Loreva
Loreva

Utwór 5 z 25

Pieśń IX

Chcemy sobie być radzi1? 
Rozkaż, panie, czeladzi, 
Niechaj na stół dobrego wina przynaszają, 
A przy tym w złote gęśli2 albo w lutnią3 grają. 
Kto tak mądry, że zgadnie, 
Co nań jutro przypadnie? 
Sam Bóg wie przyszłe rzeczy, a śmieje sie z nieba, 
Kiedy sie człowiek troszcze więcej, niżli trzeba. 
Szafuj gotowym4 bacznie; 
Ostatek, jako zacznie, 
Tak Fortuna5 niech kona6: raczy li łaskawie, 
Raczy li też inaczej; my siedziem w jej prawie7. 
U Fortuny to snadnie8, 
Że kto stojąc9 upadnie; 
A który był dopiero u niej pod nogami, 
Patrzajże go po chwili, a on gardzi nami. 
Wszystko sie dziwnie plecie 
Na tym tu biednym świecie; 
A kto by chciał rozumem wszystkiego dochodzić, 
I zginie, a nie będzie umiał w to ugodzić. 
Prózno ma mieć na pieczy 
Śmiertelny wieczne rzeczy; 
Dosyć na tym, kiedy wie, że go to nie minie, 
Co z przejźrzenia10 Pańskiego od wieku mu płynie. 
A nigdy nie zabłądzi, 
Kto tak umysł narządzi, 
Jakoby umiał szczęście i nieszczęście znosić, 
Temu mężnie wytrzymać, w owym sie nie wznosić. 
Chwalę szczęście stateczne11; 
Nie chce li też być wieczne, 
Spuszczę12, com wziął, a w cnotę własną sie ogarnę 
I uczciwej chudoby13 bez posagu pragnę. 
Nie umiem ja, gdy w żagle 
Uderzą wiatry nagle, 
Krzyżem padać i świętych przenajdować14 dary, 
Aby łakomej wodzie tureckie towary 
Bogactwa nie przydały 
Wpadwszy gdzie między skały; 
Tam ja bezpiecznym sercem15 i pełen otuchy 
W równej fuście16 popłynę przez morskie rozruchy. 
  1. sobie być radzi — zabawić się, weselić się wspólnie. [przypis redakcyjny] ↩
  2. gęśli (a. gęśle) — instrument smyczkowy, zazwyczaj dwu- lub trzystrunowy, rodzaj prymitywnych skrzypiec w kształcie owalnego pudła z krótką szyjką. [przypis redakcyjny] ↩
  3. lutnia — instrument szarpany, posiadający od 6 do 16 strun, znany od starożytności, w renesansie również symbol sztuki poetyckiej; tu daw. forma B.lp: lutnią, dziś: lutnię. [przypis redakcyjny] ↩
  4. szafuj gotowym — rozporządzaj tym, co posiadasz; może w znaczeniu: pieniędzmi (por. wyraz pokrewny: gotówka). [przypis redakcyjny] ↩
  5. Fortuna (mit. rzym.) — bogini ślepego przypadku. Przedstawiano ją z rogiem obfitości, trzymającą ster (była sternikiem życia ludzkiego), zazwyczaj ślepą. Motyw Fortuny odgrywał niezwykle ważną rolę w filozofii Pieśni Kochanowskiego. [przypis redakcyjny] ↩
  6. niech kona — tu: niech dokona; niech doprowadzi do skutku. [przypis redakcyjny] ↩
  7. siedziem w jej prawie (starop.) — podlegamy jej prawom, znajdujemy się pod jej władzą. [przypis redakcyjny] ↩
  8. snadnie (starop.) — łatwo. [przypis redakcyjny] ↩
  9. stojąc (starop. forma imiesł.) — stojący. [przypis redakcyjny] ↩
  10. z przejźrzenia (starop.) — z postanowienia, z przeznaczenia. [przypis redakcyjny] ↩
  11. szczęście stateczne (starop.) — niezmienny los. [przypis redakcyjny] ↩
  12. spuścić — tu: oddać; tu forma 1 os. lp cz. przysz.: spuszczę. [przypis redakcyjny] ↩
  13. chudoba (starop.) — skromny dobytek, ubóstwo. [przypis redakcyjny] ↩
  14. przenajdować — zjednywać. [przypis redakcyjny] ↩
  15. bezpiecznym sercem (starop.) — z sercem wolnym od obaw, z poczuciem bezpieczeństwa. [przypis redakcyjny] ↩
  16. w równej fuście — w niewielkim okręcie. [przypis redakcyjny] ↩
Źródło i licencja

Domena publiczna · Jan Kochanowski

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Pieśń IX (Chcemy sobie być radzi?) · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/piesni-ksiegi-pierwsze-piesn-ix/

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.

Zgłoś błąd tłumaczenia

Przypis