Loreva
Loreva

Rozdział 4 z 7

AKT II

SCENA I

Pobojowisko, noc. Roza Weneda w głębi pali koście rycerzy i śpiewa. Ślaz wchodzi.

ŚLAZ

Dalibóg! Trupów tu jak maku: głupcy! 
Gdyby się spytał kto tych wszystkich durniów, 
Dlaczego teraz się nie mogą ruszyć? 
Jeden odpowie: „Brak mi kawałeczek 
Serca” — a drugi: „Mam strzałkę maleńką 
W mym pacierzowym ogonie”; — i każdy 
Miałby wymówkę — ze mną tak nie będzie. 
Nie, ja do śmierci chcę żyć, a po śmierci 
Będzie, jak Bóg chce i jak chce pan Gwalbert. — 
Cóż to za wiedźma przed stosem z płomieni 
Trupich piszczeli ogniem oświecona? 

ROZA WENEDA

Czar się nie robi, tu jest człowiek żywy. 

ŚLAZ

Jezu Maryja! Gotowa mnie zabić. 

ROZA WENEDA

Wężu, kto jesteś? 

ŚLAZ

Umarły ze strachu. 

ROZA WENEDA

Gdzie idziesz? 

ŚLAZ

Wszędzie, gdzie każesz waćpani. 

ROZA WENEDA

Ja wiem, czym jesteś... ty będziesz zabójcą. 
Mam tutaj sztylet. 

ŚLAZ

Jakaś waryjatka! 

ROZA WENEDA

Przed tobą płynie krwi bolesnej rzeka, 
Z tych trupów cieknie i płynie. 
Za tą wodą dom człowieka, 
Ten człowiek zginie; 
Życie jest jego dla mnie jak psa życie. 
Ty go zabić powinien. 

ŚLAZ

Ja? 

ROZA WENEDA

O świcie 
Go zabijesz, idziesz po to. 
Słuchaj! — jesteś złodziejem... 

ŚLAZ

Ja? 

ROZA WENEDA

I złotą 
Harfę ukradniesz mego ojca. 

ŚLAZ

Pięknie! 

ROZA WENEDA

I słuchaj, jeśli z bolu harfa jęknie, 
Jeżeli jęknie, ojcu mojemu kradziona: 
Ty ją utulisz w płaczu jak dziecko — i skona 
Ojciec mój — ale harfa zwycięży narody! 
Pamiętaj! 

ŚLAZ

Dobrze. 

ROZA WENEDA

Lub z głazem do wody 
Rzuć się i toń, bo serce ci wydrę i oczy. 
Oddala się w głąb do płomieni.

ŚLAZ

Rozumiem, ukraść harfę i zabić człowieka. 
A to mi wcale1 piękna awantura! 
Wylazła z trupów i z płomienia mara 
I mówi do mnie: „Ślazie, jesteś zbójcą”. 
Dziękuję pani, że tak dobrze trzymasz2 
O mojej cnocie. — A do mnie ta znowu: 
„Mój mości Ślazie, waść jesteś złodziejem”. — 
Chciałem ją za to w pysk, a ona w ogień 
Jak Salamandra; szukajże z nią ładu! 
Gdyby przynajmniej była powiedziała3, 
Czy mnie powieszą, jak będę złodziejem? 
Co teraz robić?... Widzę tam na górze 
W złocistej zbroi nieboszczyka — pójdę, 
Obedrę zbroję i na siebie włożę, 
Może cokolwiek znajdę w niej odwagi. 
Wychodzi.

ROZA WENEDA

śpiewa
Trzaska w płomieniach kość, 
W czaszkach się warzy mózg, 
Tu kwiatów będzie dość 
I lilijowych rózg 
Z kwiatami o! z białymi kwiatami... 
O! o! — o! o! 
Trupy moje! Trupy moje! Bóg z wami! 
Ja palę trupy wciąż. 
Tu mój kochanek był, 
Do czaszki przylazł wąż, 
I krew mu z oczu pił, 
I do czaszki wlazł krwawymi ustami. 
O! o! — o! o!  
Trupy moje! Trupy moje! Bóg z wami! 
Oddala się — płomienie gasną.

