II.Wielki projekt dochodzi do skutku

Natychmiast po przybyciu do Chicago Edwin oddał do rozporządzenia Airmana sto tysięcy dolarów, za które największa fabryka samolotów podjęła się urzeczywistnić pomysły wynalazcy.

Robota posuwała się szybko naprzód. Hinton, dopuszczony do wszystkich sektorów, musiał przyznać, że statek powietrzny, przeznaczony do podróży naokoło świata, o całe niebo przewyższa wszystko, co stworzono dotąd w tym kierunku.

Drzewo zupełnie niemal wyrzucono, jako materiału na skrzydła i na kadłub użyto prawie wyłącznie doskonałej blachy stalowej. Motor o sile ośmiuset koni mechanicznych był pomyślany bardzo oryginalnie. Miał specjalne dodatkowe urządzenia służące do poruszania się na wysokości dziesięciu tysięcy metrów, a nawet wyżej.

— Po co mamy się wznosić aż tam, gdzie powietrze jest według mnie za rzadkie, żeby podtrzymać tak ciężki samolot? — zapytał Edwin, kiedy wynalazca pokazał mu silnik.

Airman zrobił minę wielce tajemniczą.

— Jeżeli mój motor, pracując w rozrzedzonym powietrzu nie zawiedzie, osiągniemy szybkość pięciuset, a może nawet sześciuset kilometrów na godzinę — rzekł.

— Ależ to chimera! —- zawołał Edwin zdziwiony i oszołomiony tymi liczbami.

— Bynajmniej, dobrze obliczyłem i spodziewam się że nie popełniłem żadnej pomyłki — odparł Airman. — Na wysokości dziesięciu kilometrów powietrze jest rzadkie i śmigło musi się obracać znacznie prędzej aniżeli tam, gdzie atmosfera ma gęstość normalną. Ażeby jednak w tak rozrzedzonym powietrzu uzyskać dostateczne oparcie, samolot musi poruszać się przynajmniej dwa razy prędzej aniżeli na wysokości dwóch tysięcy metrów. W tym leży sekret osiągnięcia wielkich szybkości. Gdybym potrafił zbudować silnik o mocy ośmiuset koni mechanicznych, który mógłby pracować nawet na wysokości dwudziestu tysięcy metrów, to łatwo osiągnęlibyśmy prędkość ośmiuset kilometrów, a kto wie, czy nie wyższą nawet!

— Ależ to niemal szybkość pocisku działowego! — zawołał Hinton.

— Tam, gdzie nie sięgają szczyty najwyższych gór, można lecieć jak kula armatnia, bez obawy starcia się z jakąś przeszkodą! — odparł Airman.

— Ależ zimno zamroziłoby nas natychmiast!

— Jak pan widzi, nasza kabina jest szczelnie zamknięta. Będę ją ogrzewał gazami wychodzącymi z motoru i mogę panu zaręczyć, że na wysokości nawet dwunastu tysięcy metrów będzie panu równie ciepło jak na powierzchni ziemi. Cała rzecz w tym, czy silnik nie odmówi posłuszeństwa. Ale dopiero praktyka może rozstrzygnąć podobne pytania.

— Jest pan zuchwały w swoich pomysłach! — zawołał Hinton. — Gdyby się panu istotnie udało stworzyć taki samolot, to nasza podróż dookoła świata byłaby dziełem kilku dni zaledwie. Co do mnie jednak, nie uwierzę, dopóki się nie przekonam.

Edwin był do najwyższego stopnia zaciekawiony. Śledził więc uważnie bieg robót przy tym cudzie lotniczym, jaki miał niebawem wyjść z warsztatów.

Wolne chwile poświęcał na ułożenie dokładnego planu podróży, tę część zadania wziął bowiem na siebie.

Marszrutę należało obrać tak, żeby samolot możliwie największą część podróży odbywał ponad lądami. Wprawdzie Airman zaopatrzył go w pływaki, jednak wodowanie przymusowe na powierzchni morza, zwłaszcza podczas silniejszego wiatru, byłoby połączone ze znacznym ryzykiem.

Droga zatem miała prowadzić ponad lądem Ameryki Północnej, poprzez Alaskę1 i ponad lądem azjatyckim.

Wytknięcie dokładnego szlaku było bardzo ważne, gdyż należało utworzyć na trasie lotu kilkadziesiąt stacji, na których miano złożyć zapasy benzyny i smarów.

Była to najkosztowniejsza pozycja w budżecie naszych podróżników; samolot bowiem pożerał wielkie ilości paliwa. Na każdym etapie musiano złożyć tysiąc kilo benzyny i paręset kilo oleju ciężkiego do motorów, a także zapasy żywności.

