Loreva
Loreva

Rozdział 2 z 5

II. Wesele

W Brzezan miasteczku, w kościele u fary1 
Jaśnieje ołtarz — potężne organy 
Wstrząsają pełne grobowców filary, 
Po ławkach jasne migają żupany; 
Tam pożółkniały ksiąg pargamin2 stary, 
A owdzie stoczek złotem malowany. 
Ołtarz upstrzony woskowymi kwiaty, 
Służba rozwija kobierzec bogaty. 
Swaty i drużby wystąpili strojno 
I młoda para przysięgi powtarza. 
Z otwartym czołem, Jan Bielecki zbrojno3, 
W husarskiej zbroi, w misiurce4 ze stali, 
Jako do bitwy stanął do ołtarza, 
Patrzy na młodą, a wzrok mu się pali. 
Przy męskiej piersi, gdzie żelazo lśniło, 
Od lubej w miłym dany upominku 
Skłaniał się bukiet z róży i barwinku 
I drzał5 listkami, tak mu serce biło, 
Tak silnie piersi wstrząsały puklerzem... 
A dalej swaty za młodym rycerzem, 
A dalej bracia husary, pancerni, 
A dalej służba w wielkim stoi kole, 
Zbroją od prostej odróżniona czerni. 
Piękny to widok, gdy przed wrogów tłumem 
Rozwiną skrzydła na barkach sokole 
I jako ptaki głuszą skrzydeł szumem. 
Lecz panna młoda jakże przystrojona! 
Trudno weselne opisać ubiory. 
Ślubna jej szata była w dwa kolory; 
Błękitną barwą lśniąca jedna strona, 
Bo takie było męża herbu pole; 
A na mienionym jedwabiu lazurze 
Lśnił się herb, srebrne księżyca półkole, 
Gwiazda, nad gwiazdą hełm o strusim piórze. 
A druga strona sukni szkarłatowa 
I herb dziewicy szyty na szkarłacie, 
Srebrzyste strzemię i złota podkowa. 
Piękna to szata, a przy takiej szacie, 
O jakże cudna, gdy się wstydem płoni! 
Widne łzy w oku, widne drzenie dłoni, 
I cała postać powiewna i drząca. 
Jej śnieżne łono westchnieniem odtrąca 
Tę młodą różę, co wpół wychylona, 
Aksamitnego dotknęła się łona. 
Dlaczegoż smutna?... Patrz, na wód lazurze 
Kwiat się przegląda w jeziora krysztale; 
Choć chmury słońca nie zakryją światu, 
Kwiat liście zwiesza i kryje się w fale; 
Lilija6 wodna może przeczuć burze, 
Kwiat czuje — ona miała czucie kwiatu. 
Wracają tłumnie weselne orszaki, 
Zagrali grajki, grzmią liczne wystrzały; 
I pochodniami świecili kozaki, 
Noc księżycowa widna jak dzień biały. 
„Stójcie!” — zawołał pierwszy swat — „przede mną 
Nie widzę domu... Janie, wszak tu droga 
Do twojej chaty? Ha! Cóż to? Dla Boga! 
Czy dóm7 twój zniknął? Czy mi w oczach ciemno? 
Ale nie, widzę — oto orzą pługi, 
Wieśniak ostatniej miedzy doorywa...” 
Kiedy to mówił — przybiegł jeden, drugi, 
Patrzą, nie wierzą — sam Jan staje, słucha, 
Blednieje — nagle z tłumu się wyrywa; 
A w tłumie była cichość straszna, głucha. 
Wkrótce Jan wrócił — prędko jak błysk gromu, 
Stanął przed żoną obłąkany, blady. 
Na jego szatach widać krwawe ślady... 
„Anno — rzekł — Anno! Wracaj! — Nie mam domu! 
Nie wrócę z tobą, obelga dotkliwa! 
Zniósłbym nieszczęście, lecz nie zniosę sromu8. 
Już mnie domowe szczęście nie omami, 
Wracaj, o Anno! Ty będziesz szczęśliwa, 
W twoim objęciu zalałbym się łzami. 
Ja nie mam domu!...” — Zadrzał — i spiął konia, 
I jak wiatr szybko poleciał przez błonia9. 
Nazajutrz rano pochowali w grobie 
Starca, co orał grunt ostatniej miedzy. 
Bielecki zniknął — żadnej o nim wiedzy, 
A po nim żona chodziła w żałobie. 
Jej serce straszne skołatały ciosy, 
Po śnie wesela został płacz — pierścionek. 
Nazajutrz rano, skoro spadły rosy, 
Gdzie był dóm Jana, samotny skowronek 
Wzleciał nad skiby przeoranej roli 
Nucąc piosenkę smutku i niedoli. 
  1. fara (daw.) — kościół parafialny a. teren parafii. [przypis edytorski] ↩
  2. pargamin — dziś: pergamin. [przypis edytorski] ↩
  3. zbrojno — dziś popr.: zbrojnie. [przypis edytorski] ↩
  4. misiurka — rodzaj hełmu złożonego z miski na czubku głowy i osłaniającego twarz, szyję i ramiona kaptura kolczego, tj. zbudowanego z zazębiających się stalowych kółeczek; hełm tego typu stosowano na wschodzie, w Turcji, na Kaukazie, na Rusi, a w Polsce był charakterystyczny dla wojsk kozackich. [przypis edytorski] ↩
  5. drzał — drżał. [przypis edytorski] ↩
  6. lilija — dziś: lilia; tu forma 3-sylabowa dla zachowania rytmu. [przypis edytorski] ↩
  7. dóm — dziś: dom. [przypis edytorski] ↩
  8. srom (daw.) — wstyd. [przypis edytorski] ↩
  9. błonie — łąka, pastwisko. [przypis edytorski] ↩
Źródło i licencja

Domena publiczna · Juliusz Słowacki

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Jan Bielecki · Okładka na podstawie: extranoise@Flickr, CC BY 2.0

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: CC-BY-2.0

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: cover

Jan Bielecki · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/jan-bielecki/

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.

Zgłoś błąd tłumaczenia

Przypis