22. Pan i Hermes

1. Pan: Jak się masz, ojcze Hermesie.

Hermes: Jak się masz. Ale jakim sposobem: ja twoim ojcem?

Pan: Czy ty nie jesteś czasem Hermes z Kylleny1?

Hermes: No tak. Ale jak ty jesteś moim synem?

Pan: Syn naturalny, wybrany twój syn.

Hermes: Na Zeusa, może jakiegoś kozła, który miał stosunek z kozą. Bo mój jakim sposobem? Z rogami, z takim nosem, z długą brodą, nogi porozszczepiane jak u kozła, ogon na tyłku?

Pan: Jakkolwiekbyś mnie wyśmiewał, ojcze, własnemu synowi łatki przypinasz, a właściwie sobie, że takie dzieci na świat wysyłasz; ja nie jestem winien.

Hermes: A któż miał być twoją matką? Możem gdzieś jakąś kozę zgwałcił — sam nie wiem, kiedy?

Pan: Kozy nie zgwałciłeś, ale przypomnij sobie, czyś kiedyś w Arkadii nie zgwałcił dziewczyny wolnej. Czemu obgryzasz palec i szukasz, i tak ci trudno znaleźć. Ja mówię o Penelopie, córce Ikariosa2.

Hermes: A jej się co stało, że urodziła cię podobnym do kozła, a nie do mnie?

2. Pan: Ja ci powiem, co ona sama mówiła. Kiedy mnie wyprawiała do Arkadii, powiedziała mi: „Moje dziecko, matką twoją jestem ja, Penelopa, Spartanka, a wiedz, że ojcem twoim jest bóg Hermes, syn Mai i Zeusa. Jeżeli masz rogi i nogi koźle, niech cię to nie martwi. Bo kiedy bywał ze mną twój ojciec, upodobniał się do kozła, aby się ukryć, i dlatego wyszedłeś podobny do kozła”.

Hermes: Na Zeusa, pamiętam, żem coś takiego robił. Więc ja, taki pewny swojej piękności, i to jeszcze bez zarostu sam, będę się nazywał twoim ojcem i będą się wszyscy ze mnie śmiali, że mi się tak dzieci udają?

3. Pan: O, ja ci wstydu nie zrobię, ojcze. Ja przecież jestem muzykalny i gram na fujarce bardzo gładko, i Dionizos nie może się ruszyć beze mnie — ma we mnie przyjaciela i kompana w pochodzie, prowadzę mu chór. A gdybyś moje trzody zobaczył, które mam koło Tegei3 i na Partenionie4, bardzo się będziesz cieszył. I ja panuję nad całą Arkadią. Niedawno też Ateńczykom pomagałem na wojnie i takie zwycięstwo odniosłem pod Maratonem, że mi w nagrodę dano jaskinię u stóp Akropoli. Jak będziesz w Atenach, dowiesz się, jakie tam sławne jest imię Pana.

4. Hermes: A powiedz mi, Panie — bo tak cię nazywają podobno — jużeś się ożenił?

Pan: Nic podobnego, ojcze. Ja kochliwy jestem i nie czułbym się dobrze, obcując z jedną.

Hermes: Więc ty kozy zaczepiasz, oczywiście.

Pan: Ty sobie żartujesz. A ja z nimfą Echo5 i z Sosną6 obcuję, i z wszystkimi menadami Dionizosa; one mnie traktują bardzo poważnie.

Hermes: Wiesz, moje dziecko, jaką mógłbyś mi zrobić przyjemność, gdybym się do ciebie zwrócił z moją pierwszą prośbą?

Pan: Rozkazuj, proszę cię, ojcze, a ja zobaczę.

Hermes: I przychodź do mnie, i odnoś się do mnie przyjaźnie, ale uważaj, żebyś mnie nie nazywał ojcem, kiedy ktoś słyszy.