Utwór 15 z 24

Pieśń XIX

Jest kto, co by wzgardziwszy te doczesne rzeczy
Chciał ze mną dobrą tylko sławę mieć na pieczy,
A starać sie, ponieważ musi zniszczeć ciało,
Aby imię przynamniej po nas tu zostało?

I szkoda zwać człowiekiem, kto bydlęce2 żyje,
Tkając3, lejąc w się wszytko, póki zstawa4 szyje;
Nie chciał nas Bóg położyć równo z bestyjami:
Dał nam rozum, dał mowę, a nikomu z nami.

Przeto chciejmy wziąć przed się5 myśli godne siebie,
Myśli ważne na ziemi, myśli ważne w niebie;
Służmy poczciwej6 sławie, a jako kto może,
Niech ku pożytku dobra spólnego pomoże.

Komu dowcipu7 równo z wymową8 dostaje,
Niech szczepi miedzy ludźmi dobre obyczaje;
Niechaj czyni porządek, rozterkom zabiega9,
Praw ojczystych i pięknej swobody przestrzega.

A ty, coć Bóg dał siłę i serce10 po temu,
Uderz sie11 z poganinem, jako słusze12 cnemu;
Prostak13 to, który wojsko z wielkości szacuje:
Zwycięstwo liczby nie chce, męstwa potrzebuje.

Śmiałemu wszędy równo, a o wolność miłą
Godzi sie oprzeć14 by więc i ostatnią siłą;
Nie przegra, kto frymarczy na sławę żywotem15,
Azaby go lepiej dał16 w cieniu darmo potem?

W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Pieśniach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski] ↩
bydlęce (starop.) — jak bydło (bydlęco, po bydlecemu). [przypis redakcyjny] ↩
tkać (daw.) — wpychać. [przypis redakcyjny] ↩
zstawa (starop.) — starcza. [przypis redakcyjny] ↩
wziąć przed się (starop.) — rozważyć. [przypis redakcyjny] ↩
poczciwy (starop.) — szlachetny (godny czci), dobry. [przypis redakcyjny] ↩
dowcip (daw.) — rozum, inteligencja, talent. [przypis redakcyjny] ↩
wymowa — tu: krasomówstwo, umiejętność przemawiania. [przypis redakcyjny] ↩
rozterkom zabiega — zapobiega sporom, waśniom. [przypis redakcyjny] ↩
serce — tu: odwaga. [przypis redakcyjny] ↩
uderz sie — zderz się, stań do walki. [przypis redakcyjny] ↩
słusze (starop.) — jest rzeczą słuszną, przystoi; zob. też: Ks. 2, Pieśń XV, w. 9. [przypis redakcyjny] ↩
prostak — głupiec. [przypis redakcyjny] ↩
o wolność (...) sie oprzeć — walczyć w obronie wolności. [przypis redakcyjny] ↩
frymarczy na sławę żywotem — wymienia żywot na sławę (frymarczyć nie ma tu dzisiejszego pejoratywnego znaczenia). [przypis redakcyjny] ↩
dać [żywot] — umrzeć. [przypis redakcyjny] ↩

Źródło i licencja

Domena publiczna · Jan Kochanowski

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Pieśń XIX (Jest kto, co by wzgardziwszy te doczesne rzeczy...) · Okładka na podstawie: nosha@Flickr, CC BY-SA 2.0

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: CC-BY-SA-2.0

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: cover

Pieśń XIX (Jest kto, co by wzgardziwszy te doczesne rzeczy...) · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/piesni-ksiegi-wtore-piesn-xix/

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.