Edwin wziął na siebie koszty połączone z zakładaniem stacji. Na te przygotowania poświęcono miesiąc czasu.

Pewna poważna firma podjęła się przesyłki zapasów do wskazanych punktów kuli ziemskiej. Pochłonęło to kilkanaście tysięcy dolarów, ale Edwin miał dla wyprawy szeroko otwartą kieszeń.

Samolot mógł zabrać pięciu ludzi i tylu było uczestników, lecz ten piąty nosił nazwisko X, to znaczy, że nikt, nawet Burnett, nie wiedział, kto nim będzie. Airman na wszelkie zapytania uśmiechał się tylko.

— Zobaczycie w sam dzień odjazdu.

Hintona dziwiło to nieco. Jakże brać kogoś piątego, zapewne człowieka obcego, jak przed nim nie zdradzić się z wielu sekretów?

— Czy to ma być jaki uczony? — zagadnął raz Edwin człowieka-ptaka.

— O tak, bardzo uczony profesor pewnego amerykańskiego uniwersytetu; będzie on nam pomocny w teoretycznych kwestiach, jakie mogą się nastręczyć w drodze. Etnograf, botanik, geolog, słowem: studnia wszelkich mądrości!

Człowiek-ptak uśmiechał się tajemniczo. Edwin zaś uznał, że udział takiego człowieka wiedzy będzie dla wyprawy wielce pożyteczny, i czekał cierpliwie.

Zabierano ze sobą wiele użytecznych przedmiotów. Oto ich wykaz sporządzony przez inżyniera:

Zapas benzyny podwójny; rezerwa, tysiąc litrów, na wypadek nieodnalezienia stacji. Szacowny ten płyn mieścił się w kilku zbiornikach: jeden użytkowy, w pobliżu motoru, zawierał zapas niezbędny do żeglugi dziesięciogodzinnej. Inne, rezerwowe, na drugie tyle podróży wystarczające, były tak umieszczone, że jednym ruchem można było wyrzucić je w przestrzeń. Ostrożność konieczna na wypadek pożaru.

Drugim ciężarem, i to znacznym, były zapasy żywności. Zbierano produkty w formie najbardziej skoncentrowanej, aby przy minimum wagi zawierały najwięcej pierwiastków pożywnych, a więc: mięso suszone, konserwy, bulion, suchary, mleko w proszku, sery, czekolada. Za napój miała służyć woda filtrowana. Alkohol stanowczo wyrugowano, pomimo przymilań się Roberta lubiącego grog2.

Potem odzież ciepła, bo w wysokich szlakach atmosfery nawet podczas lata zimno może się dać we znaki. Zabierano więc kosztowne, lekkie futra, wełniane spodnie i koszule. Ale nie zapomniano także o lekkiej odzieży na trasy wiodące przez kraje podzwrotnikowe. W układzie planu nie liczono się z długością podróży, ale z tym, żeby przebywać najbardziej ucywilizowane i zaludnione okolice, gdzie pomoc łatwo mogła się znaleźć.

Czwartą z kolei, najcięższą częścią zapasów była broń i amunicja. Głównym dostawcą zwierzyny mianowano Edwina. Zabrał więc swoją winchesterkę i zapas nabojów; prócz tego każdy uczestnik wyprawy, nawet ten tajemniczy piąty, miał być uzbrojony od stóp do głów, żeby bronić w razie koniecznej potrzeby życia własnego, no i tajemnicy człowieka-ptaka!

Kupiono najlepsze karabiny wojskowe, broń myśliwską, browningi, słowem — zbrojono się nie gorzej niż na wyprawę wojenną.

Namioty jedwabne, kołdry lekkie, naczynia kuchenne z aluminium — metal ten odgrywał ważną rolę jako materiał — przyrządy naukowe — wszystko to ważyło razem z zapasami wyżej wymienionymi trzysta kilogramów, to jest tyle, ile waży czterech ludzi.

Burnett dał dużo dowodów praktyczności w wyborze tych wszystkich przedmiotów, które zabierano z sobą w drogę. Podróżni mieli zabezpieczone jakie takie wygody w żegludze napowietrznej. Cały ładunek przeniesiono na samolot celem odbycia lotu próbnego, od którego wiele miało zależeć.

— Drodzy towarzysze — rzekł Airman w chwili, kiedy wszyscy zajęli swoje miejsca. — Nie chcę taić przed wami, że ta pierwsza wycieczka na naszym statku należy do niebezpiecznych, zwłaszcza dla tych, co nie są przyzwyczajeni do przebywania w górnych szlakach atmosfery. Jeżeli więc macie obawę przed rozrzedzonym powietrzem, lepiej pozostawcie na swoich miejscach worki z piaskiem.

Edwin i Burnett gorąco jednak zaprotestowali.

