Reforma słów

Janowi Gwalbertowi Pawlikowskiemu, juniorowi — ofiarowuję

Ja, kochająca polską mowę,
widzę w niej z bólem braków dużo...
i choć niejedni się oburzą,
wprowadzę w nią
reformy nowe.

W wyrazach głębszy sens odkrywam,
odkurzam sekret
dawnych znaczeń,
aby ta mowa, wiecznie żywa,
brzmiała wciąż piękniej,
wciąż inaczej!

Więc RZECZOWNIKIEM zwę tragarza,
a SZATANAMI
zwykłych krawców.
Wyrazem BACHOR zaś wyrażam
Bacha najlepszych wykonawców.

Rozwód powinien brzmieć:
WESELE,
a złodziej — jakżeż, jak nie
BUCHAJ?
WIERZBĄ znów wiarę zwę nieśmiele,
słowo: PASIBRZUCH znaczy: kucharz.

HYCEL: — skoczek,
MASZTALERZ: — lokaj,
BARAN: — atleta w barach tęgi,
KOSZULE: — panny te urocze,
które koszami dają cięgi.

PRAŁAT: — piorący syna ojciec:
(tak mowę się udoskonala! )
a żonę, gdy na bale chodzić
pragnie za wiele —
zowię: BALAST.

CHORĄŻY: — pacjent,
PROSIĘ: — żebrak,
a słowo BOA
tchórz oznacza.
Słowo: kominiarz w PIECUCH przebrać
zdążyłam, szczęściem, jeszcze na czas.

PODRÓŻ jest to, co podrożało,
a KRAJCZYM
zowię patriotę.
WYJAZD: psa na łańcuchu żałość,
a CŁO — nie powiem, mniejsza o to!

Tę, która płacze, nazwę BECZKA —
a SKORKIEM znów: motocyklistę —
snoba — CHRABĄSZCZEM zwijmy raczej,
a MATNIĄ —
poród, oczywiście.

NALEŚNIK
zamiast leśniczego —
brzmi apetycznie,
w pamięć wrasta,
zaś rozrzutnika bezwstydnego
zwę WYDRWIGROSZEM —
no i basta.

KRYTYK:
bezpiecznie kryty człowiek,
POCIĘGLE —
nazwę konduktorów,
BRAT — jednym słowem — ten, co bierze!
SAMIEC: pustelnik z głębi boru.

I tak nocami, wieczorami,
projekt
reformy słów układam,
pracuję — wyczerpana, blada,
lecz zbożnie!
to przyznajcie sami!

„Cyrulik Warszawski”, listopad 1929

Źródło i licencja

Domena publiczna · Maria Pawlikowska-Jasnorzewska

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Reforma słów · Okładka na podstawie: letters, davide vizzini@Flickr, CC BY 2.0

Licencja: CC-BY-2.0

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: cover

Reforma słów · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/pawlikowska-jasnorzewska-reforma-slow/

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.