AKT III

Tu sobie wypocznę, może się nawet położę. kadzie się na otomanie1 Przejdzie! Chwilowa niedyspozycja.

Czym można służyć teraz Waszej Macierzyńskiej Wysokości? Herbatą czy mokką?

Mokka byłaby bardziej wskazana ze względu właśnie na serce...

Ja bym jednak błagał o pozwolenie sprowadzenia lekarza dla mojego spokoju!

Kto się w mojej obecności poważa wspominać lekarzy?

Ja, Wasza Wysokość — powodowany głęboką troską o Waszą Wysokość, troską i bólem... że to nasze przyjęcie, że nasz skromny obiadek tak zaszkodził! Biedny mój kucharz... On tego chyba nie przeżyje!

Ja coś powiem: przynieście nam sody. Ja dam po prostu sody Jej Wysokości Macierzyńskiej.

Na serce! Baronowo!

Już ja wiem, co mówię, mój dyrektorze! Proszę tylko prędko! Sody!

Tu, tu, w dołku skręca!

Ośmielę się zwrócić uwagę: Wasza Wysokość, może jednak rozsądniej byłoby wrócić do domu. O ile zdrowie Waszej Wysokości na to pozwoli i zechce mówić, wstawi się jak zwykle mikrofon do jej apartamentów...

Daj matce narodu święty spokój!

Może by herbatkę z kminku i rumianku!

Zabieraj mi się stąd ze swoim kminkiem! Mówiłam już, że pragnę spokoju!

Oni wierzą święcie, że to serce! A Wasza Wysokość wie, co to jest! Przecież tyle razy mówiłam: naleśniki to nie na jej żołądek, i nie taka ilość.

Siedem tylko. Nie pogodziły się widać z rogaczem i pierogami a la russe2!

Zwłaszcza że Wasza Wysokość należycie nie przeżuwa. Może to nauczy Waszą Wysokość słuchać swojej Leliki. Swojego jedynego lekarza.

A jedynego, po cóż ma kto inny znać rozliczne moje defekty!

Dziękuję — ja sama podam...

To wielkie serce, przemęczone obowiązkami, to serce bijące dla tylu tysięcy...

Czemu on tyle plecie? Zapytaj ich, kiedy ma być to gadanie...

O której będzie przemawiać Jej Wysokość?

Za równe dwadzieścia minut, o piątej, pani baronowo, jeśli rzeczywiście ten zaszczyt nas spotka...

Spotka, spotka, bo będę mówić. Choć czuję jeszcze zmęczenie po ataku, ale przemogę się.

Dziękujemy za tę łaskę — przecież cała Prawia czeka... Wszyscy jak zwykle żyją tylko nadzieją tej audycji. Jestem obok, w oczekiwaniu najwyższych rozkazów...

To mój wilczy apetyt temu winien. Lubię jeść! Mój stryj znachor mawiał zawsze, że mózg to pasożyt, który w pudle czaszki osiada i z żołądka czerpie soki. Daj matce narodu święty spokój! Ach, już mi lepiej, Lelika, już mi nawet całkiem dobrze. Biedacy, przykro im było, tak się przecież wysadzili na ten uroczysty obiad... No, Lelika, gdzie ta moja mowa?

Proszę, jest. Trzymałam się ściśle tekstu Waszej Wysokości, ale obawiam się, czy to nie zrobi złego wrażenia, zagranica też gotowa się poznać na tym...

To nic! Akcja musi wywołać reakcję! Niełatwo jest nastawić taką nową zwrotnicę!

Wolałabym łagodniejszy program... Od jakiegoś czasu Wasza Wysokość wprost bombarduje społeczeństwo nowymi ustawami...

A cóż to za śmiałość? Kto cię natchnął, co?

To tylko objaw przyjaźni, którą żywię dla Waszej Wysokości, poza uwielbieniem!

Lelika, brzydulo ty jedyna, głodu całego mojego życia przyjaźnią swoją nie oszukasz! Ale to nic, Lelika! I ja cię lubię, a za co? Boś jeszcze brzydsza ode mnie... Natura cię poniżyła, ale ja cię wywyższam! Wiesz co? Uczę się teraz podziwiania właśnie asymetrii, właśnie dysharmonii, ropuszego uroku, degeneracji, humorystyki małego wzrostu lub ciężkiej budowy, jednym słowem, wszystkich twoich i moich atutów, aby się wyzbyć uczucia upokorzenia, w którym wzrosłam...