ŚLAZ

wchodzi w zbroi — sam
Otóż ubrany jestem jak na święto. 
Ta wiedźma wrzeszczy tu na całe gardło, 
A tu są ludzie, co chcą spać: na przykład 
Ten obywatel, co mi dał tę zbroję 
Chciał spać, musiałem dobić nieboraka 
Ergo ta wiedźma powiedziała prawdę; 
Bo jeśli dobić żyć niemogącego, 
Znaczy to samo, co odebrać życie, 
Więc ja zabiłem... nie — tylko dobiłem. 
Gdzież w przykazaniach boskich: „Nie dobijaj”? 
A gdyby nawet było w przykazaniach, 
To ja nie wierzę w boskie przykazania 
I tak... a jeszcze na moją obronę 
Mógłbym przytoczyć, że mnie ten nieboszczyk 
Prosił, abym go zrobił nieboszczykiem... 
Tymi wyrazy4: „Widzisz tu Salmona 
Z połamanymi kościami — więc dobij!” 
Więc ja dobiłem go i rzecz skończona. — 
A teraz pójdę w tej zbroi do Lecha; 
I będę, jakbym przywędrował z Lechem, 
Służyć u Lecha i zwać się ślachcicem. 
Wychodzi.

SCENA II

Sala w zamku Lecha. Lech i Sygoń.

LECH

Więc ty widziałeś, jak mój Salmon zginął? 
Opowiedz jego śmierć. 

SYGOŃ

Kiedy się, Lechu, 
Za ostatnimi Wenedy5 puściłeś 
Na czarnym koniu, Salmon twój kochany, 
Ujrzawszy wzgórze, na którym dwunastu 
Stało Derwidów, z harfami złotymi, 
Tak, że z tych starców i z harf pagórkowi 
Była korona, rzucił się z dobytym 
Mieczem na owo wzgórze Salmon młody 
I nie znajdując żadnego oporu, 
Króla Derwida wziął za siwą brodę 
I ciągnął z tronu kamiennego gwałtem. 
Gdy oto nagle — harf złotych dwanaście, 
Jako dwanaście siekier podniesionych, 
Na hełm Salmona spadło... a jam słyszał 
Jęk tego hełmu i jęk harf dwunastu... 
Przybiegłem... wzgórze całe było puste, 
A na nim leżał cicho trup Salmona. 

LECH

Na Boga! Każda z tych harf mi odpowie 
Życiem za życie mojego rycerza. 

SYGOŃ

Już się królowa zemściła na królu. 

LECH

I cóż? 

SYGOŃ

Kazała mu wyłupić oczy. 

LECH

Na Boga! Mała kara, mała kara! 
Psy! psy! psy! — zabić harfami rycerza. 
Chciałbym ten kielich cały krwią napełnić... 
Rycerz rozbity jak garnek, nie bronią, 
Ale harfami! — pfu! — zgroza. Sygonie, 
Gdyby mi kiedy taka śmierć groziła, 
Utnij mi głowę, zrąb mi głowę z karku. 
Wchodzi LILLA WENEDA. 
Cóż to za biała jakaś Wenedzianka? 

SYGOŃ

Córka starego króla. 

LECH

Tego starca, 
Który mi zabił Salmona? 

SYGOŃ

Tak, panie. 

LECH

Czegoż ode mnie ona chce? 

LILLA WENEDA

Litości. 

LECH

Właśnie mi teraz z litości wystygło 
Serce; twój ojciec jest mi jak wąż sprośny. 
Młodocianego mi zabił rycerza. 

LILLA WENEDA

Więc nie litośny bądź, lecz sprawiedliwy. 
Ty ojcu memu zabiłeś tysiące 
Młodych rycerzy i przyjacioł starych; 
A żona twoja mu nie zostawiła 
Oczu, by płakał nad swoją niedolą. 
Wyście mu wszystko wydarli! Ach, wszystko! 
Nawet pociechę, którą ma płaczący, 
Przez ołzawione oczy widzieć niebo 
Lub twarz człowieka, który nad nim płacze, 
Lub lice córki, co chce być wesołą 
I twarz umila nadziei promieniem. 
O! panie, wszystkoście mu już wydarli! 
Wszystko, prócz serca córki nieszczęśliwej. 
Idź, Lechu — obacz go — a będziesz płakał! 
Idź, Lechu! — on tam na twoim dziedzińcu 
Za siwe, święte włosy przywiązany — 
Głodny mój ojciec! cierpiący mój ojciec! 
Idź, Lechu! obacz, co oni zrobili 
Z moim nieszczęsnym ojcem — ty masz oczy: 
Więc idź i obacz... a jeśli ty, Lechu, 
Na taki widok nie będziesz litośnym, 
To chyba jesteś, Lechu, nie człowiekiem. 