— Skoro godzimy się na podróż, musimy samych siebie doświadczyć! — zawołał Hinton. — Jak wysoko zamierzasz się pan wznieść?

— Jak tylko się da najwyżej. Mówiłem już, że w górnych szlakach można poruszać się z zawrotną szybkością, teraz praktyka pokaże, czy się omyliłem, a głównie, czy mój motor będzie w rozrzedzonej atmosferze funkcjonował.

Co do Nillsa, ten nawet nie raczył protestować, zajął w milczeniu posterunek przy motorze, który znał lepiej niż swoją dłoń. Zawarczał motor, samolot wzbił się w powietrze i opisując spiralną linię wznosił się szybko w górę. Atmosfera była zupełnie niemal spokojna. Wielki ptak, podobnie jak orzeł albo kondor, jego pobratymiec z Andów, wznosił się bez przerwy, Hinton, któremu powierzono odczytywanie wysokościomierza, skonstatował w pół godziny potem, że lecą na wysokości pięciu tysięcy metrów. Zaczynało się robić najpierw chłodno, potem nawet zimno, tak dalece, że wszyscy ubrali kaptury na głowy i zarzucili na siebie płaszcze dodatkowe.

Teraz rozpościerała się w dole wspaniała panorama. Ziemia wydawała się z tej wysokości jak mapa pokreślona liniami rzek, kapryśnie wijących się między zielonymi plamami lasów. Miasta i wsie wyglądały jak kupki rozrzuconego żwiru. Ale niebawem wszystko to znikło, zanurzono się bowiem w gęste obłoki.

— Włącz pan dodatkowe urządzenia do motoru, przeznaczone do działania w warstwach wysoko położonych — rzekł Airman, zwracając się do Nillsa.

Nills spełnił polecenie. Wynalazca śledził z natężoną uwagą turkot machiny, jego ucho chwytało każdy szmer, jak ucho lekarza przyłożone do piersi chorego na serce. Motor działał doskonale. Specjalnie dodane pompy chwytały otaczające powietrze i ściskały je w zbiorniku tak, żeby dostatek tlenu mógł dochodzić do cylindrów. Urządzenie nie zawiodło nadziei. Samolot, jak skonstatował3 Edwin, wznosił się ciągle i w godzinę po odlocie znajdował się na wysokości siedmiu tysięcy metrów. Airman jaśniał z zadowolenia.

— Idzie! Idzie! — wołał Burnett, który był głównym twórcą kompresorów. — Obawiam się jednak, czy niebawem nie opadnie z sił.

— Ręczę za niego! — rzekł Airman z uśmiechem.

Teraz rozpoczęła się najciekawsza część podróży. Wysokościomierz szedł wolno, ale ciągle w górę.

— Osiem, dziewięć tysięcy metrów — odczytywał co jakiś czas Hinton tak głośno, że wszyscy mogli go słyszeć.

Śledzono z biciem serca zachowanie się motoru, lada chwila mógł się bowiem zatrzymać. Musiano by wtedy lądować lotem ślizgającym się, czyli planując, według wyrażenia utartego w lotnictwie.

W dwie godziny po starcie szybowano na wysokości dziesięciu tysięcy metrów. Teraz warstwa chmur znajdowała się poniżej samolotu, tworząc łagodnie falującą powierzchnię mgły zasłaniającej wszystko. Pustka, chłód i cisza odwieczna, zmącona tylko głuchym warkotem motoru.

— No cóż, Burnett? — odezwał się po dłuższym milczeniu Airman. — Sądzę, że można by spróbować podróży w prostej linii. Dotąd poruszaliśmy się po spirali i zdaje mi się, że nie oddaliłem się od miasta więcej niż na kilkanaście kilometrów.

— Forward4! — zawołał inżynier.

— Wzniesiemy się jeszcze o tysiąc metrów! — wtrącił Nills. — Wówczas próba będzie decydująca.

Ariman kiwnął głową.

— Panie Hinton, uwaga — rzekł.

Edwin z najwyższym napięciem śledził wskazówki wysokościomierza, spostrzegł jednak ze zdziwieniem, że wzrok jego mąci się, widział jakby przez mgłę. Pulsy biły mu niezmiernie szybko w skroniach, miał oddech przyspieszony, odczuwał wzrastającą duszność. Chciał się na chwilę podnieść, ale przekonał się, że nie potrafi tego uczynić, jak gdyby dotknięty paraliżem.

Towarzysze czuli się zapewne tak samo. Airman z najwyższym wysiłkiem kierował sterami, z jego prawego ucha spływały krople krwi.

— Jestem do niczego! — zawołał strapiony Edwin.

