Źródło i licencja tłumaczenia
List do Warszawy
Wpatrzona w okno przez mgłę upartych łez,
Wnet o Warszawie marzę i o Wiśle,
I tak mi smutno, i nie wiem, co mi jest.
Czarnej, jak moja utrapiona myśl,
Ktoś stanął przy mnie: „Daj list do Warszawy,
Pośpiesz się tylko, wyjeżdżam dziś”.
Warszawo w gruzach, Warszawo w krwi,
Rytm twoich ulic czy znów usłyszę?
Matczyny grodzie, smutno mi.
Czy twa piosenka — to kuli świst?
Syreno dumna, wytrwaj w kajdanach,
Na sercu połóż ten mój list!
Całować mury, do serca je przytulić...
Mój grodzie sentymentalny,
Miasto młodości i pierwszych drżeń.
Powrócić kiedyś na Plac Teatralny
W pierwszy słoneczny wolny dzień!
List z Warszawy przywieziono mi.
List bez adresu i bez adresata,
Pisany łzami pod grozą wrażych2 luf
W płonących bombach, lontach i granatach,
A w liście było tylko kilka słów.
uparta, mocna jak miejski bruk.
Choć męka walki jest bezmierna,
Choć nęka obcych butów stuk,
Warszawy zroszonej łzami
Nie zniweczy ogień ni wroga trud,
Ni obcy plakat murów nie splami,
Bo pod plakatem stary bruk.
Z tych cegieł miasto powstanie nowym lotem,
Więc nie bądź sentymentalny,
Spędź z czoła smutek i gniewu cień!
Powrócisz znowu na Plac Teatralny
W pierwszy słoneczny wolny dzień.
- w baraku się zamyślę — piosenka List do Warszawy napisana została przez autorkę w getcie warszawskim. Była śpiewana w teatrze „Femina”, jednym z pięciu teatrów działających na terenie getta; prowadzony przez dramaturga i satyryka Jerzego Jurandota znany był z wysokiej jakości repertuaru, także rozrywkowego.
Po deportacji autorki do Majdanka wiersz był śpiewany także w tym obozie, przy czym dokonano adaptacji: w pierwszym wersie zamieniono „w kawiarni” na „w baraku”. Udostępniamy tę właśnie wersję za publikacją Towarzystwa Opieki na Majdankiem Pieśni zza drutów... (Lublin 1985).
KL Lublin, nazywany także Majdankiem lub obozem na Majdanku, to działający w l. 1941–1944 nazistowski obóz pracy dla jeńców wojennych, następnie obóz koncentracyjny, a od 1942 także obóz śmierci.
Od wiosny 1942 r. na Majdanek kierowano liczne transporty Żydów (głównie ze Słowacji, a także Protektoratu Czech i Moraw, Niemiec oraz z Lubelszczyzny). Od wiosny 1943 r. zwożono tu ludność żydowską z likwidowanych gett: warszawskiego i białostockiego. Najwięcej osób straciło życie w wyniku rozstrzeliwań oraz w komorach gazowych, które uruchomiono jesienią 1942 r. Ostatnim elementem „Akcji Reinhardt”, czyli planu ostatecznej likwidacji ludności żydowskiej z terenu Generalnej Guberni i Okręgu Białostockiego, była masowa egzekucja, która odbyła się 3 i 4 listopada 1943 r. W ciągu jednego dnia wymordowano wówczas ok. 18 tys. Żydów z Majdanka oraz innych obozów na terenie Lublina (a także 25 tys. w innych miejscowościach). Akcja ta o kryptonimie „Erntefest” (niem. Dożynki) była największą jednostkową egzekucją przeprowadzoną w czasie drugiej wojny światowej w obozach koncentracyjnych. Właśnie w trakcie tych „Dożynek” zamordowano autorkę, Polę Braun.
[przypis edytorski] ↩ - wraży — obcy, wrogi. [przypis edytorski] ↩
Źródło i licencja
Domena publiczna · Pola Braun
Źródło: Wolne Lektury
Szczegóły techniczne
Komponent: base-text
znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
List do Warszawy · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/braun-list-do-warszawy/
Źródło: Wolne Lektury
Licencja: LAL-1.3
Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Szczegóły techniczne
Komponent: editorial
Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.