LECH

Sygonie, moja Gwinona się biesi, 
Ona tu miarę przebrała. 

LILLA WENEDA

O! panie, 
Ona tam teraz przed wiszącym starcem 
Do okrucieństwa zaprawia twe dzieci, 
Ojca mojego im nazywa królem, 
A to maleństwo za matką świegoce: 
«Król, król» i w mego ojca oczy puste 
Niegodziwymi rzuca kamyczkami. 
O! idź ty, Lechu, i obacz tę zgrozę! 
O! idź ty, Lechu, i skarż tę kobietę! 
Ona ci psuje, Lechu, twoje dziatki, 
Z tych dziatek będą potem królobójce, 
Ty będziesz się bał, gdy cię nazwą królem. 
Tak jak zwą dzisiaj ojca mego królem; 
«Król, król», jak kawki świegocą. O! Lechu, 
Idź sam i obacz... 

LECH

Wszak nie ma w tym grzechu, 
Sygonie, mojej miłej podciąć skrzydeł... 
Wychodzą.

LILLA WENEDA

On mi uwolni ojca z rąk straszydeł... 
Wychodzi.

SCENA III

Dziedziniec zamkowy. Na jednej z bocznych ścian widać cień przywiązanego Derwida do gałęzi dębu. — Na przedzie sceny Gwinona, Krak i Arfon.

KRAK

Mamo, ja nie chcę więcej tego starca 
Bić kamykami. On się już nie rusza. 

GWINONA

Krak, jak wyrośniesz, będzie z ciebie baba. 

KRAK

Nie, mój braciszek Arfon będzie babą, 
A ja rycerzem sławnym jak mój papa. 

GWINONA

Chcesz być rycerzem? A kiedym kazała 
Wziąść6 łuk i trafić w serce tego starca, 
To skowytałeś jak psiątko: — «Nie mamo, 
Nie, ja żałuję dobrego staruszka». 
Wstydź się, czyżykiem jesteś, nie chłopakiem. 

KRAK

Cóż ten staruszek zrobił tobie, Gwina? 

GWINONA

Co? nie pamiętasz już, Kraku, Salmona?  
Salmona, co cię nieraz na rumaku 
Sadzał i uczył harcować... ten stary 
Zabił Salmona, Salmon już nie wróci. 

KRAK

Ten stary zabił Salmona? 

GWINONA

A widzisz? 
Już rączki ściskasz w kułak7, jużeś8 gniewny... 
Arfonie, daj łuk braciszkowi — daj mu. 
On lepiej strzela niż ty. 

ARFON

Ja sam trafię. 

GWINONA

Idź, baw się z harfą, daj łuk braciszkowi. 
dając Krakowi łuk 
Na9, i mierz w serce, w serce — wiesz, gdzie serce? 

KRAK

Wiem, mamo, bo mi teraz głośno puka. 
Mierzy z łuku w stronę, gdzie się znajduje męczony Derwid... Wchodzi Lech, Sygoń i Lilla Weneda.

LILLA WENEDA

O! widzisz, panie, chcą mi zabić ojca. 

LECH

Gwinona, każ mu spuścić łuk, na Boga! 
Bo go tu zetnę szablą jak makówkę. 
Cóż to?... czy ojciec jest tu u was niczym? 
Spuść łuk! bo łebek ci ukręcę — spuść łuk! 

GWINONA

Spuść łuk, mój Kraku, papa tobie każe. — 
Cóż to tak gniewny, mój człowieku? cóż to? 

LECH

Mam się nie gniewać? ja mam się nie gniewać, 
Kiedy tu widzę moje własne dzieci 
Urągające z niedoli królewskiej, 
Jedzące mięso jak orlątka młode? 
Cóż to? Czy moje dzieci są chowane 
Jak psy rzeźnika? — precz mi stąd, szczeniaki! 
Dzieci odchodzą. 
Gwinona, dosyć już tych okropności. 
Każ tego starca odwiązać. 

