Źródło i licencja tłumaczenia
[Epilog]
Co do prochu nicości złość pogan sprowadza,
A wieńcząc Bolesława znój mężnej prawicy,
Wstęp im w końcu toruje do Pańskiej winnicy.
Chrystusowi, którego prawo światem władnie,
Niechaj jego tryumfów dank1 cały przypadnie;
Boć nie prosta to ludzka lub rycerska sprawa
W tym zwycięskim polocie hufów Bolesława.
On opasał gród, wielką już przeszłością stary,
A tak groźny, przyrodą już mocen bez miary 2.
Pilna rzecz zmieść go z drogi: bo to wieczna zdrada,
Wiecznie zeń rój łupieżców na Polskę wypada.
Na odsiecz oblężonym w cwał pędzą poganie,
Rozumiejąc3 nieczujnych4 zdybać niespodzianie;
Lecz daremny ich zamach, manowce i knieje,
W tak bezpieczne ich wzbijać nie mogą nadzieje.
Oni pewni rozpierzchłych są z góry ucieczki,
Więc na pieszo po lasach każdej strzegą steczki5.
Ktoś im szepnął, iż tędy zmierza huf książęcy,
Gdzie zaległ tłum ich gwarny z trzydziestu tysięcy.
Nowych czat to przestroga — lecz co więcej budzi,
Iż Skarbimir mknie jeno w garść z siedmiuset ludzi.
Niebaczny, cóż mu nada6, że sprawny, waleczny,
Wojewoda wnet pozna krok swój niebezpieczny!
Cicho! — Drgnęło z oddali jezdne tępotanie...
Krzywym łukiem wnet przesmyk oskoczą poganie.
Las ich drzewców ma postać w krąg zwitego7 jeża,
Co rozpaczną obronę kolcom swym zawierza.
Zdradna pewność to jednak, iż stawiąc8 w krąg czoło,
Zetrą, zgniotą, odeprą swój nacisk wokoło:
Bolesław jest tuż w porę — lotny, myśl dostrzega,
A jeża nie trącając, wirem go obiega.
Skarbimir, zaczem9 przestwór znajdzie ku środkowi,
Takim naprzód w rycerstwie duch słowem odnowi:
«Ćma zgęszczona tkwi murem: ale za mną, wiara!
Wszak to z groźnym pogaństwem znajomość nam stara!»
Rzekł i skoczył na przedzie, a nikt nie pamięta,
Aby kiedy się stała taka rzeź zawzięta.
Wnet pierzchli, a siedm zamków w jednym prawie rzędzie
Oręż polski za pierwszym zamachem posiędzie.
Pana niebios pochwalmy i w jego kościele
Zasługę męczennika widnego w tym dziele:
Boć to w święto Wawrzyńca zaszła rzeź ta sroga,
Po czym rzucon fundament pod przybytek Boga.
Tyle o syna Marsa przewagach w tym boju,
Teraz opis zawarcia z Augustem pokoju,
Jak tenże syt nareszcie chrześcijan morderstwa,
Wolał w końcu dłoń podać zgody i braterstwa.
Tu niech się szczegółowiej nieco wspomnieć godzi,
Z jakich przyczyn? I jaką drogą cesarz wchodzi?
Odmalujem i pychę za wczesną10 mocarza,
Jak to dziedzinę Polan z góry rozposaża?
Jak daleko zamyśla? Lecz cóż te zamysły,
Czy od boskiej prawicy one nie zawisły11?
Czy bez tego skinienia listek się poruszy?
Czy, gdy zechce, wód morskich do dna nie wysuszy?
Pasma gór nie roztrąci? Nie zepchnie w doliny?
Wszak Bolesław go w środek wpuszcza swej dziedziny,
A gotów jest do zwarcia, na kształt lwa w odskoku,
Co najpierwej zgaduje przestrach — w strzelca oku.
Opór jego w żywotnej zgnieść sile należy,
Wpierw nim bogów domowych i ognisk odbieży12.
Lecz wam, Czesi! co karki ugiąć jeszcze wzbrania,
Gdy Bolesław przez odwrót ścianę swą odsłania?
Wasza siła za wątła! Nie takie to wrogi
Pohamują nad głową dobyty miecz srogi...
Któryż władca równego mu przybiera miano?
Któryż sąsiad swe przed nim nie zegnie kolano?
Tak, niosąc mord i pożar, jeszcze on wspaniały,
Ileż blasku mu owszem one nie przydały?
Ot, i Węgrów król wczasu zażywa spokojnie,
Ani, pewien dziś siebie, zamarzy o wojnie.
Do naszej nie należy w tym miejscu osnowy,
Wyszczególniać: kto opór przypłacił okowy13?
A kto wolność ocalił, gdy uchylił skroni?
Wdzięczniejsze upominki w swej trzymamy dłoni:
Pochwały cudów męstwa i zalety zgody:
Z piewcami zdrad i matactw nie pójdziem w zawody14.
Poczyna się księga trzecia, o czynach Bolesława trzeciego
- dank — dziękczynienie. [przypis edytorski] ↩
- gród, wielką już przeszłością stary, (...) groźny, przyrodą już mocen bez miary — Nakło bagnami otoczone, o którym szczegółowiej kronika opowiada. [przypis tłumacza] ↩
- rozumiejąc (...) zdybać — tu: mając nadzieję, że zdybią; licząc na to, że zdybią (złapią). [przypis edytorski] ↩
- nieczujny — nieuważający, niezachowujący czujności. [przypis edytorski] ↩
- steczka — dróżka. [przypis edytorski] ↩
- cóż mu nada — na cóż mu się przyda. [przypis edytorski] ↩
- zwity — zwinięty. [przypis edytorski] ↩
- stawiąc — stawiając a. stawiwszy. [przypis edytorski] ↩
- zaczem — tu: zanim. [przypis edytorski] ↩
- za wczesną — przedwczesną, niewczesną, następującą w niewłaściwym czasie. [przypis edytorski] ↩
- zawisnąć od kogoś — zależeć od kogoś. [przypis edytorski] ↩
- odbieżeć coś — opuścić coś, porzucić. [przypis edytorski] ↩
- kto opór przypłacił okowy — kto przypłacił okowami opór; tj. kto został uwięziony za stawianie oporu. [przypis edytorski] ↩
- Niech wszechmocna najpierwej cześć odbierze władza (...) Z piewcami zdrad i matactw nie pójdziem w zawody — wiersz rozpoczynający księgę trzecią Kroniki Galla Anonima i stanowiący jej poetyckie streszczenie w oryginale pisany jest strofami liczącymi po trzy wersy (tj. tercyną). [przypis edytorski] ↩
Źródło i licencja
Domena publiczna · Gall Anonim
Źródło: Wolne Lektury
Szczegóły techniczne
Komponent: base-text
znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Kronika polska · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/gall-anonim-kronika-polska/
Źródło: Wolne Lektury
Licencja: LAL-1.3
Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Szczegóły techniczne
Komponent: editorial
Domena publiczna · Zygmunt Komarnicki
Źródło: Wolne Lektury
Szczegóły techniczne
Komponent: translation
znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe
Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.