Loreva
Loreva

Utwór 8 z 17

Gramatyka

(— a wrosnąć w słowa tak radośnie, 
a pokochać słowa tak łatwo —  
trzeba tylko wziąć je do ręki i obejrzeć jak burgund2 pod światło). 
Przymiotniki przeciągają się jak koty 
i jak koty są stworzone do pieszczot 
miękkie koty ciepłe i potulne mruczą tkliwość andante3 i maesto4. 
Miękkie koty mają w oczach jeziora i ziel-topiel wodorostną na dnie. 
Patrzę sennie w źrenice kocie 
tajemnicze i szklane i zdradne.5 
Oto jest bryła i kształt, oto jest treść nieodzowna, 
konkretność istoty rzeczy, materia wkuta w rzeczownik, 
i nieruchomość świata i spokój martwot i stałość, 
coś, co trwa wciąż i jest, słowo stężone w ciało.6 
Oto są proste stoły i twarde drewniane ławy, 
oto są wątłe i mokre z tkanek roślinnych trawy, 
oto jest rudy kościół, co w Bogu gotykiem sterczy, 
i oto jest żylne tętnicze ludzkie najprostsze serce7. 
Zaś przysłówek8 to nagły cud 
niespodzianka potartych krzesiw — 
było coś nie wiadomo jak 
a już teraz jest w skos i w poprzek 
i oburącz oplata myśl i jest pewnie rzewnie i dobrze9. 
A zaimki to malutkie pokoiczki, 
gdzie na oknach rosną małe doniczki. 
Każdy kącik — to pamiątka po dawniej 
a są tylko dla Ciebie i dla mnie. 
Tu tajemną abrakadabrą 
kwitną prawa miłosnych algebr: 
ja — to ty, ty — to ja (równanie) 
ja bez ciebie — ty beze mnie to zero. 
My lubimy otuleni zmierzchami 
w małych słowach jak w szufladkach szperać. 
Ja to ty — ty to ja. Równanie. 
A zaimki są tak tajne jak kwiaty, 
jak malutkie, malutkie pokoiczki, 
w których mieszkasz w tajemnicy przed światem10. 
(— więc weź tylko słowo do ręki 
i obejrzyj jak burgund pod światło, 
a wrosnąć w słowa tak radośnie, 
a pokochać słowa tak łatwo. — ). 
  1. Gramatyka — Wiersz zdobył wyróżnienie w Turnieju Młodych Poetów, organizowanym przez redakcję „Wiadomości Literackich” w 1934 roku. Pojawił się w 29 numerze tego pisma 15 lipca 1934 roku. [przypis redakcyjny] ↩
  2. burgund — gatunek wina z Burgundii. [przypis edytorski] ↩
  3. andante — (wł. termin muz.) spokojnie. [przypis edytorski] ↩
  4. maesto — (wł. termin muz.) majestatycznie, triumfalnie. [przypis edytorski] ↩
  5. Patrzę sennie w źrenice kocie tajemnicze i szklane i zdradne. — W rękopisie ten dwuwers brzmiał: słodko patrzeć przymiotnikom w źrenice / tajemnicze i najcichsze i zdradne — [przypis edytorski] ↩
  6. coś, co trwa wciąż i jest, słowo stężone w ciało. — w rękopisie ten wers brzmiał: coś, co trwa wciąż i jest, bo prawdą z pustki się stało — [przypis edytorski] ↩
  7. oto są wątłe i mokre z tkanek roślinnych trawy, oto jest rudy kościół, co w Bogu gotykiem sterczy, i oto jest żylne tętnicze ludzkie najprostsze serce — W rękopisie: oto są drżące i wątłe z tkanek roślinnych trawy — / oto jest kościół z cegieł, co w niebo gotykiem sterczy / i oto jest ludzkie żywotne, żylne, tętnicze serce. — [przypis edytorski] ↩
  8. Zaś przysłówek — w rękopisie ta strofa brzmiała: było coś - nie wiadomo jak, / a już styl ma żywy jak trzeźwość — / było coś — nie wiadomo jak, / a już teraz jest w skos i w poprzek / i oburącz otula myśl / i jest pewnie, rzewnie i dobrze. — [przypis edytorski] ↩
  9. rzewnie i dobrze — w rękopisie dalej znajdowała się strofa o czasowniku: A czasownik, pal go czart: / prężnych sprężyn rzutny chan. / Gdy wytryska w nagły ruch, / ściera rzewność w pył i puch; / nie ma miejsca na zmrok lila, / bez do okien się nie schyla — / jeśli ból, to twardy ból, / nie smętnica żalnych pól. / Gdy o szczęście walczyć mam, / zerwę, zburzę opór tam: / żywy mięsień, żywa pięść / może zdobyć tkliwość szczęść — / Wszystkie smętki, precz do diaska! — / stoi słowo, koniem parska, / staje dęba, wpada w szał — / tylko siąść i pędzić w cwał. [przypis edytorski] ↩
  10. przed światem — w rękopisie dalej następowała strofa o następującym brzmieniu: (więc nie wykładaj słów, jak karty / w pasjansów powrotnej nudzie: / tak / czy / nie — / tak / czy / nie — / bo każde słowo jest właśnie tyle warte / ile jest warte dla każdego z ludzi — [przypis edytorski] ↩
Źródło i licencja

Domena publiczna · Zuzanna Ginczanka

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

O centaurach · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/ginczanka-o-centaurach-tom/

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.

Zgłoś błąd tłumaczenia

Przypis