GWINONA

Ty panem, 
Każ go odwiązać. 

LECH

Cóż to? jużeś gniewna? 

GWINONA

O! dzień przeklęty, kiedym ja się dała 
Uwieść przez ciebie z islandzkiego brzegu, 
Abym tu była teraz niewolnicą 
Twojego gniewu i niestałej żądzy. 
Lepiej mi było morze rozhukane 
Poślubić albo wulkan płomienisty, 
Lub zostać Niksów10 albo Farfadetów11 
Małżonką: lepiej, o! lepiej sto razy, 
Niż teraz za mym ubogim rycerzem 
Przez świat wędrować i znosić obelgi, 
I nie być pewną dnia, że mąż mię kocha. 
Bo jakże kocha mnie ten lew ryczący? 
Serce mi ciągle gryząc albo głaszcząc 
Dłonią żelazną — jakże mi pochlebia? 
Z rana pochlebia, a wieczorem karci. 
Jakże mi wierną miłość wynagradza? 
Co mi da z rana, odbierze wieczorem; 
Tak, że ja nie wiem, żoną ja czy sługą 
Jestem u niego? miłą mu czy gorżką? 
Szlachetną w jego myśli? albo podłą? 
O! jeśli tak ma być zawsze, o! Lechu! 
To mię odegnaj i ja pójdę bosa 
W te ciemne lasy wilkom i niedźwiedziom 
Pochlebiać, łasić się, prosić o litość. — 
Wstydzisz się; nic mi już nie odpowiadasz? 
Bo ty szlachetny i wiesz, że ja mam słuszność. 
Dzisiaj mi dałeś w moc tego Derwida, 
Pierwszy raz rzekłam: «On mi przecież ufa!» 
A teraz muszę znów wyjść z omamienia. 
Chodźcie tu wszyscy! patrzcie, jak Lech rycerz 
Żonie danego dotrzymuje słowa. 
Ja w słowie jego zaufana święcie 
Na jego słowo dałam moje słowo: 
Teraz on swoje święte słowo łamie; 
A ja się muszę oszkalować sama 
I zaprzysiężeń moich nie dotrzymać... 
Chodź tu, dziewczyno! wyzwałaś mnie dzisiaj 
Na zakład, że trzy razy ojca twego 
Wyrwiesz od śmierci — a ja ci przyrzekłam, 
Że twego ojca oddam ci, jeżeli 
Trzy razy śmierci go wyrwiesz okropnej. 
O! łatwo zakład ci wygrać z królową, 
O której honor nie dba mąż i rycerz. 
Ciesz się więc. — A ty, Lechu, tej dzieweczki 
Zdrowie pić będziesz moją krwią — ty znasz mnie! 
Islandzką jestem królewną, pamiętaj! 
Do obelg takich nieprzyzwyczajona. 
Chce odchodzić.

LECH

Stój! 

GWINONA

Idę z wieży się rzucić. 

LECH

Kobieto! 

GWINONA

Jak mnie nie będzie, każesz z moich włosów 
Porobić struny do twej harfy złotej 
I starzec ci ten będzie o mej śmierci 
Grał — albo wicher islandzki przyleci 
Z ojczystej mojej ziemi i na strunach 
Położy usta przekleństwem wyjące. 

LECH

Zanadto jesteś teraz rozżalona, 
Mówić nie można z tobą. 
Chce odchodzić.

LILLA WENEDA

zatrzymując go
O! mój panie. 

LECH

Czego ode mnie chce ta wiedźma? wszyscy 
Przeciwko mnie są. 

LILLA WENEDA

Więc mój ojciec skona? 

LECH

Twój ojciec na śmierć zasłużył sto razy. 
Niechaj rycerze go dokończą — i niech 
Więcej nie słyszę o nim. 

