Loreva
Loreva

Utwór 5 z 5

Żołnierz

Wrócił żołnierz na wiosnę z wojennej wyprawy, 
Ale bardzo niemrawy i bardzo koślawy. 
Kula go tak schłostała po nogach i bokach, 
Że nie mógł iść inaczej, jak tylko w poskokach1. 
Stał się smutku wesołkiem, skoczkiem swej niedoli, 
Śmieszył ludzi tym bólem, co tak skacząc, boli. 
Śmieszył skargi hołubcem2 i żalu wyrwasem3, 
I żmudnego cierpienia nagłym wywijasem. 
Zwlókł się do swej chałupy: «Idź precz popod4 płoty, 
Niepotrzebny nam skoczek w polu do roboty!» 
Pobiegł do swego kuma, co w kościele dzwonił, 
Lecz ten nie chciał go poznać i kijem postronił5. 
Podreptał do kochanki, a ta się zaśmiała 
Ramionami, biodrami, wszystką mocą ciała6! 
«Z takim w łożu drygałą7 mam tańczyć do śmierci? 
Ciała ledwo ćwierć miary, a skoków — trzy ćwierci! 
Ani myślę ci dotrwać w takim niedopląsie8! 
Ani myślę wargami sypiać na twym wąsie! 
Zanadtoś mi wyskoczny do nieba na przełaj9! 
Idźże sobie gdziekolwiek i nie klnij, i nie łaj!» 
Więc poszedł do figury, co stała przy drodze: 
«Chryste, na wskroś sosnowy, a zamyśl się srodze! 
Nie wiem, czyja cię ręka ciosała wyśmiewna10, 
Lecz to wiem, że skąpiła urody i drewna. 
Masz kalekie kolana i kalekie nogi, 
Pewno skaczesz, miast11 chodzić, unikając drogi? 
Taki z ciebie chudzina, takie nic z obłoków, 
Że mi będziesz dobranym towarzyszem skoków». 
Chrystus, słysząc te słowa, zsunął się na ziemię, 
Ów, co Boga wyciosał, bity bywał w ciemię12! 
Obie ręce miał lewe, obie nogi — prawe, 
Sosnowymi stopami podziurawił trawę. 
«Marna ze mnie sośnina, lecz piechur niemarny, 
Przejdę wieczność piechtami13, chociażem14 niezdarny. 
Pójdziemy nierozłącznie, bo wspólna nam droga, 
Będzie nieco człowieka, będzie nieco Boga. 
Podzielimy się męką — podzielnać jest męka! — 
Wszak ta sama nas ludzka skoślawiła ręka. 
Tobie trocha15 śmieszności, mnie śmieszności trocha, 
Kto się pierwszy zaśmieje — ten pierwszy pokocha. 
Ty podeprzesz mię16 ciałem, ja ciebie sośniną, 
A co ma się nam zdarzyć, niech się zdarzy ino17!» 
I wzięli się za ręce, i poszli niezwłocznie, 
Wadząc nogą o nogę śmiesznie i poskocznie. 
I szli godzin wieczystych nie wiadomo ile, 
Gdzież bo owe zegary, co wybrzmią te chwile? 
Mijały dnie i noce, którym mijać chce się, 
I mijało bezpole, bezkrzewie, bezlesie18. 
I nastała wichura, i ciemność bez końca, 
I straszna nieobecność wszelakiego słońca. 
Kto tam z nocy na północ w burzę i zawieję 
Tak bardzo człowieczeje i tak bożyścieje? 
To dwa boże kulawce19, dwa rzewne cudaki 
Kuleją byle jako w świat nie byle jaki! 
Jeden idzie w weselu, drugi w bezżałobie20, 
A obydwaj nawzajem zakochani w sobie. 
Kulał Bóg, kulał człowiek, a żaden — za mało, 
Nikt się nigdy nie dowie, co w nich tak kulało? 
Skakali jako trzeba i jako nie trzeba, 
Aż wreszcie doskoczyli do samego nieba! 
  1. poskok (daw.) — podskok. [przypis edytorski] ↩
  2. hołubiec — figura w tańcu polegająca na uderzeniu obcasem o obcas podczas podskoku. [przypis edytorski] ↩
  3. wyrwas — ludowy taniec mazowiecki z przyśpiewkami. [przypis edytorski] ↩
  4. popod (daw.) — pod. [przypis edytorski] ↩
  5. postronić (neol.) — czas. utworzony od stronić (unikać czyjegoś towarzystwa); wygnać kogoś, nie chcąc przebywać w jego towarzystwie. [przypis edytorski] ↩
  6. wszystką mocą ciała — dziś popr.: całą siłą ciała. [przypis edytorski] ↩
  7. drygała (neol.) — rzecz. utworzony od czas. drygać: podskakiwać, drgać. [przypis edytorski] ↩
  8. niedopląs (neol.) — niezdarny sposób poruszania się. [przypis edytorski] ↩
  9. na przełaj — najkrótszą drogą. [przypis edytorski] ↩
  10. wyśmiewny (przestarz.) — szyderczy. [przypis edytorski] ↩
  11. miast — zamiast. [przypis edytorski] ↩
  12. bity bywał w ciemię — nawiązanie do związku frazeologicznego nie w ciemię bity, oznaczającego kogoś sprytnego, umiejącego sobie radzić w każdej sytuacji; tutaj w znaczeniu przeciwnym. [przypis edytorski] ↩
  13. piechtą (pot.) — pieszo. [przypis edytorski] ↩
  14. chociażem — popr.: chociaż jestem. [przypis edytorski] ↩
  15. trocha — dziś popr.: trochę. [przypis edytorski] ↩
  16. mię (daw.) — mnie. [przypis edytorski] ↩
  17. ino (gw.) — tylko. [przypis edytorski] ↩
  18. bezpole, bezkrzewie, bezlesie — neologizmy oznaczające w kolejności przestrzeń bez pól, krzewów i lasów. [przypis edytorski] ↩
  19. kulawiec (obelż.) — człowiek kulawy. [przypis edytorski] ↩
  20. bezżałoba (neol.) — brak żałoby. [przypis edytorski] ↩
Źródło i licencja

Domena publiczna · Bolesław Leśmian

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Pieśni kalekujące (cykl) · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/lesmian-piesni-kalekujace-cykl/

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.

Zgłoś błąd tłumaczenia

Przypis