Rozdział 17 z 24

Pieśń XVII

Niegodzien tego ten świat zawikłany,
Aby miał na nim rozumem nadany2
Człowiek polegać, a swe szczęśliwości
Sadzić na jego płochej odmienności3.

Co ma ten żywot, na co by bezpiecznie
Człowiek mógł kazać4? Niedługo kóniecznie5
Doniesie czaszę6 pachołek do gęby,
A przedsię i w tym straci czasem zęby7.

Morze nie stoi nigdy, zawżdy płynie:
Teraz kędzierze8 nastrzępi, w godzinie
Dnem wzgórę stanie, a ogromne wały9
Wysokich będą obłoków sięgały.

Cnota mój kompas10, który nie w pół nocy,
Ale w pół zbytków bije. Niech sie smocy
I wszytko bydło Proteowe11 jeży,
Łódź moja przedsię swym pędem pobieży.

W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Pieśniach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski] ↩
nadany (starop.) — obdarzony. [przypis redakcyjny] ↩
płocha odmienność — niespokojna zmienność. [przypis redakcyjny] ↩
na co by bezpiecznie (...) mógł kazać — na czym mógłby polegać bez zastrzeżeń. [przypis redakcyjny] ↩
koniecznie — zaprawdę. [przypis redakcyjny] ↩
czasza (daw.) — płaski, ozdobny kielich. [przypis redakcyjny] ↩
Doniesie czaszę... — aluzja do przysłowia gr., mającego też rzym. i pol. odpowiedniki, mówiącego, że wiele rzeczy leży między ustami a brzegiem pucharu. [przypis redakcyjny] ↩
kędzierze (starop.) — kędziory, do których porównano fale morskie. [przypis redakcyjny] ↩
wał (starop.) — fala. [przypis redakcyjny] ↩
kompas — tu: zegar (kompasem nazywano wówczas zegar słoneczny). [przypis redakcyjny] ↩
bydło Proteowe — być może chodzi o foki Okeanosa, których pasterzem był Proteus (Odyseja, ks. IV). [przypis redakcyjny] ↩