Tylko bardzo silny człowiek mógłby się upajać brzydotą.

Silny i nieszczęśliwy! Zbuntowany przeciw prawom piękności, którym nie może się przeciwstawić ani siła pięści, ani moc ducha!

Wasza Wysokość! Czy nie powinnam się obawiać, że kobieta jeszcze brzydsza ode mnie mogłaby mi łaski Waszej Wysokości odebrać?

Nie widzę takiej, Lelika! Jesteś niedościgniona, jedyna w całym moim państwie! Przynajmniej w moich oczach! Okropnie mi się nie podobasz! I budzisz przez to mój nowy rodzaj zachwytu!

Nie wiem, czy mam się cieszyć, czy płakać?

Jak chcesz! Możesz płakać bez obawy, że ci się nosisko zaczerwieni, bo już jest czerwone. Lelika, coraz mi lepiej: każ, abyśmy tu usłyszeli trochę muzyki...

Zatańcz, Lelika! Wytańcz swój entuzjazm dla mnie! Lelika, moja najcudniej szkaradna! Tylko tańcz jak najbrzydziej! Na złość, na złość Piękności, tej zmorze na przekór!

Dobrze, tylko zdejmę mój kapelusz i te lisy.

Lelika, Lelika! Moja karłowata Salome3! Czego chcesz za ten taniec? Mów, pókim dobra!

Chciałabym jednej rzeczy od Waszej Wysokości! Aby zniosła karę śmierci od topora.

O, moja droga, uszanowanie tradycji cechuje cywilizowane narody... Zresztą ja mam dosłownie... z niektórymi osobami na pieńku!

Ależ kiedy społeczeństwo tego nie pochwala! To byłoby tak piękne, aby właśnie Valida Vrana zniosła ten obyczaj!

Strzeżmy się sentymentalstwa, Skwaczek! Zawsze to mówię. Można łatwo dojść do tego, że się pchły nie zabije, kwiatka nie zerwie, a nad potrawką z kury łzy się wylewa! Zresztą — pamiętaj, że nie wolno się wtrącać. Sprawy państwa okrążaj z daleka, ty mój najmniejszy z nietoperzy, Pipistrellus małouszek4!

Oto mowa Waszej Wysokości. Proszę przeczytać może jeszcze przedtem. Za kilka minut już będzie pewnie mówiła Wasza Wysokość... Może teraz pastylkę anyżową... częstuje ją swoją bombonierką maleńką, srebrną To tak dobrze robi na głos, a zresztą i na żołądek...

Wasza Wysokość, Nosz się pyta, czy Wasza Wysokość go nie potrzebuje. Nawet tu nie daje nam spokoju!

Nosz? Niech włazi. On zawsze jest atrakcją! Mamy jeszcze chwilę czasu.

Wasza Wysokość...

Cóż tam ciekawego, Nosz? Opowiadaj! Nie planują gdzie jakiego nowego zamachu na mnie?

Bezowocne usiłowamia jednych zbrodniarzy zniechęciły drugich — na razie cicho. Tylko w sprawie oczekiwanego przemówienia Waszej Wysokości mam do powiedzenia to, co następuje: byłem przed chwilą w kawiarni Centralnej, kontrolując, ile razy kto powiedział „Valida Wielka”. Tam zauważyłem osobników, którzy przeglądając programy radiowe w gazetach...

O, już czuję, że zrobi pan przykrość Jej Wysokości! Proszę lepiej nie mówić...

Dlaczego? Baba jestem mimo wszystko i lubię nad życie plotki, donosiki i komerażki.

Powiedzieli, że zgaszą radio na czas trwania audycji Waszej Wysokości, że zabronią żonom i córkom słuchać ich. Wyrazili się nawet okropnie... Ale nie śmiem...

No? Słucham.

Że... będzie... skandaliczna!

O! Aż tak?

Niech pan da spokój! Irytacja! Po obiedzie!

Wiem już, kto oni są.

Tak, głosu ojczyzny słuchać nie chcą, wolą muzyczne pitu-pitu! Skasuję muzykę!

Drugi dyrektor wydziału tantiem ziewnął przed chwilą na całe gardło, gdy była mowa o nagraniu mów Waszej Wysokości na płytach gramofonowych: albo jest śpiący, albo państwowo szkodliwy!

