Loreva
Loreva

Utwór 11 z 21

Tren XII. (Żaden ojciec podobno barziej nie miłował...)

Żaden ociec2 podobno barziej3 nie miłował 
Dziecięcia, żaden barziej nad mię nie żałował4. 
A też ledwie sie kiedy5 dziecię urodziło, 
Co by łaski rodziców swych tak godne było6: 
Ochędożne7, posłuszne, karne, niepieszczone8, 
Śpiewać, mówić, rymować, jako co uczone9; 
Każdego ukłon trafić10, wyrazić postawę11, 
Obyczaje panieńskie umieć i zabawę12. 
Roztropne, obyczajne13, ludzkie, nierzewniwe14, 
Dobrowolne15, układny16, skromne17 i wstydliwe. 
Nigdy ona po ranu karmie nie wspomniała18, 
Aż pierwej Bogu swoje modlitwy oddała. 
Nie poszła spać, aż pierwej matkę pozdrowiła 
I zdrowie rodziców swych Bogu poruczyła19. 
Zawżdy przeciwko ojcu20 wszytki przebyć progi, 
Zawżdy sie uradować i przywitać z drogi. 
Każdej roboty pomóc21, do każdej posługi 
Uprzedzić było wszytki rodziców swych sługi22. 
A to w tak małym wieku23 sobie poczynała, 
Że więcej nad trzydzieści miesięcy nie miała. 
Tak wiele cnót jej młodość i takich dzielności 
Nie mogła znieść: upadła od swej[że] bujności24, 
Żniwa nie doczekawszy. Kłosie mój jedyny 
Jeszcześ mi sie był nie zstał25, a ja twej godziny 
Nie czekając26, znowu cię w smutną ziemię sieję, 
Ale pospołu z tobą grzebę27 i nadzieję, 
Bo już nigdy nie wznidziesz28 ani przed mojema 
Wiekom wiecznie29 zakwitniesz smutnemi oczema30. 
  1. W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Trenach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski] ↩
  2. ociec (starop.) — ojciec. [przypis redakcyjny] ↩
  3. barziej (starop.) — bardziej. [przypis redakcyjny] ↩
  4. żałować — tu: opłakiwać. [przypis redakcyjny] ↩
  5. ledwie sie kiedy (starop.) — rzadko się kiedy. [przypis redakcyjny] ↩
  6. łaski godne — godne serdeczności, życzliwości, miłości. [przypis redakcyjny] ↩
  7. ochędożny (starop.) — schludny, czysty. [przypis redakcyjny] ↩
  8. niepieszczony — nie rozpieszczony. [przypis redakcyjny] ↩
  9. jako co uczone (starop.) — jakby specjalnie uczone lub: jak ktoś, kogo uczono. [przypis redakcyjny] ↩
  10. ukłon trafić — naśladować ukłony. [przypis redakcyjny] ↩
  11. wyrazić postawę — przedstawić czyjeś zachowanie się, naśladować je. [przypis redakcyjny] ↩
  12. zabawa* (daw.) — zajęcie. [przypis redakcyjny] ↩
  13. obyczajny (daw.) — grzeczny; znający obyczaje. [przypis redakcyjny] ↩
  14. nierzewniwy (starop.) — niepłaczliwy. [przypis redakcyjny] ↩
  15. dobrowolny* (starop.) — chętny, posłuszny, pełny dobrej woli. [przypis redakcyjny] ↩
  16. układny (daw.) — zgodliwy, grzeczny. [przypis redakcyjny] ↩
  17. skromny — w znaczeniu współczesnym lub: spokojny, pokorny. [przypis redakcyjny] ↩
  18. po ranu karmie nie wspomniała — z rana nie dopominała się o jedzenie; karmia (starop.): pokarm, dziś tylko o pokarmie dla zwierząt mówi się karma. [przypis redakcyjny] ↩
  19. poruczyć (daw.)— powierzyć. [przypis redakcyjny] ↩
  20. przeciwko ojcu* — tu: naprzeciw ojcu, w kierunku ojca, na spotkanie ojca. [przypis redakcyjny] ↩
  21. Każdej roboty pomóc (starop.) — pomóc w każdej robocie, przy każdej robocie. [przypis redakcyjny] ↩
  22. Uprzedzić (...) wszytki rodziców swych sługi (starop.) — uprzedzić w wykonywaniu posług służbę swych rodziców. [przypis redakcyjny] ↩
  23. w tak małym wieku — w tak młodym, delikatnym wieku. [przypis redakcyjny] ↩
  24. bujność — obfitość plonu, wybujałość. [przypis redakcyjny] ↩
  25. nie zstał się (starop.) — nie dojrzał. [przypis redakcyjny] ↩
  26. twej godziny nie czekając — nie czekając na właściwą dla ciebie chwilę (aż staniesz się dorosła). [przypis redakcyjny] ↩
  27. grzebę (forma starop.) — grzebię. [przypis redakcyjny] ↩
  28. nie wznidziesz (forma starop.) — nie wzejdziesz. [przypis redakcyjny] ↩
  29. wiekom wiecznie (starop.) — po wiek wieków, na wiek wieków. [przypis redakcyjny] ↩
  30. przed mojema (...) oczema (starop.) — przed moimi oczami. [przypis redakcyjny] ↩
Źródło i licencja

Domena publiczna · Jan Kochanowski

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Treny · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/treny/

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.

Zgłoś błąd tłumaczenia

Przypis