Kodeks miłosny z dwunastego wieku

1. Powołanie się na małżeństwo nie jest dostateczną wymówką od miłości.

2. Kto nie umie ukrywać, nie umie kochać.

3. Nikt nie może się oddawać dwom miłowaniom.

4. Miłość może zawsze wzrastać lub maleć.

5. Nie ma smaku to, co jedno z kochanków bierze siłą od drugiego.

6. Mężczyzna kocha zazwyczaj aż w dobie pełnej męskości.

7. Po śmierci jednego z kochanków nakazuje się drugiemu dwuletnie wdowieństwo.

8. Bez poważnej przyczyny nikt nie może być pozbawiony praw miłosnych.

9. Nikomu nie godzi się kochać, o ile go nie zachęcono nadzieją wzajemności.

10. Skąpstwo zazwyczaj wygania z domu miłość.

11. Nie godzi się kochać tej, którą byłoby wstydem żądać w małżeństwo.

12. Prawdziwy kochanek pragnie pieszczot jedynie od tej, którą kocha.

13. Miłość rozgłoszona rzadko jest trwała.

14. Zbyt łatwy tryumf odejmuje smak miłości; przeszkody dodają jej ceny.

15. Wszelka osoba, która kocha, blednie na widok tej, którą kocha.

16. Kto ujrzy niespodzianie przedmiot miłowania, zadrży.

17. Nowa miłość wypędza dawną.

18. Jedynie wartość osobista czyni godnym kochania.

19. Gasnąca miłość umiera szybko i rzadko rozbłyśnie na nowo.

20. Zakochany zawsze jest lękliwy.

21. Prawdziwa zazdrość zawsze wzmaga miłowanie.

22. Od podejrzenia i z zazdrości wzrasta miłowanie.

23. Mniej sypia i mniej jada ten, którego oblega myśl o kochaniu.

24. Wszelki uczynek kochanka kończy się myślą o przedmiocie miłowania.

25. Prawdziwej miłości to tylko zda się dobre, o czym wie, że się podoba kochanej osobie.

26. Miłość nie może niczego odmówić miłości.

27. Kochanek nie może się nasycić posiadaniem ukochanej istoty.

28. Lada podejrzenie sprawia, że kochanek lęka się wszystkiego ze strony kochanej istoty.

29. Zbytni nałóg rozkoszy utrudnia poczęcie się miłości.

30. Osoba, która kocha, zajęta jest obrazem ukochanego przedmiotu pilnie i bez przerwy.

31. Nic nie przeszkadza, aby kobietę kochało dwóch mężczyzn, a mężczyznę dwie kobiety1.

Oto umotywowanie wyroku wydanego przez trybunał miłosny:

Pytanie: „Zali prawdziwa miłość może istnieć między osobami poślubionymi?”

Wyrok hrabiny Szampanii:

„Powiadamy i stwierdzamy osnową niniejszego pisma, że miłość nie może rozciągać swych praw na dwie osoby zaślubione. Albowiem kochankowie wzajemnie i bez przymusu, niezniewoleni żadną koniecznością użyczają sobie wszystkiego, gdy małżonkowie powinni z obowiązku cierpieć wzajem swą wolę i nie odmawiać niczego sobie wzajem...

Niechaj ten wyrok, który wydaliśmy z osobliwą rozwagą i po zasięgnięciu zdania wielu innych dam, będzie dla was prawdą stałą i niezłomną. Tak osądziliśmy, Roku Pańskiego 1174, trzeciego dnia kalendów majowych, terminu VII2”.