z antyku sposobów popełniania samobójstwa przez kobiety). [przypis redakcyjny] ↩
  20. w cale (starop.) — w całości. [przypis redakcyjny] ↩
  21. winna bywszy — tu: będąc godna. [przypis redakcyjny] ↩
Źródło i licencja

Domena publiczna · Jan Kochanowski

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Pieśń VI (Acz mię twa droga, miła, barzo boli...) · Okładka na podstawie: seyed mostafa zamani@Flickr, CC BY 2.0

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: CC-BY-2.0

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: cover

Pieśń VI (Acz mię twa droga, miła, barzo boli...) · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/piesni-ksiegi-pierwsze-piesn-vi/

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.

Zgłoś błąd tłumaczenia

Przypis