Śpiący, dzień dziś mamy taki deszczowy... No niechże pan już nie jątrzy. Panie Nosz!

Złoży pan swoje spostrzeżenia szefowi tajnej kancelarii. Zaraz, w moim notesie są zapiski dla ciebie, mój Nosz... wyciąga z kieszeni swój notes, szuka w nim Otóż: weźmie pan pod obserwację: Ajana, ministra oświaty, profesora Abdułę i Gondora... No, byłego Gondora...

Gondora... Normana oczywiście... Znam go dobrze...

Aha, właśnie. Jestem ciekawa, co oni teraz wygadują na mnie, gdy ich tak trochę przykręciłam, jak to dawniej przykręcało się knoty w naftowych lampach... O, bo oni mi już „filowali”. Ambitne knoty! Mam zresztą takich więcej! Wszystkich utemperuję!

Wiem o Gondorze tylko to, że on jednak przy każdej sposobności zaznacza swoją lojalność wobec Waszej Wysokości. „Valida Wielka” mówi do dziesięciu razy na dzień. Stolarz Muk Kormor, tajny dozorca kamienicy, w której zamieszkują Gondorowie — jest, owszem, zadowolony z niego...

Hm... więc Gondor taki wytrzymały?!

Pozostał posłusznym poddanym, pomimo wyraźnej niełaski, jaką go stale darzy Wasza Wysokość.

Chytrość! Wie, jak z ludźmi gadać!

Wygląda to raczej na cichy kult, wbrew własnym interesom...

A może zakochał się we mnie? Cóż byś na to powiedziała, Skwaczek? O, dzisiaj to bym znalazła przyjaciela, co? Bo mam coś, co na panów silnie działa! tajemniczo, syczącym głosem Awansy, ordery i subwencje w ręku! Nie! Już teraz się obejdę!

Wzruszająca rezygnacja.

Wiem, że mi niektórzy przyznają teraz dużo subtelnego uroku. Malarze, rzeźbiarze mówią, że mam pyszną głowę! A dawniej nikt tego nie widział, choć przez tyle lat nosiłam ją cierpliwie! No, a powiedz mi, Nosz, jeszcze o tym Gondorze, cóż tam ta jego chemiczka uroczysta i nadłamana w swojej wielkości, co z nią słychać?

No cóż — gada sobie nieszkodliwe komunały, a od macierzyństwa zwolniona na skutek wielkiej nerwowości... No i zdaje się, że chce się separować z Gondorem.

Tylko żadnych separacji! Żadnych rozwodów! Niech cierpi! Skoro go sobie wybrała! Żadnych ułatwień! Przeszkody wyrabiają jednych, a unieszkodliwiają drugich, gatunkowo gorszych! Nie róbmy z życia papki dla bezzębnych! Cóż jeszcze powiesz, Nosz?

Wasza Wysokość, przebąkują o jakimś buncie, który przygotowują rekrutki... Jakaś odezwa z Ligi Przeciwbarbarzyńskiej kursuje wśród nich, będę ją miał.

Koniecznie, Nosz, konieczne znaleźć mi to pismo. Dobra sobie ta Liga! Wszyscy chcą lepiej wiedzieć ode mnie, co w naszym kraju kogo uszczęśliwi, a w gruncie rzeczy zazdroszczą nam śmiałych postanowień. Właśnie na ten temat będę mówić przez radio. Idź już do diabła, Nosz!

Wasza Wysokość zechce zasiąść przed mikrofonem.

Tu Radio Prawia 1. Jej Macierzyńska Wysokość raczyła zaszczycić swoją łaskawą obecnością uroczystość poświęcenia nowego gmachu Radio Prawii 1. Za minutę przemówi Jej Wysokość do kobiet Prawianek. Obywatelki, zebrane przy radioodbiornikach, uwaga! Oto oddaję mikrofon Jej Wysokości!

