Loreva
Loreva

Rozdział 40 z 48

XII

Krzysztof Szeliga zanadto swą dolę 
Skojarzył z losem księcia Bogusława, 
Wspólnie ich bojów, ich przewinień pole, 
Dzielić im tylko wspólny los zostawa1. 
Już dziś nie poznać owego młodziana, 
Któremu Skarga święcił miecz na boje; 
Twarz jego dzisiaj zmarszczkami zorana, 
Snadź2 że sumienia cierpi niepokoje. 
Głos powinności ku matce swéj ziemi, 
Którego wszystka szlachta usłuchała, 
Czyż w jego piersiach nieprawość oniemi? 
Czyż w jego myślach nigdy nie zapała? 
O! znaczno walkę we szlachetnej duszy! 
Ciężka tam w głębi odbywa się próba. 
On nieraz myśli: «Niech książę koniuszy 
Trzyma ze Szwedem, czy z kim się podoba; 
Moja powinność tam, gdzie mojej braci, 
W szeregach króla, w obronie tej niwy, 
Gdzie złożył głowę mój ojciec sędziwy, 
Gdzie mię z narodem krew powinowaci».  
Przeciw tym myślom, myśl zdradna a płocha 
Stawiła czoło potężnie i srodze: 
«Czyż rzucić księcia, który tak mię kocha, 
Kiedy tu silną chorągwią dowodzę? 
Ja tutaj mnogie skarby mam pod strażą, 
Z łupów wojennych uzbierałem krocie; 
Wrócić do swoich — to oddać je każą, 
Oddać kmiotkowi, wdowie lub sierocie. 
Rzucić dostojność, którą tutaj pieszczę, 
Pozbyć się grosza — toć cała ruina; 
Zostać żołdakiem, potem słuchać jeszcze, 
Gdy człek skrzywdzony łupieżcę przeklina... 
Nie, już za późno... już pozostać wolę: 
Po mojej drodze zaszedłem daleko, 
Wypieszczonemu na książęcym stole, 
Wracać do wioski — pić wodę i mleko... 
Przy łasce księcia, przy wojennym łupie, 
Nie taką wioskę ja wkrótce zakupię». 
Tak, by zagłuszyć sumienia zgryzoty, 
Szeliga w swego namiotu ustroni 
Przeglądał pilno swój strój szczerozłoty, 
Srebrzysty oręż, suty rząd na koni; 
A obliczając swe przyszłe rozkosze, 
Przyszłe znaczenie — dodawał kryjomu: 
«Zmienią się czasy i króla przeproszę, 
I jak bohater powrócę do domu!» 
Bluźniercze myśli, bezrozumne cele! 
Bo się w świątynię dziejową nie wdziera: 
Nie dosyć męstwa albo ran na ciele, 
Bo świętość sprawy czyni bohatera; 
Bez tego męstwo na nic się nie przyda, 
A inne w dziejach zostanie — ohyda. 
  1. zostawa (daw.) — dziś popr. forma: zostaje. [przypis edytorski] ↩
  2. snadź (daw.) — widocznie. [przypis edytorski] ↩
Źródło i licencja

Domena publiczna · Władysław Syrokomla

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Stare wrota · Okładka na podstawie: Luz Adriana Villa A.@Flickr, CC BY 2.0

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: CC-BY-2.0

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: cover

Stare wrota · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/syrokomla-stare-wrota/

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.

Zgłoś błąd tłumaczenia

Przypis