LILLA WENEDA

Ach! okrutny! 
Słuchajże teraz mnie, straszny człowieku! 
Słuchajże teraz mnie, ty pani krwawa! 
Ja tu wynajdę, aby wam nakarmić 
Zemsty łaknące serca, taki sposób, 
Taką wam straszną rzecz wynajdę myślą, 
Taką rzecz powiem, że wy struchlejecie 
Na samą pierwszą myśl tej okropności. 
Słuchajcie tylko! słuchajcie! Ten starzec 
Ma dzieci — dzieci te u was w niewoli, 
Dwóch macie synów tego starca w rękach: 
Otóż wybierzcie z nich którego losem, 
Dajcie mu w ręce topór wyostrzony, 
Niech o sto kroków stanie i toporem 
Rzuci na ojca — co? czy pozwalacie? 

GWINONA

Przywieść tu jeńców. 

LILLA WENEDA

Lecz, królu! lecz, królu! 
Jeżeli brat mój, rzuciwszy toporem 
Starcowi tylko włos ustrzyże siwy: 
O! patrzaj... ten włos, co tak przezroczysty 
Jak blady gwiazdy błękitnej ogonek, 
Pomiędzy drzewem a starego głową: 
Jeżeli ten włos tylko mu ustrzyże, 
To więźnie będą wolni — czy przyrzekasz? 

LECH

Ów, co rzecz taką zrobi, będzie wolnym. 

LILLA WENEDA

Oba? 

LECH

Tak, oba... 

LILLA WENEDA

I mój ojciec? 

GWINONA

Ojciec 
Do mnie należy — zbaw go tak trzy razy, 
A będzie wolnym. 

LILLA WENEDA

Ach! czyliż nie dosyć 
Raz tylko ojca tak zbawić, królowo? 
Wchodzi Lelum i Polelum. Oba łańcuchem złączeni, tak że prawa pierwszego ręka do lewej ręki Polelum przykuta.

GWINONA

Otoż są więźnie; mów, czy się podejmą? 
Ty, siostra, srogi targ zrobiłaś za nich. 

LILLA WENEDA

O! mówcie do nich wy... ja cała drżąca. 

LECH

Jest wieść, że celnie rzucacie toporem. 
Jeśli z was który o sto kroków rzuci 
Topór na ojca i tak weń wymierzy, 
Że wiszącemu na drzewie za włosy 
Starcowi tylko włos ustrzyże siwy: 
To będzie wolny razem ze swym bratem. 

LILLA WENEDA

Nie zechcą! oni nie zechcą! — Polelum 
Jedyny to jest dla ojca ratunek, 
Ojciec, na drzewie powieszony, skona, 
Jeść mu nie dano ani pić — on skona! 
On was nie widzi — wydarto mu oczy. 
Jeżeli topór mu roztrzaska głowę, 
Nie będzie widział, że to syn tak rzucił. 
On śmierci swojej przed śmiercią nie ujrzy, 
Jeżeli umrze... o śmierć nielitośną 
Swego własnego syna nie posądzi.. 
Polelum... topór weź. Ojciec nie widzi. 
Weź, tylko śmiało. 

POLELUM

Daj. 

LILLA WENEDA

Ale go nie rań. 

POLELUM

I cóż mam robić? 

LECH

Psie! ty godzisz we mnie. 

POLELUM

Mówisz, że trzeba godzić w mego ojca? 

LECH

Zgnijesz w kajdanach, jeśli nie posłuchasz. 
Polelum rzuca topór na ziemię.

LELUM

Bracie, na próżno targasz się w łańcuchu, 
Niewolnikami jesteśmy, Polelum. 
Pomyśl — ty dobrze władasz tym żelazem. 
Gdyby nie serce w tobie, to byś trafił; 
Więc zatruj serce na chwilę i pomyśl, 
Że to nie w ojca włos uderzyć trzeba, 
Lecz w łona ludzi tych, co będą czuli 
Hańbę ze swego zwycięstwa nad nami... 
Polelum! Podnieś ten topór okropny; 
Przykuty do mnie za twą lewą rękę 
Tyś niewolnikiem mojej ręki prawej. 
Ty cały jesteś moją ręką prawą: 
Ty będziesz rzucał, a ja będę cierpiał. — 
Mamyż na wieki i my, i nasz ojciec 
Już pokonani być dolą i nigdy, 
Nigdy tym krwawym ludziom nie pokazać, 
Co wreszcie12 może rozpacz niewolnika? 
Polelum! zemsty! — Ja skonam w więzieniu... 
Mnie trzeba słońca... tobie zemsty trzeba. 
Ach! bądź odważny. 

