Loreva
Loreva

Utwór 19 z 31

Rzeka

Płyń, ziemio. Góry ciemne. Rzeka wszystko niesie. 
Lądy wzdłuż wody pękną. Jak wiosło milczenia 
rzeka wszystko podzieli na wiosnę i jesień, 
na zimy siwe, pory wszystkich lat. 
Niosą się ptaki, a brzegi tajemne 
świat smutku otwierają i radości świat. 
To taka waga srebrna, uśmiech nieba w ziemi, 
ujrzy nas i uniesie z rękami ciemnemi 
od pracy, utrudzonych przygarnie i z odbić 
gdzieś na krańcu żywota może się odczyta 
nasze twarze milczące. Będziemy podobni 
sami swoim odbiciom w niej albo podobni 
ciemnościom, które niesie, albo nieskalane 
twarze w srebrze zostaną, a niepokonane. 
Płyń, ziemio. Długi wieczór i ptaki u lic, 
zdaje się, rzęsy trzepot przyjacielskich oczu, 
i jaskółki cieniami ciepłymi migocą, 
i noc zapada ciężko, i pierzasty świt 
podnosi chmur powiekę. Tratwy suną w mrok, 
owoce ciężkie niosą; jabłka — jakby grad 
burz dostałych1 opadły z drzew minionych lat.  
Cóż będziemy czynili? Domki na wybrzeżu 
jak zabawki czekają na dziecinną dłoń, 
a wokoło zwierzęta utrudzone leżą 
i na biegunach cieni w głąb pastwiska koń — 
przebiega. Ludzie oczy unoszą z daleka, 
uśmiechają się, ręce w powitania kwiat 
wznoszą, jakby mówili: «Płyńcie. Tyle lat». 
I z uśmiechem zostają pogodni i sami 
z tym sercem rozdzielonym na światło i kamień. 
A ta rzeka unosi nie trwając ni chwili, 
a czasem takie ręce żelazne unosi, 
a czasem w niej westchnienie, co o oddech prosi, 
i myją krwawe dłonie ci, którzy zabili. 
I czasem łza upadnie, jakby popiół padł 
powitaniem: «O płyńcie! Ileż jeszcze lat?». 
A to tych ziem spalonych włosy albo dym, 
a to skrwawionych chłopców, których ścina kat, 
matki ciała obmyją, nim oczy sczernieją, 
jeszcze rzeka wskrzeszeniem, daremną nadzieją, 
albo dziewczątka ciche o oczach z ołowiu, 
jakieś serca rozdarte i trumny w niej łowią, 
a to przebite ręce upiory zanurzą, 
oczy powydzierane jak kamienie dnem 
potoczą się, zahuczą, nim się staną różą, 
co nad wodą wyrośnie, i jak skrzepła krew 
u hełmów złych zwycięzców przypięta — przepali 
i będzie jako grot z milczenia i ze stali.  
Płynie rzeka spokojna. Dobra ziemio, płyń, 
rzeka wszystko rozdzieli na zbrodnię i czyn 
i spokojna, żelazna, uniesie, pogodzi, 
dymy splątanych odbić na kwiaty narodzin, 
na barki trumien głuchych. Zapomniany głos 
jeszcze w niej woła cicho, jeszcze bieli włos 
zapatrzonych na brzegu. Jeszcze trawy długie, 
jeszcze jaskółki przetną i zważą powietrze 
maleńkim ruchem skrzydeł. Jeszcze westchnie przestrzeń.  
Kończy się ciemna rzeka i zapada czas. 

9 VII 1942 r.

  1. dostały (daw.) — tu: dojrzały. [przypis edytorski] ↩
Źródło i licencja

Domena publiczna · Krzysztof Kamil Baczyński

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Rzeka · Okładka na podstawie: Don Graham, CC BY-SA 2.0

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: CC-BY-SA-2.0

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: cover

Rzeka · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/baczynski-rzeka/

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.

Zgłoś błąd tłumaczenia

Przypis