Kobiety Prawianki! Posłuchajcie mnie, Validy, poświęcającej wam dzisiejszą audycję z serca wprost płynącą. patrzy w papier zapisany Od niedawna koszary żeńskie zapełniają się wielotysięczną rzeszą kobiet i dziewcząt poborowych. Niestety, zamiast śpiewu i radości, których się spodziewaliśmy, słyszę o niezadowoleniu wynikającym z niezrozumienia szczytnej misji i z ubocznego działania niebezpiecznych wpływów. Kobiety! Istotnie na przeciąg dwu lat przestajecie być paniami swojej woli, ale za to ileż szczęścia da wam ta myśl, żeście pożyteczne! Kobiety! Mówię do was wprost z serca! Nieprzemyślanymi słowami! patrzy w papier z mową Pomyślcie! W Prawii wzrost ludności obniżył się w ostatnich latach! I wy możecie spać spokojnie? Prawii dzieje się krzywda! Czyjaż to wina? Wasza! Ale wy ją naprawicie! Kładę kres błędnej dotychczasowej moralności! Mieszczańskim fanaberiom! Brutalne na pozór nowe prawo wkrótce wyda wam się natchnione wielkością. Będziecie dumne, że Prawia pierwsza wprowadziła w czyn ten olbrzymi projekt! pije wodę Jak ogrodnik przyśpiesza owocowanie, przyginając gałęzie i przywiązując je do pnia, tak i my przyginamy na krótki czas dumne wasze ciała, kobiety! A zresztą powiedzcie sobie: dopust Validy. Jak dawniej mawiałyście: dopust Boży.

Jej Wysokość raczyła zakończyć podniosłe przemówienie. Jako naczelny dyrektor Radio Prawii 1 wzywam was, kobiety, abyście podniesieniem ręki złożyły hołd wielkim zaletom macierzyńskiego serca Jej Wysokości. Valida! Wielka! daje sygnał wyłączenia mikrofonu, po czym zwraca się do Validy Jej Wysokość powiedziała wspaniałą mowę! Nie jestem skłonny do łez, jednak...wyciera chustką oko

Co? Nieźle? Prawda? Hę? Chcę wiedzieć, jakie wrażenie zrobiły moje słowa. Zarządziłam telefoniczne meldunki tu, do rozgłośni. Moim adiutantom proszę powiedzieć, że za chwilę opuszczę rozgłośnię. Tylko jeszcze tego papierosa skończę.

No, a co będzie, jeśli mężczyźni odmówią współudziału w tych zarządzeniach — a przecież od nich to wszystko bądź co bądź zależy!

Nie bój się, pójdą na lep łatwego użycia. Dlaczegóż by nie? Rzadko się zdarza, aby się tak uwzięli na którąś z kobiet, że jej żaden nie chce. O! Ale bywa to! Wówczas — jakby się wszyscy zmówili! ciche pukanie do drzwi, Skwaczek wstaje Cóż tam znowu? Tylko nie puszczaj obcych!

Ach! Kwiaty! Tyle kwiatów! Aha! Dobrze. Co, który? Ten? Czy z prośbą? Nie? Aha. Powtórzę! wraca z koszami kwiatów. Jeden bukiet wielki reprezentacyjny zwraca uwagę od razu: owinięty jest szczelnie w białą gazę. Rozmarzonym głosem, odwijając bukiet Jak zwykle Wasza Wysokość wzbudza entuzjazm kobiet! Przysłano i to, i jeszcze to — związek nauczycielek — klub kobiecy — a ten bukiet anonimowy: ofiarodawczyni prosiła portierów, aby oddać Waszej Wysokości do rąk własnych i zwrócić łaskawą uwagę na ich nadzwyczajną wonność... Zaraz — czy w nich nie ma jakiej bomby albo listu — nie! bezpieczny! wącha, odwijając kwiaty z bibuły I rzeczywiście pachną!

No cóżeś się tak, Skwaczuniu, nosem zaryła w ten głupi bukiet? Cóż ci tam tak pachnie?

Niech się Wasza Wysokość sama przekona... Pachną, aż w sercu ściska.

Pokaż no... Cóż by to mogło być? Pachną? Pokaż? Ach! To prawda! Pachną mocniej od nardu5... wącha Masz rację, że trudno się od tego zapachu oderwać... Co to jest? Jakby jaśmin? Jakby opoponaks6...

I gorzkie migdały, prawda?

Skwaczuniu, to nie jest zapach róży — te kwiaty są uperfumowane... Lelika, słuchaj, rzućmy to...

To nie tak łatwo... Ja nie potrafię...

