Loreva
Loreva

Lis i gęś

Słomka położona 
Między dwa bierwiona1 
Uleży, gdy są wilgłe2, lecz pono 
Kruchy jej byt, gdy bierwiona płoną. 
Komu nazbyt mistycznym zda się to twierdzenie, 
Temu nadmienię 
Że słomka — przyjaźń, a bierwiona — 
On — Ona. 
Gęś, młoda entuzjastka, 
Nieco dzika, 
Świeżo z gniazdka 
W świat wprowadzona; 
Lis, przechera3 poniekąd i kawał szkodnika: 
A przecie, co powiecie, moje panie? — 
Najtkliwsze z sobą zawarli przymierze. 
O życiu gęgała gęś idealnym, 
O wadach swych dziedzicznych 
Lis jej szczekał szczerze, 
Płakał na łonie jej nieprzemakalnym: 
Słowem, lisi skowyt i gęsie gęganie 
Były wzorem harmonii. 
Nawet kury z uznaniem gdakały o lisie. 
Lecz ach! cóż jest trwałego?... 
W południe, na błoni, 
Zwanej «Gęsie Błotko», 
Bawili się 
Lis przy gęsi, gęś przy lisie 
Rozmową przyjacielską. 
Lis mówił: — «O jakże jest słodko, 
Znaleźć serce siostrzane! Od chwili, gdy atłas 
Twego puchu mnie olśnił, nie nęci mnie brat — las, 
Łowy mi zbrzydły, i wiesz co? 
Od dziś żyję rzodkwią» — 
— «Ach tak, życie jest piękne, 
Tyś dobry, ja wiem...» 
— «Nie, nie!... O, tkwią 
We mnie zarodki złego, ale niechaj pęknę, 
Jeżeli nie będę z czasem gęsiom równy». — 
— «Ja ci wierzę... Jakiś ty wymowny, 
Jaki inny, 
Niż obraz twój, kreślony mi w dobie dziecinnej, 
Gdym, rzuciwszy jaje, 
Rozpoznawać zaczęła gęsińca zwyczaje». 
— «Hm, tak... 
Jednak wyznać trzeba, 
Że gleba 
Tu niezbyt sucha. Źle wpływa wilgoć na zdrowie. 
Tam przejdźmy...» 
— «Ach, chętnie! Papa gąsior miał przysłowie: 
Z druhem 
Dobrze i na lądzie suchym». 
I przeszli. 
Lis był na czczo. 
Półuchem 
Słuchał gęsi, patrząc na jej tułów 
Okrągły; nozdrza rozdął, bo czuł ów 
Zapach, jakim gęś tchnie podniecona. 
Rzekł w końcu, jak Ofelii ów Hamlet w Szekspirze4: 
«Pozwól mi na swym łonie spocząć, luba siostro». 
Jakoż położył swą mordkę ostrą 
Na gęsi pierze. 
Ta, wzruszona, 
Przyskrzydla go do łona, 
I aby ufność swą okazać snadnie, 
Z pieszczotą mu swą szyjkę między zęby kładnie. 
Lis drgnął, spłonąwszy jak mina prochowa, 
Ściął5 zęby, i gęsia głowa 
Odpadła od gardzieli... 
Struga krwi, jak alkiermes6, wykwitła na błoni 
I drżała gęś bezgłowa w przedśmiertnej agonii. 
Pasące się w oddali przyjaciółki ściętej 
Rozpierzchły się, wydając gęgliwe lamenty. 
Krople krwi jak korale kapią z brody lisa, 
Co widząc, źdźbło kostrzewy7 trwożnie się kołysa, 
I niezabudki kwiat niewinnookiej 
Zgroza trzęsie, 
Gdy lis chrupie przyjacielskie zwłoki 
Gęsie. 
— «Stało się» — lis pomyślał. 
Za czym z mokrą rzęsą 
Pojrzał w niebo i zawył: 
— «O przyrodo, matko! 
Czemu każesz jeść mięso, 
Gdyśmy duchem głodni? 
Czemu nas szlakiem cnoty 
Prowadzisz do zbrodni? 
Ha! krwawą zagadką 
Byt nasz! 
Oto w lat rozkwicie 
Była gęś... Dziś co z niej? 
Dziób, skrzydła, piór parę z ogona... 
Reszta — zjedzona! 
O, życie, życie!...» 
  1. bierwiono — duży kawał drewna przeznaczony na opał; polano, szczapa. [przypis edytorski] ↩
  2. wilgłe (daw.) — wilgotne. [przypis edytorski] ↩
  3. przechera — sprytny, przebiegły. [przypis edytorski] ↩
  4. Hamlet — dramat Williama Szekspira. [przypis edytorski] ↩
  5. ściąć (daw.) — zacisnąć, ścisnąć. [przypis edytorski] ↩
  6. alkiermes — barwik czerwony, wydobywany z owada zwanego czerwcem. [przypis redakcyjny] ↩
  7. kostrzewa — rodzaj trawy. [przypis redakcyjny] ↩
Źródło i licencja

Domena publiczna · Jan Lemański

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Lis i gęś · Okładka na podstawie: Berit Watkin, CC BY 2.0

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: CC-BY-2.0

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: cover

Lis i gęś · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/lemanski-lis-i-ges/

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.

Zgłoś błąd tłumaczenia

Przypis