Loreva
Loreva

Utwór 2 z 3

II

Nie było bytu, ani też niebytu... 
Nie było głębi powietrznego morza, 
Która wypełnia od szczytu do szczytu 
Bezmiar przestworza... 
Cóż się ruszało i pod czyją pieczą, 
Zanim nadany kres był wszystkim rzeczom, 
Zanim przepaści stały się widzialne, 
Zanim turnice wystrzeliły skalne — 
Nieb sięgające opoki —, 
Nim ląd się oddzielił od wody? 
O wiecznie świeży i młody, 
Wartki, jak rzeka, 
A jak ocean, głęboki 
Duchu człowieka, 
Ty, od początku do końca 
Mknący ku treści, 
W której się koniec i początek mieści: 
Gdzież miało swoje ukrycie 
To, co się kryje, ponure i senne? 
W promieniach słońca, 
W wiecznym kochanku, zakochane życie, 
Gdzież miało blaski promienne? 
Nim się początek urodził z początku, 
Zanim się stało 
To, co się stało; zanim w przemian wątku 
Łączyła byty łączność, dzieliła rozdzielność, 
Ni śmierć nie władła, ani nieśmiertelność, 
Nad zmrokami nocy 
Dzień jeszcze nie miał rozświtowej mocy, 
Ani też białość dnia w swą brała moc 
Ta czarna noc: 
Ciemność jedynie 
W ciemności legła głębinie, 
Próżni ogromy 
W próżni przybytek miały niewidomy. 
Nad wszystkim i nad niczym było tylko Jedno, 
Wszystkiego i niczego niedosięgłe sedno, 
Spokój i tętno. 
Bezruch i ruch. 
O duchu ludzki, wychowan w mądrości, 
Która z Jednego w twoje wnętrze spływa 
I niegasnąca, żywa, 
Dopóki pragniesz, w twoim wnętrzu gości 
I niegasnące, żywe ryje piętno 
Na twoim bycie, 
Że zwiesz się: duch, 
Że zwiesz się: życie — 
O duchu ludzki, zwrócony obliczem 
Ku onej treści, 
W której się koniec i początek mieści, 
Ty wiesz, że Jedno w wszechpotężnej mocy — 
Stało nad wszystkim i niczem, 
Nad próżnią próżni i nad nocą nocy... 
A może nie wiesz?!... 
A ponad bezmiary 
Pustki i ciemni, nad bezgranicami 
Uczuło Jedno w bezmiarze 
I w bezgranicach swojego istnienia 
Palącą miłość... 
Byłoż istnieniem, czego duch człowieka 
Nie umie pojąć, acz pełen jest wiary, 
Czystej, przejasnej, jak Gangesu rzeka, 
Wielka i święta, 
Pełna jest świetlanych opali, 
Kiedy jej wody spromienia 
Słońce południa? Opiłość 
Narkotycznego uczucia powali, 
O Jedno, wszystkich przed tobą — 
W pobożnym żarze, 
Jako pokosy zbóż, 
Wszyscy już leżą: 
Tylko się zlituj nad nami, 
Niewiadomości zdejm pęta, 
Niech twoja moc niepojęta 
Będzie pojętą dla dusz!... 
I oną dobą, 
Która się stała porą por, macierzą 
I dnia i nocy i pełni i nowiu 
I gwiazd i słońca i świtów i zórz, 
W owym bezmiernym pustkowiu, 
Gdy Jednym miłość owładła, 
Na ciemnię jasność upadła: 
Nasienie nasion, wszechnasienie ducha, 
Zapładniający żar... 
I ciemnia głucha 
Zmienia się w światłość i gwar... 
Tak przyszła siła, 
Co byt z niebytem spoiła, 
Z łącznością rozdzielność, 
Ze śmiercią nieśmiertelność. 
O duchu ludzki, urodzony z siły, 
Co nad krawędzią mogiły 
Śród cmentarnego pola 
Zmartwychwstające postawiła życie, 
Ty wiesz, że jest przedział w wszechbycie — 
Tutaj: przyroda, tam: siła i wola, 
Tutaj: spoczynek, tam dotąd: dążenie — 
O duchu ludzki, nasienie 
Duchów, idących z zwróconym obliczem 
Ku onej treści, 
W której się koniec i początek mieści, 
Ty wiesz, kto stanął nad wszystkim i niczem, 
Ty wiesz, skąd wyszło stworzenie... 
A może nie wiesz?!.. 
On jeden, 
Co ma w niebiosach swój Eden, 
W słonecznej skąpany ulewie, 
On, w promienistym siedzący Edenie, 
On wie sam jeden, kto wóz świata wdrożył, 
On wie, skąd wszystko wzięło się stworzenie — 
Bądź On je stworzył, bądź On go nie stworzył... 
On wie sam jeden. — A może On nie wie?!... 
  1. Z motywów wedyckich. [przypis autorski] ↩
  2. motyw wedycki (właśc. wedyjski) — motywy odnoszące się do najstarszych pism indyjskich, Wed, w których zawarte są wierzenia, traktaty filozoficzne i teologiczne, opisy obyczajów i obrzędów. [przypis edytorski] ↩
Źródło i licencja

Domena publiczna · Jan Kasprowicz

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

II (Z motywów wedyckich) · Okładka na podstawie: Robert | www.robertvandijk.com@Flickr, CC BY 2.0

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: CC-BY-2.0

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: cover

II (Z motywów wedyckich) · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/nad-przepasciami-ii-z-motywow-wedyckich/

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.

Zgłoś błąd tłumaczenia

Przypis