IV. Na przełomie

Rzecz działa się we Włoszech z początkiem XVI wieku.

Sala renesansowa, przedzielona kolumnadą na dwie połowy. Druga połowa, w głębi, wzniesiona jest ponad przednią o parę stopni. Drzwi w głębi, z lewej strony dwoje drzwi: w górnej i dolnej połowie; z prawej w górnej połowie okno, w dolnej drzwi.

biegnie za odchodzącą w głąb Psychą

która wstępowała po schodach, zatrzymuje się i odwraca

Podaje mu rękę.

całując jej dłoń:

Odwraca się i wstępuje w głąb sali.

wchodzi drzwiami z lewej strony, w głębi

Skłania się i wychodzi na lewo.

Pietro wpuszcza posła. — Poseł, w stroju oficera najemnych wojsk niemieckich, wchodzi.

zwraca się do Pietra:

Wychodzi.

Psyche zbliża się ku oknu.

postępuje za nią

Wychodzi drzwiami w głębi.

pogląda za nią

Zstępuje po schodach ku przodowi.

wchodzi z lewej od przodu

Zamyśla się.

Wpadają Giani i Lorenzo.

Biegnie ku drzwiom w głębi i uderza w nie rękojeścią szpady.

staje na progu

Usuwa Bellę i chce wejść. — W tej chwili na progu pojawia się Psyche z manuskryptem w ręku.

Wskazuje na trzymany w ręku papier. — Girolamo skłania się głęboko.

zwraca się do Girolama:

z roztargnieniem:

Ogląda się na obecnych.

Pietro i Girolamo wychodzą drzwiami na prawo. Bella cofa się w głąb.

Pogląda w rękopis.

czyta:

z wybuchem:

wyniośle:

gwałtownym ruchem odsłania zranioną pierś

zrywa się

po chwili:

odwraca się z niechęcią

przerywa:

Lorenzo i Giani skłaniają głowy w milczeniu.

Zwraca się ku wyjściu.

Idzie ku drzwiom, jednak przed progiem zatrzymuje się.

Psyche podaje mu dłoń. — Giani przyklęka i w długim pocałunku ciśnie rękę Psychy do ust, po czym wstaje szybko i nie oglądając się za siebie, wychodzi.

do Lorenza:

Arminio wchodzi.

podaje jej papier

po chwili wahania:

do Lorenza:

Wychodzi.

Wyciąga miecz i ogląda klingę.

Wsuwa miecz do pochwy.

Służba wnosi stół i zastawę.

idzie ku drzwiom z prawej i otwiera je na oścież

Wchodzą Pietro i Girolamo.

do Lorenza:

do siebie:

Wchodzi Psyche; na sukni, w którą była poprzednio ubrana, ma narzucony bogaty płaszcz, na głowie jej błyszczy diadem książęcy. Obok niej postępują jej damy: Leta, Bella i Carmen. Służba wnosi potrawy, owoce i wina.

zasiada

zwraca się do Lorenza, z lekką ironią:

lekceważąco:

wznosi kielich

Trącają się z Psychą, której kielich pęka.

Pije.

Przynosi mandolinę i daje Lorenzowi.

śpiewa przy wtórze gry Lorenza:

przerywa:

występuje i wsparty o kolumnę, rozpoczyna czytać:

Na dworze przed domem wybucha zmieszany gwar: coś jakby krzyki, jakby odgłosy bitwy... — Lorenzo biegnie ku oknu.

zrywa się

wraca do stołu

czyta:

Wołania i szczęk na schodach.

powstaje

Ukrywa twarz w dłoniach.

czyta głosem cokolwiek niepewnym:

Urywa. — Lorenzo wstaje i zbliża się do drzwi.

wyciąga niepostrzeżenie szpadę

Nadsłuchując odgłosów z zewnątrz, opiera się lewym ramieniem o uszak19 drzwi, szpadę trzyma na pogotowiu w prawej ręce.

do Girolama:

czyta z rosnącym niepokojem:

Od jednego gwałtownego ciosu z zewnątrz rozlatują się drzwi: wpada Blaks, w zbroi. Wszyscy obecni Mężczyźni zrywają się z przerażeniem — Kobiety cisną się z krzykiem około Psychy, która stoi — dumna, nieruchoma, spokojna.

Lorenzo w chwili, gdy drzwi się rozwarły, rzuca się na Blaksa z dobytą szpadą.

Powala go jednym ciosem ciężkiego dwuręcznego miecza i przeskoczywszy przez trupa, wpada na środek sali.

do Blaksa:

wpadają tłumnie z gromkim okrzykiem:

za oknem powtarza:

do obecnych:

po chwili wahania:

powtarzają niepewnie:

do Psychy:

Z pierścienia, który ma na palcu, wsypuje do złotej czary truciznę.

Pije.

do służącego:

Psyche zachwiała się, blednie...

z krzykiem:

walcząc z ogarniającą ją śmiercią, zrywa się jeszcze raz i mówi, patrząc Blaksowi w oczy:

Słania się i opada na ręce podtrzymujących ją dam.