Loreva
Loreva

Utwór 1 z 2

IV

A Suchodolski na to: — „Jasny Panie, 
Nie zawsze ten dziad był taki odarty! 
Nie zawsze jako zasmolone karty 
Wyglądał — ja go widziałem w żupanie 
Jasnym, silnego jak dąb, a mospanie, 
Kiedy wziął w rękę puhar, to go zginał 
Jak ołów; a gdy pieśni rozpoczynał, 
Dreszcz szedł — taki miał w sobie głos ogromny... 
A teraz blady, często nieprzytomny, 
Z duchami gada lub wątpi o sobie. 
Trzeba wam wiedzieć o dziwnym sposobie, 
W jakim się pierwszy raz....... 
.................................................. 
.................................................. 
Płaszcz miał podarty, włosy rozczochrane — 
W oczach krew — dziwnie jasną, różnotęczną, 
Zrennicę wielką, błyszczącą, miesięczną2 — 
Rękami blady oparł się o ścianę 
I oczy we mnie topiąc zwierciadlane, 
Szepnął mi: „Czarty były Wernyhoru, 
Nadybaw mater — hdeś koło futoru, 
Taj byw — taj łyru tyskaw w hrud’ kobity — 
Taj na smert’ matku byw — ne moh zabyty3!” 
I dodał z wielkim strachem: „Piszła4 żywa!” 
Nie mogłem pojąć zrazu, o czem gada, 
I miodem słodkim upoiłem dziada, 
Chcąc w nim strach zabić mocą tego piwa. 
Dowiedziałem się potem, że straszliwa 
Mara — dziwnego ubioru i ciała 
Różnym się we wsi chłopom pokazała. 
A jeśli powieść was nieco obeszła, 
Powiem... — Chciał mówić: wtem ktoś — mara weszła. 
.................................................. 
.................................................. 
.................................................. 
  1. Pieśń XI, część IV — po tym fragmencie w późniejszych wydaniach dodaje się Ustęp przekreślony odmiennego opracowania historii Wernyhory: Powiedział nawet, że ten bezmogilny/ Przeżyje Polskę... A tego upiora/ I starca tego imię Wernyhora.../ Że jest jak stary dąb krewki i silny,/ I mówił, że koń to zaklęty, duchowy,/ Z gwiazdami u nozdrza — przez błękit Rosiowy/ Przejdzie jak łabędź — przeleci ją wpław,/ Jasny jak srebru, tęczowy jak paw;/ Przyleci po kręgach księżyca złotego,/ I porwie lirnika przed śmiercią żywego,/ I będzie go nosił... z krwawemi oczyma,/ Jak trupa żółtego, co siodła się trzyma;/ Przez burze i mgły... czerwone i sine,/ Przez krzyże, co złocą czarownic krainę,/ Od ziemi... od świata, od słońc malowany,/ Nam tu niewidzialny... lecz zawsze słyszany./ Tę dziwnąm ja powieść... notował i zbierał,/ A dziad na barłogu... już charkał — umierał,/ Przy bladym ka[ga]nku... bez księdza — i wiary./ Gdy umarł, kazałem położyć na mary,/ A że był to piątek... wiec zeszły się bractwa/ Z chorągiew tęczami i tłumy żebractwa./ Ja sam czarny kontusz... przywdziałem na siebie/ l bytom na króla żebraka pogrzebie.../ I cerkwie dzwoniły... po stepach blaszane,/ Paląc się jak słońce od zorzy różane,/ I diaki śpiewali:....Wieczne odpocznienie... [przypis edytorski] ↩
  2. miesięczny (daw.) — księżycowy. [przypis edytorski] ↩
  3. Czarty były Wernyhoru,/ Nadybaw mater, hdeś koło futoru,/ Taj byw, taj łyru tyskaw w hrud’ kobity,/ Taj na smert’ matku byw, ne moh zabyty (z ukr.) — Diabli bili Wernyhorę,/ Zastał matkę gdzieś koło futoru i bił,/ i lirę cisnął w pierś kobiety,/ i na śmierć matkę bił, a nie mógł zabić. [przypis edytorski] ↩
  4. piszła (ukr.) — poszła. [przypis edytorski] ↩
Źródło i licencja

Domena publiczna · Juliusz Słowacki

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Beniowski. Dalsze pieśni · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/beniowski-dalsze-piesni/

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.

Zgłoś błąd tłumaczenia

Przypis