Loreva
Loreva

Rozdział 42 z 176

Ballada o paniach minionego czasu

Powiedz mi, gdzie y w iakiey ziemi  
Iest Flora, rzymska krasawica1;  
Archippa2, cud między cudnemi,  
Tais3, stryieczna iey siestrzyca?  
Ty, Echo4, co głos wracasz skory,  
Gdy pomknie nad strumienia biegi,  
Mów, gdzie są Piękne dawney pory?... 
Ach, kędyż 5są drzewiejsze6 śniegi!7  
Powiedzcie, kędy iest uczona  
Helois8, dla miłości którey  
Abeylart Piotr9, zmienion w kapłona10  
Żal swóy w klasztorne zamknął mury?  
Podobnież, gdzie ta monarchini, 
Co, śmiertelnemi szyiąc ściegi11  
Worek, gachowi12 grób zeń czyni?...  
Ach, kędyż są drzewiejsze śniegi!  
Królowa Blanka13, iak liliia,  
Syrenim głosem zawodząca, 
Berta14 o wielkiey stopie, Liia15,  
Bietris16, Arambur17, Alys18 wrząca,  
Iohanna19, co w mężczyźńskiey szacie  
Anglików gnała precz szeregi,  
Gdzież są? Wy mówcie, ieśli znacie?...  
Ach, kędyż są drzewiejsze śniegi! 

Przesłanie

Nie pytay, kędy hoże dziewki 
Idą stąd, y na iakie brzegi, 
Iżbyś nie wspomniał tey przyśpiewki: 
Ach, kędyż są drzewiejsze śniegi!  
  1. krasawica — piękność. [przypis edytorski] ↩
  2. Archippa — w istocie jest to zniekształcony przydomek Alcybiadesa, znanego z urody ucznia Sokratesa. [przypis edytorski] ↩
  3. Tais — kurtyzana z czasów Aleksandra Wielkiego. [przypis edytorski] ↩
  4. Echo — w mitologii gr. nimfa, która ukrywała przed Herą romanse Zeusa; za karę Hera ukarała ją w ten sposób, że odebrała jej możliwość mówienia własnymi słowami, przez co Echo musiała zacząć powtarzać cudze. [przypis edytorski] ↩
  5. kędy (daw.) — gdzie. [przypis edytorski] ↩
  6. drzewiejszy — dawniejszy, niegdysiejszy. [przypis edytorski] ↩
  7. Refren tej ballady: Mais ou sont les neiges d’antan? należy do najsłynniejszych wierszy w literaturze francuskiej [współczesne tłumaczenie brzmi raczej: Ach, gdzie są niegdysiejsze śniegi — Red.WL]. [przypis tłumacza] ↩
  8. Helois — Heloiza (ok. 1098–1164), zakonnica i erudytka, potajemnie poślubiona Abélardowi. [przypis edytorski] ↩
  9. Abeylart Piotr — właśc. Pierre Abélard (1079–1142), filozof i teolog, wybitny nauczyciel, jeden z prekursorów scholastyki. Znany także z burzliwego romansu z Heloizą i potajemnego małżeństwa z nią. [przypis edytorski] ↩
  10. zmienion w kapłona — wykastrowany (na rozkaz kanonika Fulberta, którego siostrzenicą była Heloiza). [przypis edytorski] ↩
  11. Podobnież, gdzie ta monarchini... — królowa Nawarry, która, wedle legendy, topiła swoich kochanków [Małgorzata Burgundzka (1290–1315) przyłapana na cudzołóstwie i uwięziona, a następnie uduszona na rozkaz męża, Ludwika Kłótliwego — Red.WL]. [przypis tłumacza] ↩
  12. gach — kochanek; według legendy wspomnianej w oryginale chodziło tu o Jeana Buridana, filozofa scholastycznego (ok. 1300–po 1358), uratowanego ponoć przez ucznia. [przypis edytorski] ↩
  13. Blanka — prawdop. Blanka Kastylijska (1188—1252), córka Alfonsa VIII, króla Kastylii, żona Ludwika VIII Lwa. [przypis edytorski] ↩
  14. Berta — legendarna matka Karola Wielkiego. [przypis tłumacza] ↩
  15. Liia — imię dodane przez tłumacza. [przypis edytorski] ↩
  16. Bietris — Beatrycze z Prowansji (ok. 1234–1267), żona Karola I, króla Sycylii. [przypis edytorski] ↩
  17. Arambur — XIII-wieczna dziedziczka francuskiego hrabstwa le Maine. [przypis edytorski] ↩
  18. Alys — właśc. Adela z Szampanii, zwana też Alix (ok. 1140–1206), trzecia żona króla Ludwika VII. [przypis edytorski] ↩
  19. Iohanna — Joanna D’Arc (1412–1431), święta, mistyczka, patronka Francji. Prowadziła wojska francuskie do walki przeciw Anglikom, skłaniając je do przyjęcia bardziej ofensywnej taktyki. Ostatecznie została wydana Anglikom, osądzona za herezję i spalona na stosie. [przypis edytorski] ↩
Źródło i licencja

Domena publiczna · François Villon

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Wielki Testament · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/wielki-testament/

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Domena publiczna · Tadeusz Boy-Żeleński

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: translation

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.

Zgłoś błąd tłumaczenia

Przypis