Daj! wącha Poczekaj, siądźmy blisko siebie i wdychajmy. Ten zapach trafił mi do przekonania jak nigdy żaden dotychczas... Tej esencji szukałam. Lelika, ona mnie rozmarza i pobudza równocześnie...

A mnie się wydaje, jakbym się zmieniła w lotną materię... Lelika Skwaczek w stanie gazowym! Wkrótce mnie już wcale nie będzie...

Lelika, trzeba się jednak „obowiązkowo” przemóc. Poczekaj, zawołam, bo to niewyraźna historia z tym zapachem... Halo! Nie, nie usłyszą, a głośniej nie mogę... chrapliwie Halo! Nniejsza o to...

Wszelki strach jest ode mnie tak daleko jak jeszcze nigdy, nigdy... Będę ci mówić: ty — bo mam już dosyć tych wszystkich „macierzyńskich wysokości”! To takie śmieszne! z wybuchem zdziecinniałego śmiechu A głupie! Ach, jakie głupie!

Aha! Śmieszne i głupie. Masz rację. Że ja tego dotychczas nie zakazałam... Skwaczek, zrobię jeszcze ten wielki wysiłek, wstanę — i podnosi osłabiony głos zaaresztować tę kobietę, która ten bukiet przyniosła! Nie dać jej uciec! E! A dlaczegóż by nie? Chce, to niech ucieka! zmiana tonu na rozmarzony Och! Skwaczek, jak mi dobrze... Daremnie szukałam szczęścia w życiu, ale oto jest...

Błogosławiona ta nieznajoma za nirwanę, której nam przysporzyła...

Gdzieś ty instynkcie samozachowawczy... Idź ty, Lelika, wstań! Zawołaj...

Spróbuj... Sama sobie wstań! Dobraś sobie!

Lelika, ja rozkazuję! Lelika!

Ech, co tam twoje rozkazy! niechętnie, z wysiłkiem Baronowa odrywa się od róż i chwiejnym krokiem, chwytając się ścian rękami, jak w ciemności, trafia na dzwonek. Dzwoni Prędzej! Prędzej dopaść z powrotem tego cudu...

Wejść!

Co Wasza Macierzyńska Wysokość rozkaże?

Co rozkażę — a czy ja wiem? Pamiętasz, o co nam chodziło, Lelika?

Nie i nie nudź, staruszeczko! Pozwól mi zapominać o bożym świecie! Ach, jak to łatwo! Tak posuwiście, tak rozkosznie odpływa się od niego...

Co? Co? Babulu? Zwariowała? Obie zwariowały?

Zaraz, chwileczkę, dyrektorze... Aha, chciałam, abyś mi powiedział, robasiu, kto jest ta przemiła osoba, która nam te piękne pachnące kwiaty przysłała? Zasługuje na najwyższą pochwałę! Na order!

Nie wiem, nie zauważyłem — jedna z wielu nieznanych wielbicielek... O, ale Wasza Wysokość wciąż się źle czuje, jak widzę... Takich oczu w życiu moim nie widziałem, nie miałem zaszczytu widzieć...

Iii! Co pleciesz o zaszczytach! Nie kłaniaj się tak, bo nie ma przed czym, i siadaj, o tu, przysuń się, Lelika! Dobrze nam będzie tak ściśniętym jak wronom na szubienicy. Wysoko ponad światem! patrzy z bliska na Baronową Lelika, ależ ty masz zwężone źrenice. Śmiesznie to wygląda!

No! Nie zabieraj całego bukietu dla siebie... Nieznośna jesteś!

Dlaczego się nie rozsiądziesz porządnie? Nie krępuj się, grubasie, ja ci to mówię, ja, Franika Mruk, recte Valida! Powiedz mi, co myślisz na przykład o władzy?

Wasza Wysokość... Myślę, że to wielkie szczęście być kierowniczką dusz...

Bajki! Władca przestaje widzieć dusze, widzi pionki, głupie jak ty! A teraz słuchaj: gdybyś się nie bał, czy nie powiedziałbyś o mnie: zwariowana baba? Pokraka? Powiedz! Mam lat przeszło 55, życie jest poza mną... Nie byłam i nie będę już nigdy kobietą, więc możesz sobie rozpuścić jęzor!

