Źródło i licencja tłumaczenia
Rok pański 1676
W Skrzypiowie i tego roku mieszkałem. Do Krakowa przywieziono króla ciało Michała; przywieziono też i Kazimierza ze Francyjej choć z nami nie chciał życia swego kończyć, a po staremu po śmierci do nas przyjechał. Miły królu, to widzisz, że to przecie dulcis locus patriae1; wzgardziłeś dobrowolnie ojczyzną, która cię wychowała i dotrzymowała zawsze miłości i wiary, a kości twoje pragnęły, żeby się do niej powróciły i w niej spróchniały! Wielkiej tedy nowalijej doczekał się Kraków, trzech razem królów polskich inter moenia2 przyjmować, dwóch simul et semel3 na jednym katafalku, trzeciego widzieć na majestacie. Bo nasz elekt Ioannes Tertius4, ognawszy in parte5 ojczyzny ściany od nieprzyjaciół koronnych i widząc, że też już deklarowaną zasłużył od Rzpltej koronę, wjeżdża do Krakowa dnia 29 stycznia, z wielkim aplauzem i radością przyjęty. Nawet i ci, co przeciwko tej elekcyjej mówili, uznali taką serc swoich transfiguracyją6, że się wszyscy z jego cieszyli panowania, widząc, że pan rozumny, dobry, wojenny, pracowity i szczęśliwy; nie było tedy malkontentów tak, jako za Michała, co sam P. Bóg ordynował.
Był tedy pogrzeb obudwu razem królów na zamku krakowskim dnia 31 stycznia; obudwu trumny, pole siebie stojące, na jednym wozie wieziono, obudwu na jednym katafalku wedle siebie postawiono, ceremonie spólne odprawiano. Król Jan Trzeci wszystkim ceremoniom assystował devotissime7. Jednak nie w jednym ich grobie chowano, Kazimierza w kaplicy Zygmunta8, ojca jego, Michała zaś w kącie, po prawej ręce w kościół wchodząc, w kaplicy nie wiem którego króla.
Po ceremonijach pogrzebowych dnia trzeciego, to jest 2-da Februarii9, w dzień Najświętszej Panny Gromnicznej, była koronacyja króla JMości, Jana Trzeciego, który quam felicissime, diutissime regnet10 na chwałę Majestatu boskiego i obronę Rzpltej chrześcijańskiej! Quarta Februarii11 zaczął się sejm coronationis12, przez który, ledwie nie przez wszystek, musiałem się bawić w Krakowie, mając sprawę z Niemcami o wiolencyje, poczynione w Smogorzowie. Otrzymałem poenam colli13 na Chrzanowskim14, kapitanie, i Demeku, poruczniku; w kajdankach chodzili.
Wakanse porozdawano: buławę wielką książęciu Dymitrowi Wiśniowieckiemu15, małą zaś Jabłonowskiemu16, pieczęć małą biskupowi warmińskiemu17, laskę mniejszą Sieniawskiemu18.
Pod Wojniłowem19 była potrzeba z ordą; potem obóz pod Żurawnem20 od Turków i ordy w oblężeniu21, aż nasi radzi nieradzi musieli straktować22 z nieprzyjacielem. Stanęły tedy traktaty z Turkami: pozwolono im Podole i Ukrainę. Aleć to traktaty niedługowieczne z nieprzyjacielem takim, który zawsze chciwy apetyt ma na pożarcie ubogiej ojczyzny naszej.
- dulcis locus patriae (łac.) — słodka ziemia ojczysta. [przypis redakcyjny] ↩
- inter moenia (łac.) — w murach. [przypis redakcyjny] ↩
- simul et semel (łac.) — razem i obok. [przypis redakcyjny] ↩
- Ioannes Tertius (łac.) — Jan Trzeci. [przypis redakcyjny] ↩
- in parte (łac.) — w części. [przypis redakcyjny] ↩
- transfiguracja — przemiana. [przypis redakcyjny] ↩
- devotissime (łac.) — jak najpobożniej. [przypis redakcyjny] ↩
- kaplica Zygmunta — kaplica Wazów. [przypis redakcyjny] ↩
- 2-da Februarii (łac.) — drugiego lutego. [przypis redakcyjny] ↩
- quam felicissime, diutissime regnet (łac.) — oby jak najszczęśliwiej i najdłużej panował. [przypis redakcyjny] ↩
- quarta Februarii (łac.) — czwartego lutego. [przypis redakcyjny] ↩
- coronationis (łac.) — koronacyjny. [przypis redakcyjny] ↩
- poenam colli (łac.) — karę gardła (śmierci). [przypis redakcyjny] ↩
- Chrzanowski, Samuel — wówczas już obersztlejtnant, obrońca Trembowli. Sprawa z Niemcami, tj. z żołnierzami cudzoziemskiego zaciągu, przedstawiona na podstawie aktów urzędowych w rozprawie: Jan Czubek, Jan Chryzostom z Gosławic Pasek w oświetleniu archiwalnem, Rozprawy Wydziału Filologii Akademii Umiejętności, t. XXVIII, s. 49 i n. Chrzanowski żył po tym wyroku jeszcze lat 12. [przypis redakcyjny] ↩
- Wiśniowiecki, Dymitr (1628–1682) — wojewoda bełski; 1668 hetman polny; 1678 wojewoda krakowski; 1680 kasztelan krakowski. [przypis redakcyjny] ↩
- Jabłonowski, Stanisław Jan (1634–1702) — wojewoda ruski; 1693 kasztelan krakowski. [przypis redakcyjny] ↩
- biskup warmiński — Stefan Wydżga. [przypis redakcyjny] ↩
- Sieniawski, Mikołaj Hieronim — strażnik koronny, wojewoda wołyński, marszałek nadworny koronny, zm. 1684. [przypis redakcyjny] ↩
- Wojniłów — misteczko na Ukrainie, w daw. województwie stanisławowskim. [przypis redakcyjny] ↩
- Żurawno — misteczko na Ukrainie nad Dniestrem, niedaleko ujścia Świcy, w daw. województwie stanisławowskim. [przypis redakcyjny] ↩
- oblężenie pod Żurawnem — od 24 września do 17 października. [przypis redakcyjny] ↩
- straktować — ułożyć się. [przypis redakcyjny] ↩
Źródło i licencja
Domena publiczna · Jan Chryzostom Pasek
Źródło: Wolne Lektury
Szczegóły techniczne
Komponent: base-text
znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Pamiętniki · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/pamietniki/
Źródło: Wolne Lektury
Licencja: LAL-1.3
Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Szczegóły techniczne
Komponent: editorial
Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.