Loreva
Loreva

Trzech Budrysów

Ballada litewska

Stary Budrys trzech synów, tęgich jak sam Litwinów, 
Na dziedziniec przyzywa i rzecze: 
«Wyprowadźcie rumaki i narządźcie kulbaki1, 
A wyostrzcie i groty, i miecze. 
Bo mówiono mi w Wilnie, że otrąbią niemylnie 
Trzy wyprawy na świata trzy strony: 
Olgierd2 ruskie posady3, Skirgiełł4 Lachy sąsiady, 
A ksiądz5 Kiejstut6 napadnie Teutony7. 
Wyście krzepcy8 i zdrowi, jedźcie służyć krajowi, 
Niech litewskie prowadzą was bogi! 
Tego roku nie jadę, lecz jadącym dam radę, 
Trzej jesteście i macie trzy drogi. 
Jeden z waszych biec musi za Olgierdem ku Rusi, 
Ponad Ilmen9, pod mur Nowogrodu; 
Tam sobole ogony10 i srebrzyste zasłony, 
I u kupców tam dziengi11 jak lodu. 
Niech zaciągnie się drugi w księdza Kiejstuta cugi, 
Niechaj tępi Krzyżaki psubraty; 
Tam bursztynów jak piasku, sukna cudnego blasku 
I kapłańskie w brylantach ornaty12. 
Za Skirgiełłem niech trzeci poza Niemen przeleci 
Nędzne znajdzie tam sprzęty domowe; 
Ale za to wybierze dobre szable, puklerze13 
I mnie stamtąd przywiezie synowę. 
Bo nad wszystkich ziem branki14 milsze Laszki kochanki, 
Wesolutkie jak młode koteczki, 
Lice bielsze od mleka, z czarną rzęsą powieka, 
Oczy błyszczą się jak dwie gwiazdeczki. 
Stamtąd ja przed półwiekiem, gdym był młodym człowiekiem, 
Laszkę sobie przywiozłem za żonę; 
A choć ona już w grobie, jeszcze dotąd ją sobie 
Przypominam, gdy spojrzę w tę stronę». 
Taką dawszy przestrogę, błogosławił na drogę; 
Oni wsiedli, broń wzięli, pobiegli. 
Idzie jesień i zima, synów nié ma i nié ma, 
Budrys myślał, że w boju polegli. 
Po śnieżystej zamieci do wsi zbrojny mąż leci, 
A pod burką wielkiego coś chowa. 
«Ej to kubeł, w tym kuble nowogrodzkie są ruble?» 
— «Nie, mój ojcze, to Laszka synowa!» 
Po śnieżystej zamieci do wsi zbrojny mąż leci, 
A pod burką wielkiego coś chowa. 
«Pewnie z Niemiec, mój synu, wieziesz kubeł bursztynu?» 
— «Nie, mój ojcze, to Laszka synowa!» 
Po śnieżystej zamieci, do wsi jedzie mąż trzeci; 
Burka15 pełna, zdobyczy tam wiele; 
Lecz nim zdobycz pokazał, stary Budrys już kazał 
Prosić gości na trzecie wesele. 
  1. kulbaka — wysokie siodło z szerokimi łękami tj. wygiętymi łukowato do góry częściami stelażu ograniczającymi siodło z przodu i z tyłu. [przypis edytorski] ↩
  2. Olgierd — wielki książę litewski, panował w latach 1345–1377. [przypis edytorski] ↩
  3. posady — tu: osady, posiadłości. [przypis edytorski] ↩
  4. Skirgiełł — brat Władysława Jagiełły, panował w latach 1387–1392. [przypis edytorski] ↩
  5. ksiądz — daw. forma: książę. [przypis edytorski] ↩
  6. Kiejstut — książę trocki, syn Giedymina, brat Olgierda, z którym współrządził Litwą od 1345 r., wielki książę litewski w latach 1381–1382. [przypis edytorski] ↩
  7. Teutony — Niemcy; tu: zakon krzyżacki; dziś popr. forma B. lm. Teutonów (od M. lm. Teutoni). [przypis edytorski] ↩
  8. krzepki — silny; tu forma M. lm: krzepcy. [przypis edytorski] ↩
  9. Ilmen — jezioro na płd. od Petersburga, w pobliżu którego leży Nowogród Wielki. [przypis edytorski] ↩
  10. soból — ssak drapieżny z rodziny łasicowatych o jedwabistym, gęstym i wysoko cenionym futrze. [przypis edytorski] ↩
  11. dzienga (z ros.) — pieniądze. [przypis edytorski] ↩
  12. ornat — w liturgii rzymskokatolickiej: wierzchnia szata używana przez księdza podczas odprawiania mszy. [przypis edytorski] ↩
  13. puklerz — okrągła, wypukła tarcza stanowiąca dawniej część uzbrojenia jazdy. [przypis edytorski] ↩
  14. branka — kobieta uprowadzona w niewolę jako łup wojenny. [przypis edytorski] ↩
  15. burka — dawne wierzchnie okrycie w formie peleryny z kapturem, zwykle używane podczas podróży. [przypis edytorski] ↩
Źródło i licencja

Domena publiczna · Adam Mickiewicz

Źródło: Wolne Lektury

Szczegóły techniczne

Komponent: base-text

znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Trzech Budrysów · Fundacja Wolne Lektury; https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/trzech-budrysow/

Źródło: Wolne Lektury

Licencja: LAL-1.3

Zmiany: znormalizowano HTML; pominięto wyłączone komponenty dodatkowe

Szczegóły techniczne

Komponent: editorial

Adaptacje komponentów Share-Alike muszą zostać udostępnione na tych samych warunkach.

Zgłoś błąd tłumaczenia

Przypis