Wasza Wysokość wciąż raczy żartować ze swojego pokornego sługi... Cóż, że 55 lat... To, to jeszcze wiosna życia! A co do urody, to przecież... Rysy... Przecież postawa wybucha śmiechem... Dostojeństwo... No i wiekopomne zasługi — hart ducha... śmiech, po czym przytomnieje Pani baronowo, może sody? Co się dzieje? Co robić?

Musi pan jej wyrwać ten bukiet i rzucić.

Pokraka! Zrozumiałam. Ale — nie zrezygnowałam...! Moje siły — moc sił — poszły w innym kierunku... Potęga celibatu, powiadają... Może to i prawda... Ale to tkwi we mnie... Z pasją tyranizuję teraz młode kobiety... Z pasją! Za moje serce zmarnowane! Moje serce! Mała rzecz, co? Co? tak uważasz, stary łotrze?

Wasza Wysokość... Gdzież bym śmiał, gdzież bym mógł...

Życia nie oszukasz frazesami! Społecznictwem nie ukoisz dumy zduszonych, zdegenerowanych instynktów! Dziś już wszystko we mnie zarasta tkanką tłuszczową, wszystko ucicha na wieki! Prócz żółciotwórczej wątroby! Została nienawiść!

Aha, aha... Wątroby? Tak, rozumiem...

Nic nie rozumiesz. A oto obrazek z lat dawnych: dziewczęta tańczą — ja pod ścianą. Brzydka, więc nie proszona. Zawsze pod ścianą. Ach, ilu ja podczas rewolucji za to właśnie, dziś dopiero widzę, że za to, posłałam pod ścianę, młodych, pięknych ludzi... Hahaha! Pod ścianę!

Odbierz jej pan ten bukiet, ale uważać proszę — w tym bukiecie — truuutka! No taak! Pan nie wie?

A wie pani, że to możliwe — mnie już tak jakoś — jakoś całkiem słabo... I właśnie dziwię się, z czego... zatyka usta chustką i ostrożnie wyjmuje z rąk Validy bukiet, po czym rzuca go daleko Idę wołać pomocy...

Gdzie się wybierasz? Stać! Jeszcze nie skończyłam!

Zdaje mi się, Valido czy tam Franiko, że za wiele powiedziałaś... Ale mniejsza o to... Świat zmienił się w mały kielich kwiatu, w którym jestem najszczęśliwszym z robaczków...

Wasza Wysokość, boję się doprawdy, czy mam prawo dalej słuchać... Moja stuprocentowa lojalność nie pozwala mi wykorzystywać stanu podniecenia Waszej Wysokości... Muszę się poradzić majorów-adiutantów.

Ani się waż! Zaraz mi tu przygotujesz mikrofon, rozumiesz! Taka jest moja wola. Chcę jeszcze raz przemówić do ludu. Spiesz się, bo ja jeszcze żyję!

Ależ tak, ależ święty jest dla mnie każdy rozkaz Waszej Wysokości! uchyla drzwi do dalszych sal i słychać jego głos Panie Allinie! Zapowiedzieć powtórne przemówienie Jej Wysokości i włączyć mikrofon z głównego studia! Tak! Natychmiast!

Teraz uwaga, chers auditeurs7, mówi jeszcze raz Franika Mruk! Nie matka, ale macocha narodu! A dlaczego tak jest? Łzy trzymać w pogotowiu i słuchać: opowiem. Ale przede wszystkim, dla uczczenia nowej rozgłośni wypalę wam prawdę, że kpię z was! Kpię z was, baranki moje ciche, posłuchu wyuczone. Kpię z was, zrozpaczone kobiety-rekrutki. z tragicznym patosem Wiedzcie, że ja osobiście byłabym kiedyś dawniej uszczęśliwiona z takiego przymusowego poboru, jaki dla was obecnie zaprowadziłam! Tak wielka była moja nędza kobieca! Tak ciężka do zniesienia! Rozumiecie mnie? Cóż, ja byłabym wówczas za entuzjastką takiej Validy, która by mi wmusiła przemocą kochanka i dziecko! O, jeszcze do niedawna tęskniłam...

