Utwór 6 z 8

Ofiara świerzopa

Jest w I Księdze Pana Tadeusza
taki ustęp, panie doktorze:
«Gdzie bursztynowy świerzop1, gryka jak śnieg biała...»
I właśnie przez ten świerzop neurastenia2 cała...
O Boże, Boże...

Bo gdy spytałem Kridla3, co to takiego świerzop,
Kridl odpowiedział: — Hm, może to jaki przyrząd?
Potem pytałem Pigonia4,
a Pigoń podniósł ramiona.

Potem ryłem w cyklopediach5,
w katalogach i w słownikach,
i w staropolskich trajediach6,
i w herbarzach, i w zielnikach...

Idzie jesień i zima.
Ale świerzopa ni ma.

Już szepczą naokół panie:
— Cóż się zrobiło z chłopa!
Dziękuję, panie Adamie!!!
Jestem ofiara świerzopa.

Pierwodruk: „Kurier Poranny” 1934, nr 306.

świerzop — dawna regionalna nazwa niektórych gatunków roślin z rodziny kapustowatych mających żółte kwiaty i rosnących na nieużytkach i polach uprawnych jako chwast: a) rzodkiew świrzepa (Raphanus raphanistrum), o jadalnych liściach; lub b) podobna do niej gorczyca świrzepa (gorczyca polna, ognicha, Sinapis arvensis), dawniej używana w lecznictwie oraz do wytwarzania oleju i musztardy. [przypis edytorski] ↩
neurastenia — nerwica, nadpobudliwość. [przypis edytorski] ↩
Kridl, Manfred (1882–1957) — polski historyk i teoretyk literatury, profesor uniwersytetu w Wilnie, podczas wojny wyemigrował do USA; autor m.in. obszernego podręcznika Literatura polska wieku XIX (1925–1933). [przypis edytorski] ↩
Pigoń, Stanisław (1885–1968) — historyk literatury polskiej, edytor, badacz romantyzmu i Młodej Polski; profesor uniwersytetu w Wilnie, a następnie Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie; znawca biografii i twórczości Mickiewicza, edytor i komentator wielu wydań (od 1925) poematu Pan Tadeusz w serii Biblioteka Narodowa (początkowo uważał Mickiewiczowski świerzop za ognichę, w ostatnich wydaniach opowiadał się za identyfikacją świerzopu jako rzepaku). [przypis edytorski] ↩
cyklopedia (daw.) — encyklopedia. [przypis edytorski] ↩
trajedia (daw.) — tragedia. [przypis edytorski] ↩

Źródło i licencja

Domena publiczna · Konstanty Ildefons Gałczyński

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Ofiara świerzopa · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/galczynski-ofiara-swierzopa/

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.