Loreva
Loreva

Rozdział 5 z 15

Hymn

Duchu, Światło Boże! 
Gołąbko Syjonu! 
Dziś chrześcijański świat, ziemne podnoże 
Twojego tronu, 
Widomą1 oświeć postacią 
I roztocz skrzydła nad syjońską bracią. 
Spod twych skrzydeł niech wystrzeli 
Słonecznymi promień blaski, 
I kto najświętszej godniejszy łaski, 
Temu niech złotym wieńcem skronie rozweseli; 
A padniem na twarz syny człowieka, 
Temu, nad kim spoczywa twych skrzydeł opieka. 
Synu Zbawicielu! 
Skinieniem wszechmocnej ręki 
Naznacz, kto z wielu 
Najgodniejszy słynąć 
Świętym znakiem twojej męki, 
Piotra mieczem hetmanić żołnierstwu twej wiary 
I przed oczyma pogaństwa rozwinąć 
Królestwa twego sztandary; 
A syn ziemi niech czoło i serce uniża 
Przed tym, na czyich piersiach błyśnie gwiazda krzyża. 

*

Po modłach wyszli. Arcykomtur2 zlecił, 
Spocząwszy nieco, powracać do choru 
I znowu błagać, aby Bóg oświecił 
Kapłanów, braci i mężów obioru. 
Wyszli nocnymi orzeźwić się chłody: 
Jedni zasiedli zamkowy krużganek, 
Drudzy przechodzą gaje i ogrody. 
Noc była cicha, majowej pogody; 
Z dala niepewny wyglądał poranek; 
Księżyc, obiegłszy błonie szafirowe, 
Z odmiennym licem, z różnym blaskiem w oku, 
Drzemiąc to w ciemnym, to w srebrnym obłoku, 
Zniżał swą cichą i samotną głowę; 
Jak dumający w pustyni kochanek, 
Obiegłszy myślą całe życia koło, 
Wszystkie nadzieje, słodycze, cierpienia, 
To łzy wylewa, to spojrzy wesoło, 
Wreszcie ku piersiom zmordowane czoło 
Skłania — i wpada w letarg zamyślenia. 
Przechadzką inni bawią się rycerze. 
Lecz arcykomtur chwil darmo nie traci: 
Zaraz Halbana i celniejszych braci 
Wzywa do siebie i na stronę bierze, 
Aby z daleka od ciekawej rzeszy 
Zasięgnąć rady, udzielić przestrogi. 
Wychodzi z zamku, na równinę spieszy. 
Tak rozmawiając, nie pilnując drogi, 
Błądzili kilka godzin w okolicy, 
Blisko spokojnych jeziora wybrzeży. 
Już ranek: pora wracać do stolicy; 
Stają... głos jakiś... skąd... z narożnej wieży: 
Słuchają pilnie — to głos pustelnicy. 
W tej wieży dawno, przed laty dziesięciu, 
Jakaś nieznana pobożna niewiasta, 
Z dala przybywszy do Maryi miasta —  
Czy ją natchnęło niebo w przedsięwzięciu, 
Czy skażonego sumienia wyrzuty 
Pragnąc ukoić balsamem pokuty —  
Pustelniczego szukała ukrycia 
I tu znalazła grobowiec za życia3. 
Długo nie chcieli zezwalać kapłani, 
Wreszcie, stałością prośby przełamani, 
Dali jej w wieży samotne schronienie. 
Ledwie stanęła za święconym progiem, 
Na próg zwalono cegły i kamienie: 
Została sama z myślami i Bogiem; 
I bramę, co ją od żyjących dzieli, 
Chyba w dzień sądny odemkną anieli. 
U góry małe okienko i krata, 
Kędy pobożny lud słał pożywienie, 
A niebo wietrzyk i dzienne promienie. 
Biedna grzesznico! Czyż nienawiść świata 
Do tyla4 umysł skołatała młody, 
Że się obawiasz słońca i pogody? 
Zaledwie w swoim zamknęła się grobie, 
Nikt jej nie widział przy okienku wieży 
Przyjmować w usta wiatru oddech świeży, 
Oglądać niebo w pogodnej ozdobie 
I miłe kwiaty na ziemnym5 obszarze, 
I stokroć milsze swoich bliźnich twarze. 
Wiedziano tylko, że jest dotąd w życiu: 
Bo nieraz jeszcze świętego pielgrzyma, 