Wasza Wysokość! Na miłość boską! Ależ to słychać na całym świecie! O Boże łaskawy, co to się dzieje! widać i na nim podniecenie wywołane bliskością tajemniczych róż. Chwilami zaczyna podskakiwać, chwilami podtańcowywać trochę

Słuchajcie dalej: rewolucja wyniosła mnie jak fala w górę. Dopełniłam mojego triumfu wyrokami śmierci — niezawodny to system, aby zdobyć resztę opornych serc! Okrzyczano mnie geniuszem! Przesada! Blaga! Połowa mojego geniuszu — to cudza głupota! Śmiać mi się chce z was, bo co sobie przyznaję, to zmysł humoru! Nie żadna miłość kraju, ale nienawiść do kobiet szczęśliwych, do mężczyzn kochających i zakochanych kierowała mną! Odwołuję wszystkie moje fałszywe tromtadracje8, w które sama wierzyłam zresztą — wierzyłam szczerze! Zaraz... zadyszana, robi pauzę Niech odsapnę... Słuchajcie! Topcie brzydkie dziewczęta, cóż im z życia! Będą się okłamywały, jak ja się okłamywałam! Albo jeszcze lepiej: topcie piękne i niech brzydota zatriumfuje, spokojna i bezpieczna. Tak! Tak!

Wyłączyć mikrofon! Nie można pozwolić!

Wyłączyć!

Nie wyłączę! Czekaj pan! Zobaczymy! Właśnie dobrze!

Właśnie dobrze!

Wyłączyć, powiadam!

Nie! Nie wolno. Zresztą — za późno!

Cicho! Co to jest! Precz!

Ale wielką drogę odbyłam, co? Od pomywaczki, szwaczki, nauczycielki, przez posłankę w randze kaprala do najwyższej władzy! Je suis faite pour la marche9! Z tą energią byłabym urodziła może ze sześciu synów! Byłam magazynem sił rozrodczych! Ale w polityce — oprócz siły — dopomagał mi węch, mój węch najdoskonalszy! Moje rządy — to ilustracja przysłowia: chcieć to móc! Moje rządy to osobiste porachunki, kobiet nienawidzę, mężczyzn nienawidzę, sztuki i literatury, mniejszości i większości narodowych nienawidzę, całej naszej planety nienawidzę! Prawda moja eksploduje w tej chwili — moje tajne rezerwuary! Moje życie...

Co wyście z nią zrobili? Dlaczego pogotowia jeszcze nie ma?

Pogotowie? Jakie? Po co?

Ależ ja, ja dzwoniłem!

Na co pogotowie? Przecież wesoło jest! przytomniejąc Ja bo kompletnie głowę tracę, panie majorze. No, mikrofon już wyłączony!

Na miłość boską, baronowo, niechże pani wstanie, powie, pocieszy mnie, że panie raczyły się po prostu upić!

Powietrza! Co? Tu nie ma okien!

Tam, okiennice! Za kotarą!

Cały nasz gmach już otoczony tłumem! Co to znaczy!

I to tłumem uszczęśliwionym! Podnieconym! Wiwatującym! Już się rozeszła wiadomość, że zwariowała!

Dyktatorka? Moje serce tego nie wytrzyma! U nas!

To pachnie rewolucją! Ciekawe, co z nami będzie, majorze?

Mniejsza o nas! Przede wszystkim uratować Jej Macierzyńską Wysokość!

Doktorze! Jej Wysokość! Jej Macierzyńska Wysokość zaniemogła!

Och! A nie mógł się pan prędzej zebrać?

Jakież tu okropne powietrze! Pomimo otwartego okna! Ciekawe — gorzkie migdały. Kwas pruski czy cyjanek potasu? Wasza Wysokość! Proszę pozwolić...

I lekarzy też nienawidzę!

A to potwór drapieżny! Proszę, dzwońcie sobie, panowie, po psychiatrę, a w ogóle, kogo tu ratować? Baba z wozu, koniom lżej!

No, moja żona da na mszę dziękczynną, jeśli to naprawdę już... Koniec tej baby- dziwo! Chociaż to nic nie wiadomo! Silne to jak Rasputin10!

Daj pan spokój... Cała nasza poezja, cała nasza legenda!

Ach, to ty, wiecznie pokrzywdzony! Widzisz, nareszcie patrzysz na mnie szczerze. Z antypatią. A jaki pokorny był twój niedawny liścik do mnie: kto się rozpłaszczył przede mną? Kto nadskakiwał? Hop! hop! Pchełko, gdybyś wiedziała, z jakiej wyżyny patrzę na ciebie!

Zmoro! Upiorze!

Niech pan potrzyma jej ręce!

Co robisz? Chcesz ją ratować? Spróbuj tylko!