POLELUM

O! bogi piekielne! 
Z jednej mi strony brat cierpiący kona — 
Tam ojciec nędzny — tu mi dają topór — 
Co robić? 

LILLA WENEDA

O! mój Polelum! o bracie! 
Zbawisz nas wszystkich. 

POLELUM

Daj topór. O! Boże! 
Odwróćcie oczy, abym ja nie widział 
Na waszych bladych twarzach przerażenia. — 
Więc trzeba włosy te odciąć — te włosy — 
Te siwe włosy? — Nie patrzcie wy na mnie, 
Bo mi się oczy łzami ćmią. Okropnie! 
Czy wy jesteście pewni, że mnie ojciec 
Nie widzi? — tylko czy jesteście pewni? 

LILLA WENEDA

On ma wydarte oczy. 

POLELUM

Przez błyśnięcie 
Mego topora utraciłby oczy, 
Gdyby mu ludzie oczu nie wydarli. 
Ach, dosyć było taką rzecz wymyśleć, 
A starzec by sam sobie wydarł oczy, 
Aby nie patrzał na zabójcę syna. 
O! do czegóż ty przyprowadzasz, Boże, 
Człeka, co stracił ojczyznę! — O! patrzcie, 
Ażeby teraz wyratować brata 
Muszę być ojca mego męczennikiem. 
Siostra mnie własna o zabójstwo prosi, 
Ludzie z boleści mojej urągają. 
O! przyjdź, godzino zemsty albo śmierci! 

GWINONA

Cóż to, więc nie masz odwagi? 

POLELUM

Bezczelna! 
Ja się odwagi mojej własnej boję. — 
Prowadźcie mnie tam, skąd mam rzucać topór. 
O tym ciśnięciu straszliwym Weneda 
Będzie wam śnić się... 
Prowadzą okutych razem braci na metę rzutu — zasłona spada.

CHÓR DWUNASTU HARFIARZY

Niestety! niestety! 
Gdzie sprawiedliwość boska? Gdzie pioruny? 
Syn na własnego ojca topór rzuca, 
Niebo się całe ćmi krwawymi łuny, 
Błyskawicowych chmur rzygnęły płuca 
Piorunów deszcz okropny... świat się wzdryga! 
Cóż będzie, jeśli topór w czaszce jęknie? 
Topór, co w drżącej ręce syna miga: 
O! synu! serce twe z boleści pęknie, 
O! córko, ojca twego krew cię splami! 
O! biada wam! o! biada, niewolnicy! 
Mięsza się wasza krew z waszymi łzami, 
Serca dajecie krew pod dziób orlicy, 
Ona wyścieła gniazdo waszymi włosami. 
O! niewolnicy! 
Zemsta! zemsta! dopóki serce bije, zemsta! 
  1. wcale (daw.) — całkiem. [przypis edytorski] ↩
  2. trzymać — utrzymywać, sądzić. [przypis edytorski] ↩
  3. była powiedziała — daw. forma czasu zaprzeszłego; znaczenie: powiedziała wówczas, powiedziała wcześniej. [przypis edytorski] ↩
  4. wyrazy (daw. forma) — dziś N.lm: wyrazami. [przypis edytorski] ↩
  5. Wenedy (daw. forma) — Wenedami. [przypis edytorski] ↩
  6. wziąść (daw. forma) — dziś popr.: wziąć. [przypis edytorski] ↩
  7. kułak — pięść. [przypis edytorski] ↩
  8. jużeś — skrót od: już jesteś. [przypis edytorski] ↩
  9. na (reg.) — masz. [przypis edytorski] ↩
  10. Niksa (mit. germ.) — demon wodny. [przypis edytorski] ↩
  11. Farfadet — w folklorze francuskim niewielka istota, krasnoludek (często występująca w zielonym stroju lub w jakimś związku z liśćmi drzew i innych roślin). [przypis edytorski] ↩
  12. wreszcie — tu: w końcu, w ostateczności. [przypis edytorski] ↩
Źródło i licencja

Domena publiczna · Juliusz Słowacki

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Lilla Weneda · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/slowacki-lilla-weneda/

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.

Zgłoś błąd tłumaczenia

Przypis