— I ja — dodał Burnett, dysząc. — Zanadto szybko znaleźliśmy się na tych zawrotnych wysokościach, to nam może zaszkodzić. Przecież zostawilibyśmy w dole najpotężniejszy szczyt, jakim jest Mount Everest5, gdybyśmy szybowali nad Himalajami6. — Głos jego brzmiał jakby z dali.

— Czy jeszcze się wzniesiemy? — zagadnął Edwin. — Brakuje dwustu metrów.

— Tak, musimy dosięgnąć jedenastu kilometrów — upierał się Airman.

— Zdaje mi się, że już dosięgnęliśmy! — rzekł po kwadransie Edwin.

— A więc podróż w górnych szlakach zaczyna się! — zawołał kierowca samolotu. — Inżynierze, jakże twój motor?

— Działa bez zarzutu i nie utracił nic ze sprawności, gdyż inaczej nie dosięgnęlibyśmy jedenastu kilometrów.

— To prawda! A zatem, w imię Boże, naprzód!

Była godzina jedenasta, kiedy zaczęto szybować w prostym kierunku na wysokości jedenastu kilometrów. Statek w rozrzedzonej atmosferze musiał jednak mieć kolosalną szybkość, bo silny prąd powietrza, lodowato zimny, zaczął szarpać odzieniem lotnika. Znajdujący się w kabinie Edwin i Burnett nie czuli tego pędu dzięki osłonie aluminiowych ścian, wykładanych warstwą korka. Było jednak zimno. Termometr wskazywał trzydzieści stopni Réaumura7 niżej zera. Gdyby nie grube futra i kaptur, szczelnie osłaniający twarz Airmana, ten zamarzłby po upływie kwadransa na śmierć. I tak odczuwał mróz, ręce kostniały mu pomimo grubych rękawic. Motor szedł jednak równo. Samolot rozpędzał lekkie chmurki pierzaste, które, jak się przekonano, składały się z drobnych kryształków lodu, pozostawiając je w jednej chwili daleko poza sobą.

— Zimno. Brr! — jęczał Edwin, kuląc się w futrze. Zamiast odpowiedzi Burnett przekręcił kran, skierowując gazy spalinowe do rur w kabinie, i niebawem napełniło ją przyjemne ciepło. Był to, jak się okazało, bardzo praktyczny system ogrzewania. W kwadrans potem temperatura dosięgła dziesięciu stopni ponad zero8 i stale utrzymywała się na tym poziomie.

— Jak widzę, dzięki pańskiemu urządzeniu moglibyśmy powędrować nawet na księżyc! — zawołał uradowany Edwin.

Ale rozmowa nie kleiła się jakoś. Nieznośna ociężałość i senność owładnęła wszystkimi. Airman, dzierżąc ster w dłoni walczył z tym przykrym uczuciem bohatersko. Przekonał się, że podróż w najwyższych szlakach nastręczała wiele nieprzewidzianych trudności. Był jednak ciekawy, jaką szybkość zdoła osiągnąć. Kiedy więc upłynęła cała godzina, z najwyższym wysiłkiem, i to przy pomocy znajdującego się przy nim Nillsa, ustawił stery tak, iż znów zaczęto opisywać linię spiralną, ale zniżającą się nieznacznie. Lotnik lękał się zbyt gwałtownego i szybkiego wzrostu ciśnienia. Opuszczanie trwało równie długo, jak podnoszenie się. Upłynęła jeszcze jedna godzina, zanim przedostano się poprzez chmury i znów ujrzano ziemię.

— Gdzie jesteśmy? — pytał raz po raz Edwin, zaciekawiony do najwyższego stopnia.

— Jezioro! — wrzasnął Burnett, wyjrzawszy przez okienko.

— Jakie? Michigan9?

— Chyba nie! — odparł inżynier, rozglądając się uważnie. — Jakieś znaczniejsze miasto pod nami! To jezioro Erie10!

— A to Cleveland11. Słowo daję! — zawołał Edwin, nie dowierzając jeszcze własnym oczom.

— Nie omyliłeś się pan. O, tam dalej na północ rozpościera się najwyraźniej kapryśna powierzchnia Huronu12!

— Cleveland! — ozwał się triumfujący głos od steru. Nills podniósł się i machał w zapale rękami, tak iż jedna z rękawic uleciała w przestrzeń.

— Będzie to dowód, jeżeli ją zdołamy odnaleźć! — rzekł Burnett. — Gdzie mapa? Musimy zmierzyć odległość w linii powietrznej.

Przez chwilę inżynier wodził kółkiem mierniczym po papierze, po czym krzyknął tak, że go słyszano chyba w samym niebie:

— Cleveland! Zrobiliśmy pięćset czterdzieści kilometrów w linii powietrznej!

— Na godzinę! — dodał Edwin.