Nie! Nie rozbudzajcie mnie! Zabraniam! A ty odstąp! Inaczej wiesz, co z tobą będzie: sporuczniczejesz! Rozkazuję ci siąść tam na krześle, aż do odwołania...

Puść mnie, Norman! No, puśćże mnie!! Muszę ja ocucić!

Petronika, przekląłbym cię!

Norman! Zastanów się! Uspokój! Wprawdzie chciałam ją zabić, ale moja „Niketeria” podziałała inaczej. Mądrzej! Lepiej! wyszarpując się Czyż nie widzisz, że to, co się stało, wystarcza już do śmierci cywilnej... Nie przewidziałam takiego dobrodusznego rozwiązania kwestii!

A więc to się nazywa „Niketeria”... A może by coś mniej grecko-pretensjonalnego? Ty, jak ci tam... Gondorowa... Chodź tu! Mów do mnie... Lubię cię, bo to twój wynalazek, co? Ale dlaczego taki średniowieczny pomysł z tym bukietem? Co?

A ty, czyś nie cofnęła naszej kultury w mroki średniowiecza? łagodniej, klepie ją po ramieniu No, wszystko będzie dobrze... Pojedziemy sobie w góry, odpoczniemy pod dobrą opieką, męką rządzenia zajmą się inni...

O, to nie dosyć kary! O, ja bym z nią inaczej postąpił. Valido! Bestio o łagodnym imieni! Uśmiechasz się! Wesoło ci? Winszuję! Powiedz tylko jeszcze, ty sowiooki dziwolągu, za coś mnie tak uparcie i konsekwentnie prześladowała? Niechże się nareszcie dowiem!

A bez powodu! A bez! Bo taki był mój kobiecy kaprys! Bo jestem już taka niesprawiedliwa! uśmiecha się słodko i zwraca twarz jak sowa na lewo i prawo A może, może mi się kiedyś podobałeś? Lubię blondynów! do Petroniki Żeś ty go jeszcze nie struła! Podziwiam twoją cierpliwość!

I cóż? Pan siedzi i płacze? Nie wiedziałem, że pan tak kocha Przewodnicę.

Nie ją! Moją wierność kocham!

Najdrożsi! Łaski! Żyjemy na progu nieopisanych dziwów... Pchnijcie nam tylko te ciężkie drzwi, bo nam sił brak... Chcę umrzeć.

„Niketeria” nie przestaje działać...

Lelika, mój skarbie brzydoty... Zdaje mi się, że moje miejsce jest wśród najsławniejszych aktorek... Ze sceny świata schodzi uroczy talent...

Macie ją! Neronia! do Validy Dosyć z tą manią wielkości, królico doświadczalna! Jedyną i jakże drobną twoją zasługą jest, żeś się przysłużyła młodej uczonej! Cóż na to Wasza Wysokość?

Bardzo mi było miło. No, Gondor, mój niesympatyczny Gondor, nie gadaj tyle, za to wyciągaj wreszcie twój rewolwer... Tacy tchórze noszą zwykle broń przy sobie!

Garstko nicości! No, dosyć tej zabawy! Adiutanci za mną! trzeźwo Zdrzemnęłam się na chwilę, jak znużona lwica — a będę znała nazwiska tych, co się ważyli uśmiechnąć, jeśli przypadkiem chrapałam! Śpiąca matka — to świętość! Wołać wszyscy: Valida Wielka! wstaje z pomocą Adiutanta I, groźna, wyprostowana No! Valida Wielka! Mocna! wkoło cisza. W drzwiach roześmiane twarze Co? Cicho? Nikt? Więc — nie wielka? Więc — bezbronna? Opuszczona? Żałośnie śmieszna? Mała?

Do sanatorium! Na wypoczynek dobrze zasłużony! Na dobry wikt i medytacje o przeszłości!

Tłum żąda, aby mu pokazać tego bohatera, co unieszkodliwił Przewodnicę. Pokazać się. Pokazać! Pokazać tłumowi! Pani nie! Dosyć mieliśmy kobiet!

Ależ to nie ja... To ona! Ja tylko z pasją nienawidziłem!

To nic, to nic! Mąż za żonę odpowiada!

Ależ ja się z radością usuwam! Norman, możesz zacząć nowe życie! Zastąp mnie! No! Śmiało!