Gdy nocą przy jej błąka się ukryciu, 
Jakiś dźwięk miły na chwilę zatrzyma; 
Dźwięk to zapewne pobożnej piosenki. 
I z pruskich wiosek, gdy zebrane dzieci 
Igrają w wieczór u bliskiej dąbrowy, 
Natenczas z okna coś białego świeci, 
Jak gdyby promyk wschodzącej jutrzenki: 
Czy to jej włosa pukiel bursztynowy, 
Czyli to połysk drobnej śnieżnej ręki, 
Błogosławiącej niewiniątek głowy... 
Komtur, tamtędy obróciwszy kroki, 
Słyszy, gdy wieżę narożną pomijał6: 
«Tyś Konrad!... Przebóg, spełnione wyroki! 
Ty masz być mistrzem, abyś ich zabijał!... 
Czyż nie poznają?... Ukrywasz daremnie... 
Chociażbyś jak wąż inne przybrał ciało: 
Jeszcze by w twojej duszy pozostało 
Wiele dawnego — wszak zostało we mnie! 
Chociażbyś wrócił po twoim pogrzebie, 
Jeszcze Krzyżacy poznaliby ciebie...» 
Słucha rycerstwo: to głos pustelnicy! 
Spojrzą na kratę: zda się pochylona, 
Zda się ku ziemi wyciągać ramiona — 
Do kogóż?... Pusto w całej okolicy. 
Z daleka tylko jakiś blask uderza, 
Na kształt płomyka stalowej przyłbicy, 
I cień na ziemi... czy to płaszcz rycerza? 
Już znikło... Pewnie złudzenie źrenicy, 
Pewnie jutrzenki błysnął wzrok rumiany, 
Po ziemi ranne przemknęły tumany7. 
«Bracia! — rzekł Halban — dziękujmy niebiosom, 
Pewnie wyroki niebios nas przywiodły: 
Ufajmy wieszczym pustelnicy głosom. 
Czy słyszeliście? Wieszczba o Konradzie: 
Konrad dzielnego imię Wallenroda! 
Stójmy, brat bratu niechaj rękę poda; 
Słowo rycerskie: na jutrzejszej radzie, 
On mistrzem naszym!...»8«Zgoda — krzykną — zgoda!» 
I poszli krzycząc. Długo po dolinie 
Odgłos tryumfu i radości bije: 
«Konrad niech żyje, wielki mistrz niech żyje! 
Niech żyje Zakon, niech pogaństwo zginie!» 
Halban pozostał mocno zamyślony; 
Na wołających okiem wzgardy rzucił, 
Spojrzał ku wieży i cichymi tony 
Taką piosenkę odchodząc zanucił. 
  1. widomy (daw.) — widoczny; dostrzegalny. [przypis edytorski] ↩
  2. arcykomtur — Grosskomthur, najpierwszy urzędnik po Wielkim Mistrzu. [przypis autorski] ↩
  3. pobożna niewiasta (...) znalazła grobowiec za życia — Kroniki owych czasów piszą o wiejskiej dziewicy, która przybywszy do Marienburga żądała, aby ją zamurowano w osobnej celi i tam życia dokonała. Grób jej słynął cudami. [przypis autorski] ↩
  4. do tyla — na tyle, tak bardzo. [przypis edytorski] ↩
  5. ziemny — ziemski. [przypis edytorski] ↩
  6. pomijać — tu: omijać, mijać. [przypis edytorski] ↩
  7. tuman — tu: mgła. [przypis edytorski] ↩
  8. Ufajmy wieszczym (...) głosom (...) On mistrzem naszym — W czasie obioru, jeśli zdania były podzielone lub niepewne, zdarzenia podobne, brane za wieszczbę, wpływały na obrady kapituły. I tak Winrych Kniprode pozyskał wszystkie głosy, ponieważ kilku braci słyszało jakoby w grobach mistrzów wołanie trzykrotne: Vinrice! Ordo laborat,«Winrychu! Zakon w niebezpieczeństwie». [przypis autorski] ↩
Źródło i licencja

Domena publiczna · Adam Mickiewicz

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Konrad Wallenrod · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/konrad-wallenrod/

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.

Zgłoś błąd tłumaczenia

Przypis